CẦN "THƯỚC ĐO" CHO THỊ TRƯỜNG Phát biểu tại họp báo, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các Nhà thầu Xây dựng Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Đánh giá năng lực nhà thầu xây dựng Việt Nam cho biết, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc với mục tiêu tăng trưởng hai con số, trong đó ngành xây dựng giữ vai trò là một trong những động lực quan trọng nhất. Ngành xây dựng hiện đóng góp khoảng 8-9% GDP. Riêng năm 2026, Nhà nước dự kiến bố trí khoảng 1 triệu tỷ đồng cho đầu tư công, phần lớn tập trung vào phát triển hạ tầng kỹ thuật. Đây là cơ hội rất lớn đối với các doanh nghiệp xây dựng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của thị trường, ngành xây dựng hiện có hơn 10.000 doanh nghiệp với quy mô rất đa dạng, từ doanh nghiệp trung ương đến địa phương, nhưng vẫn phát triển chủ yếu theo nhu cầu thị trường, thiếu một hệ thống phân loại và đánh giá năng lực bài bản. "Nếu ví ngành xây dựng như một giải bóng đá chuyên nghiệp thì hiện nay chúng ta chưa có hệ thống phân hạng rõ ràng để biết doanh nghiệp nào đang ở nhóm dẫn đầu, doanh nghiệp nào cần tiếp tục nâng cao năng lực", ông Hiệp chia sẻ. Theo lãnh đạo VACC, nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore hay Trung Quốc... đều đã xây dựng hệ thống đánh giá và xếp hạng doanh nghiệp xây dựng từ nhiều năm trước. Đây là cơ sở để các chủ đầu tư lựa chọn nhà thầu phù hợp cũng như giúp cơ quan quản lý theo dõi sự phát triển của thị trường. Chương trình năm 2026 được xác định là giai đoạn thí điểm, tập trung vào ba lĩnh vực chủ lực gồm công trình dân dụng - công nghiệp, công trình giao thông và cơ điện. Đáng chú ý, chương trình không giới hạn đối tượng tham gia là hội viên của VACC mà mở rộng cho tất cả doanh nghiệp đủ điều kiện đăng ký. Theo Ban tổ chức, mục tiêu lớn nhất không chỉ là tôn vinh doanh nghiệp xuất sắc mà còn xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về năng lực nhà thầu, tạo nguồn thông tin tham khảo đáng tin cậy cho cơ quan quản lý, chủ đầu tư và đối tác trong và ngoài nước. Ông Nguyễn Quốc Hiệp cũng khẳng định, chương trình được tổ chức theo định hướng phi lợi nhuận. Các khoản kinh phí doanh nghiệp tham gia (nếu có) chỉ nhằm bù đắp chi phí phục vụ trực tiếp cho công tác tư vấn, thẩm định hồ sơ, kiểm tra, xác minh thông tin và các hoạt động chuyên môn. “Hiệp hội không coi đây là hoạt động kinh doanh hay nguồn thu thường xuyên. Mục tiêu cao nhất là xây dựng một hệ thống đánh giá khách quan, có giá trị đối với sự phát triển lâu dài của ngành xây dựng”, ông Hiệp nhấn mạnh. ĐỀ CAO MINH BẠCH, KHÁCH QUAN Đại diện cơ quan quản lý nhà nước, ông Đàm Đức Biên, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) đánh giá, việc xây dựng hệ thống đánh giá năng lực doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Nhà nước đang đẩy mạnh đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. Theo ông Biên, những năm gần đây, các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam đã phát triển mạnh cả về quy mô, năng lực tài chính, nhân lực và công nghệ, góp phần thực hiện nhiều công trình trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, thị trường vẫn thiếu một hệ thống dữ liệu đầy đủ, cập nhật và được đánh giá khoa học về năng lực doanh nghiệp. "Bộ Xây dựng hoan nghênh và ủng hộ VACC triển khai thí điểm chương trình đánh giá năng lực và tôn vinh các nhà thầu lớn. Tuy nhiên, hệ thống tiêu chí phải bảo đảm tính khoa học, khách quan, minh bạch và có thể kiểm chứng, phản ánh toàn diện năng lực doanh nghiệp từ tài chính, nhân lực, kinh nghiệm, công nghệ đến hiệu quả hoạt động và uy tín trên thị trường", ông Biên nhấn mạnh. Theo Ban Tổ chức, điểm mới của chương trình là toàn bộ quy trình được số hóa trên nền tảng công nghệ. Doanh nghiệp sẽ tự kê khai thông tin theo bộ tiêu chí thống nhất, sau đó đơn vị tư vấn cùng Hội đồng đánh giá sẽ tiến hành kiểm tra, đối chiếu và xác minh trước khi chấm điểm. Trả lời câu hỏi của phóng viên về nguy cơ doanh nghiệp kê khai thiếu trung thực, ông Nguyễn Quốc Hiệp cho biết, Hội đồng đánh giá sẽ kiểm tra lại toàn bộ thông tin và sẵn sàng xác minh nếu có phản ánh từ thị trường. Theo ông, việc kê khai gian dối còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhóm tiêu chí về văn hóa doanh nghiệp, uy tín và tuân thủ pháp luật. Đây là nhóm tiêu chí quan trọng, đánh giá việc thực hiện nghĩa vụ với người lao