20-21/6/2026 www.tienphong.vn PHÓNG SỰ 7 BAO LẦN GIỖ TRẬN, CÁC ANH CHƯA VỀ Ngày 12/7/1984 khắc ghi vào ký ức dân tộc như một ngày giỗ trận linh thiêng. Trong chiến dịch mang mật danh MB84 tại Vị Xuyên, gần 1.000 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh để giữ từng tấc đất nơi cực Bắc của Tổ quốc. Máu thịt và tuổi xuân của họ hòa vào núi đá, cây rừng, trở thành một phần đất nước. Điểm cao 468 thuộc thôn Nặm Ngặt (xã Thanh Thủy, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang cũ) là một “tọa độ lửa” khốc liệt nhất của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Từ năm 1984 đến năm 1989, nơi đây hứng chịu hàng trăm nghìn quả đạn pháo. Hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống, hàng nghìn người khác mang thương tích trở về, và còn rất nhiều người mãi mãi nằm lại đâu đó giữa rừng xanh đá trắng. Đứng từ Đài hương tưởng niệm 468 (Đền thờ liệt sỹ Vị Xuyên) có thể nhìn thấy những địa danh đã đi vào lịch sử: Cửa tử bình độ 1.100, Lò vôi thế kỷ, Cối xay thịt 685 và xa hơn là điểm cao 1509. Những cái tên ấy đến hôm nay vẫn khiến nhiều cựu binh nghẹn lòng mỗi lần nhắc lại. Những người lính về giỗ trận kể rằng, từng viên đá, từng vạt rừng nơi đây đều in dấu trận chiến. Đó là nơi những người lính trẻ gối súng lên đá ngủ, nơi đồng đội phải chôn nhau giữa rừng sâu trong tiếng pháo gầm và cũng là nơi biết bao người đã hóa thân vào đất mẹ. Khắc trên vách đá dưới chân Đền thờ các Anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên là lời thề đã trở thành biểu tượng của những người lính năm xưa: “Sống bám đá đánh giặc - chết hóa đá bất tử.” Lời thề ấy được viết bằng máu, bằng sự hy sinh và lòng quả cảm của những người lính bảo vệ chính nghĩa. Trên mảnh đất mà mỗi mét vuông đều thấm máu xương đồng đội, câu nói ấy vẫn hiện lên như một lời nhắc nhở không bao giờ phai mờ về những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Chiều hôm ấy, tôi và PV Thành Đạt (Ban Tây Bắc) lặng lẽ đi sau nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang. Ở tuổi xưa nay hiếm, ông cùng Phu nhân bước chậm rãi lên đồi cao, nơi có ngôi đền thiêng thờ các Anh hùng liệt sĩ mặt trận Vị Xuyên. Ông không mang theo dáng vẻ của một người từng giữ cương vị cao nhất của Nhà nước, mà như một người lính già trở lại chiến trường. Ánh mắt ông lặng dõi theo những làn khói hương bay lên giữa núi rừng. Có lẽ ông hiểu rằng quanh những dãy núi đá kia vẫn còn biết bao liệt sĩ chưa được tìm thấy để trở về với gia đình. Và cũng có những người đã hòa máu xương vào đất đá, cây rừng, trở thành màu xanh bất tận miền biên viễn. Tiếng chuông ngân lên giữa đại ngàn, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng Phu nhân, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang Hầu A Lềnh và các cựu chiến binh thành kính dâng hương tưởng niệm những người lính đã ngã xuống để bảo vệ Tổ quốc. Khói hương bảng lảng giữa núi rừng xanh thẫm. Tôi nghe trong những lời khấn nguyện của các cựu binh là nỗi nhớ đồng đội chưa bao giờ nguôi ngoai. Nhiều người năm nào cũng trở về đây trong ngày giỗ trận. Có người tóc đã trắng. Có người phải chống gậy. Nhưng họ vẫn trở về, như một lời hẹn với những người nằm lại. Thoáng thấy những giọt nước mắt trên gương mặt người lính già đầu bạc. Một cựu binh kể rằng, năm nào ông cũng về chiến trường xưa thắp hương cho đồng đội. Hơn bốn mươi năm đã qua, ký ức thẳm sâu về những người cùng chiến hào năm ấy chưa bao giờ phai. Sau lễ dâng hương, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang viết vào sổ lưu niệm của Đền thờ: “Vị Xuyên, ngày 11 tháng 7 năm 2025... Kính cẩn nghiêng mình trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ!... Cầu mong các Anh yên giấc ngàn thu!”. Những dòng chữ ngắn gọn nhưng chứa đựng lòng biết ơn sâu nặng đối với những người đã ngã xuống. Rời khu vực chính điện, ông dành thời gian gặp gỡ, hỏi thăm cuộc sống các cựu chiến binh. Ông bắt tay, chụp ảnh cùng Đại tá Nguyễn Lư, nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn 3 Sao Vàng, người từng trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Những cái bắt tay thật chặt giữa những người lính năm xưa mang một ý nghĩa đặc biệt. TÌM LẠI TÊN CHO NHỮNG NGƯỜI ANH HÙNG Lễ giỗ trận tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên dường như năm nào cũng có mưa. Sáng hôm ấy, mưa nhẹ rồi nặng hạt dần. Mưa ướt những mái đầu đã bạc của các cựu binh, thấm vào màu áo của những người lính trẻ, những đoàn viên thanh niên tình nguyện. Gần 500 cựu chiến binh từ khắp mọi miền Tổ quốc trở về. Có người chống gậy. Có người phải nhờ đồng đội dìu bước. Nhưng tất cả đều đứng nghiêm trước anh linh những người đã khuất. Có người lặng lẽ lau nước mắt. Có người cúi đầu rất lâu trước những hàng bia mộ. Có người chỉ khẽ gọi tên đồng đội như thể người ấy vẫn đang ở đâu đây giữa núi rừng Vị Xuyên. Nỗi day dứt lớn nhất của họ là vẫn còn nhiều đồng đội chưa được tìm thấy, nhiều phần mộ vẫn chưa xác định được danh tính. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, nơi yên nghỉ của gần 2.000 liệt sĩ cùng một phần mộ tập thể, vẫn còn rất nhiều ngôi mộ chưa có tên. Có lẽ vì thế mà dù khi còn đương chức hay sau khi rời cương vị Chủ tịch nước, ông Trương Tấn Sang vẫn luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với Vị Xuyên và công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Trong cơn mưa tháng Bảy, nguyên Chủ tịch nước cùng Phu nhân lặng lẽ đi giữa những hàng bia mộ trên đồi cao. Ông dừng lại thắp hương trước nhiều phần mộ trong sự thành kính và những phút lặng im. Bên cạnh ông, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban Dân vận Trung ương Hà Thị Khiết và Bí thư Tỉnh ủy Hầu A Lềnh cũng lặng lẽ cúi đầu trước anh linh các liệt sĩ. Năm nay, chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được triển khai đúng vào dịp cả nước hướng về những ngày tri ân. Đó không chỉ là nhiệm vụ của các lực lượng chức năng. Đó còn là sự tiếp nối lời hứa của đồng đội, của nhân dân đối với những người đã ngã xuống. Rồi sẽ có thêm những hài cốt được tìm thấy. Sẽ có thêm những phần mộ được gọi đúng tên. Sẽ có thêm những gia đình thôi mòn mỏi chờ đợi sau hàng chục năm dài. Và trên những dãy núi biên cương của Vị Xuyên, những người lính năm xưa sẽ tiếp tục được đồng đội, nhân dân và đất nước nhớ đến bằng lòng biết ơn sâu nặng nhất. n MỘT NĂM TRƯỚC, DỊP 78 NĂM NGÀY THƯƠNG BINH - LIỆT SĨ (27/7/1947 - 27/7/2025), NGUYÊN CHỦ TỊCH NƯỚC TRƯƠNG TẤN SANG VÀ PHU NHÂN TRỞ LẠI CHIẾN TRƯỜNG VỊ XUYÊN, HÀ GIANG XƯA (NAY LÀ TỈNH TUYÊN QUANG). ĐÓ KHÔNG CHỈ LÀ HÀNH TRÌNH TRI ÂN, MÀ CÒN LÀ CUỘC TRỞ VỀ VỚI MIỀN KÝ ỨC CỦA NHỮNG NGƯỜI ĐÃ GỬI LẠI TUỔI XUÂN NƠI BIÊN CƯƠNG TỔ QUỐC. NGUYỄN MINH TUẤN Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang và Bí thư Tỉnh uỷ Tuyên Quang Hầu A Lềnh thỉnh chuông giỗ trận Đền thờ liệt sỹ Mặt trận Vĩ xuyên ở điểm cao 468 Tri ân đồng đội ẢNH: NGUYỄN TUẤN Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình đưa các anh trở về vẫn chưa kết thúc. Và trong mỗi mùa giỗ trận tháng Bảy, giữa khói hương, mưa núi và những cái siết tay của đồng đội, lời hẹn năm xưa vẫn còn nguyên vẹn: Đi tìm các anh. Gọi đúng tên các anh. Đưa các anh trở về với đồng đội, với quê hương và với nhân dân. Trong cơn mưa tháng Bảy, nguyên Chủ tịch nước cùng Phu nhân lặng lẽ đi giữa những hàng bia mộ trên đồi cao. Ông dừng lại thắp hương trước nhiều phần mộ trong sự thành kính và những phút lặng im. Bài 4: NGUYÊN CHỦ TỊCH NƯỚC NẶNG LÒNG VỚI VỊ XUYÊN 500 NGÀY TÌM KIẾM, QUY TẬP, XÁC ĐỊNH DANH TÍNH LIỆT SỸ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==