động, bảo hiểm xã hội, nhà thầu phụ cũng như mức độ minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp. Ở góc độ chuyên môn, ông Lê Quang Hùng, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Phó Chủ tịch Hội đồng Đánh giá cho biết, doanh nghiệp tham gia phải nộp đầy đủ hồ sơ theo quy định, gồm ba nhóm nội dung chính là hồ sơ pháp lý và năng lực doanh nghiệp, hồ sơ tài chính và hồ sơ quản trị doanh nghiệp. Toàn bộ dữ liệu sẽ được đối chiếu với thông tin từ các cơ quan chức năng và địa phương. Trong trường hợp có sự khác biệt hoặc phát sinh ý kiến chưa thống nhất, Hội đồng sẽ xem xét, xử lý theo quy định nhằm bảo đảm tính khách quan. Ông Hùng cũng lưu ý, hoạt động đánh giá không mang tính thanh tra hay kiểm tra mà chỉ là quá trình chấm điểm dựa trên bộ tiêu chí đã được công khai. "Kết quả đánh giá sẽ phân nhóm doanh nghiệp theo các bảng xếp hạng như Top 50, Top 100, Top 200 hoặc các cấp độ tương đương. Đây không phải là cơ sở để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi hay miễn giảm thủ tục hành chính, mà là chỉ báo phản ánh năng lực và mức độ tuân thủ của doanh nghiệp", ông Hùng cho biết. Theo ông, nếu được triển khai thống nhất, minh bạch và khách quan, hệ thống xếp hạng sẽ giúp thị trường nhận diện rõ hơn những doanh nghiệp có năng lực thực chất, đồng thời tạo động lực để các doanh nghiệp không ngừng hoàn thiện quản trị, nâng cao tính minh bạch và tăng sức cạnh tranh. Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, ông Hoàng Thiệu Bảo, Phó Giám đốc Ban Xây dựng Vinaconex cho rằng, việc được xếp hạng sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp được ghi nhận trong nước mà còn tạo thêm uy tín với các chủ đầu tư quốc tế. Ông Bảo đánh giá bộ tiêu chí của VACC được xây dựng theo hướng định lượng, dựa trên số liệu và minh chứng cụ thể thay vì chấm điểm cảm tính nên có thể bảo đảm tính khách quan tương tự quá trình chấm thầu. Tuy nhiên, ông cũng kiến nghị Ban Tổ chức tiếp tục đơn giản hóa hồ sơ, giảm tối đa thủ tục hành chính và quy định rõ phương thức xác thực để doanh nghiệp thuận lợi hơn khi tham gia, đồng thời giúp Hội đồng đánh giá tiết kiệm thời gian trong quá trình kiểm tra, xác minh. NHÓM PV KINH TẾ Ngày 30/6, Hiệp hội Các Nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC) phối hợp báo Tiền Phong tổ chức họp báo công bố Chương trình "Đánh giá năng lực và Vinh danh Nhà thầu Xây dựng Việt Nam 2026". Đây được xem là hoạt động ý nghĩa nhằm kết nối, hỗ trợ các nhà thầu trong xây dựng thương hiệu, nâng cao hiệu quả hoạt động... 5 n Thứ Tư n Ngày 1/7/2026 Nhà thầu xây dựng trước vận hội mới Hội đồng đánh giá năng lực các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam gồm 11 thành viên: Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch VACC - làm Chủ tịch Hội đồng; ông Lê Quang Hùng - nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng - làm Phó Chủ tịch Hội đồng; ông Dương Văn Cận - Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký VACC - làm Phó Chủ tịch, Thư ký Hội đồng; đại diện Cục Quản lý đấu thầu, Bộ Tài chính - Ủy viên Hội đồng; ông Võ Hoàng Anh - Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng - Ủy viên Hội đồng; đại diện Ban Pháp chế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - Ủy viên Hội đồng; ông Trần Chủng - Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam - Ủy viên Hội đồng; ông Nguyễn Trọng Cơ - nguyên lãnh đạo Học viện Tài chính - Ủy viên Hội đồng; ông Đinh Đăng Quang - Khoa Kinh tế và Quản lý xây dựng, Trường Đại học Xây dựng - Ủy viên Hội đồng; ông Nguyễn Đình Thắng - Trưởng phòng Ban Quản lý dự án Thăng Long, Bộ Xây dựng - Ủy viên Hội đồng; ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng Ban Pháp chế Hiệp hội các Nhà thầu Xây dựng Việt Nam - Ủy viên Hội đồng. Khung đánh giá gồm 3 lớp: Điều kiện sơ loại bắt buộc; tính điểm năng lực theo các nhóm tiêu chí và trọng số; cùng điểm sàn tối thiểu nhằm bảo đảm doanh nghiệp không bị mất cân đối năng lực giữa các nhóm tiêu chí. Trong đó, nhóm tiêu chí về chuyên môn, tài chính, quản trị, uy tín và tuân thủ đều có thang điểm, trọng số và ngưỡng đánh giá riêng theo từng lĩnh vực. KINH TẾ Các nhà thầu xây dựng dự họp báo ngày 30/6 XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC: Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch Hiệp hội VACC, Chủ tịch Hội đồng Đánh giá
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==