5 KHOA GIÁO n Thứ Sáu n Ngày 12/6/2026 độ khó giữa các môn thi (tránh lặp lại những tranh luận như môn tiếng Anh ở kì thi trước), ông Chương cho biết, việc cân bằng độ khó là một lộ trình khoa học dựa trên phương pháp khảo thí chuyên sâu. Bộ đang từng bước chuẩn hóa quy trình này để hướng tới mục tiêu dài hạn tổ chức thi trên máy tính, giảm thiểu tối đa sự chênh lệch khách quan giữa các môn thi. GIẢM NGUY CƠ CHẤM LỆCH MÔN NGỮ VĂN Ngữ văn hiện là môn thi duy nhất giữ hình thức tự luận trong kì thi tốt nghiệp THPT. Câu chuyện “nơi chấm chặt, nơi chấm lỏng” hay tình trạng lệch điểm giữa các hội đồng thi từ lâu luôn là bài toán đau đầu của ngành giáo dục. Để giải quyết triệt để tình trạng này, Cục trưởng Huỳnh Văn Chương cho biết, Bộ GD&ĐT đã quán triệt sâu sắc đến 34 Giám đốc Sở GD&ĐT trên cả nước, đồng thời áp dụng đồng bộ ba nhóm giải pháp then chốt. Thứ nhất, từ khâu ra đề, đề thi môn Ngữ văn phải xây dựng được tiêu chí phân hóa rõ ràng. Khi đề thi có tính phân hóa khoa học, các thầy cô giáo tại hội đồng chấm sẽ có cơ sở phân loại bài làm thuận lợi và chính xác hơn. Thứ hai là chuẩn hóa hướng dẫn chấm, Bộ GD&ĐT xây dựng hướng dẫn chấm thi thật chi tiết, đầy đủ, đảm bảo tất cả các hội đồng thi tại 34 tỉnh thành đều có một cách hiểu, một thước đo đồng nhất, không để chỗ cho sự cảm tính. Thứ ba, nâng cao ý thức của giám khảo, siết chặt trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của từng giáo viên chấm thi nhằm bảo đảm sự công bằng tối đa cho mọi thí sinh. Bên cạnh đó, quy trình kĩ thuật cũng được tăng cường nghiêm ngặt hơn thông qua việc yêu cầu các hội đồng phải tổ chức chấm mẫu trước để thống nhất nhận thức. Trong suốt quá trình chấm, các đoàn thanh tra sẽ tăng cường chấm thẩm định và chấm ngẫu nhiên để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh ngay các sai lệch. NGHIÊM HUÊ XÓA BỎ TƯ DUY HỌC “TỦ” Nhận xét tổng thể về cấu trúc, cô Hoàng Lan Phương, giáo viên dạy Ngữ văn tại Trường THPT Lâm nghiệp (Hà Nội) khẳng định, đề thi đảm bảo đúng định hướng phát triển năng lực của chương trình 2018. Điểm nổi bật nhất là sự thay đổi linh hoạt về mặt văn bản và cách đặt câu hỏi so với đề thi năm ngoái nhằm tránh triệt để tình trạng học “vẹt”, học “tủ”. Cụ thể, ở phần đọc hiểu, đề thi đã chuyển từ văn bản văn học sang văn bản nghị luận. Ở phần viết, đoạn văn 200 chữ có sự hoán đổi từ nghị luận văn học sang nghị luận xã hội. Ngược lại, bài văn 600 chữ chuyển từ nghị luận xã hội sang nghị luận văn học. Theo cô Hoàng Lan Phương, sự đảo nghịch này có thể khiến nhiều học sinh thấy bất ngờ và kêu khó ngay khi rời phòng thi. Tuy nhiên, đề thi có tính nhân văn cao, kết nối chặt chẽ với thực tế, khơi gợi năng lực lập luận độc lập của thí sinh. Việc để học sinh đạt điểm 5 hoặc 6 không hề khó, nhưng mức điểm từ 8 trở lên sẽ là thách thức lớn, phụ thuộc nhiều vào độ gợi mở của hướng dẫn chấm chính thức từ Bộ GD&ĐT. TỪ NHẬN BIẾT CƠ BẢN ĐẾN VẬN DỤNG THỜI SỰ Phân tích sâu hơn vào cấu trúc chi tiết, cô Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên Trường THPT chuyên Chu Văn An (Hà Nội) nhận định, các câu hỏi đọc hiểu được thiết kế vừa sức, bám sát các yêu cầu cần đạt của chương trình mới. Hai câu hỏi số 1 và số 2 ở mức độ nhận biết không làm khó, giúp những thí sinh lực học trung bình hoàn toàn có khả năng đạt điểm tối đa. Khả năng phân hóa của phần đọc hiểu chủ yếu tập trung từ câu hỏi số 3 đến câu số 5, đòi hỏi thí sinh phải có tư duy sâu sắc và trải nghiệm xã hội. Câu hỏi số 3 yêu cầu giải thích cụm từ “tài sản bị giam cầm” và “nhiên liệu”. Đây là hai khái niệm mang tính biểu tượng, định hình hành trình phát triển của tri thức trước và sau khi máy in Gutenberg ra đời năm 1440. Câu hỏi này yêu cầu học sinh phải hiểu từ nghĩa thực đến nghĩa ẩn dụ để thấy được bản chất của sự nhân bản công nghiệp của tri thức, thể hiện năng lực tư duy khái quát về cả một quá trình lịch sử. Câu hỏi số 4 thiên về kiểm tra kiến thức thể loại khi yêu cầu chỉ ra mối liên hệ giữa luận đề và các luận điểm. Chiếm trọn tâm điểm của sự chú ý là câu hỏi số 5 ở mức độ vận dụng, yêu cầu trình bày suy nghĩ về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo nên “cộng hưởng trí tuệ”. Đây là một câu hỏi mang tính cập nhật rất cao, thiết thực trong kỉ nguyên số và chạm đúng vấn đề quen thuộc, giàu tính thực tiễn với đời sống học đường cũng như cuộc sống hằng ngày của các em hiện nay. Phần viết chiếm 6,0 điểm, cấu trúc hoàn toàn phù hợp với hướng dẫn định dạng của Bộ GD&ĐT công bố. Sự phân hóa đậm nét nhất nằm ở phần này, chia đều cơ hội cho cả tư duy hành động thực tiễn lẫn tư duy thẩm mĩ văn học. Câu hỏi nghị luận xã hội (“Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?”) mang tầm vóc thời đại, vừa kích thích hứng thú, niềm tự hào dân tộc, vừa gợi mở cho học sinh đưa ra những con đường, giải pháp, hướng đi thông minh, có cơ sở khoa học cho sự phát triển của kĩ thuật công nghệ nước nhà. Trong khi đó, câu nghị luận văn học chính là thử thách cực đại dành cho thí sinh khi yêu cầu phân tích bài thơ Những chiếc lá của Nguyễn Đình Thi trong khoảng 600 chữ. Bài thơ thể hiện rất rõ phong cách nghệ thuật của một nhà thơ giàu suy tưởng, với những xúc cảm và tư duy sâu sắc, gợi mở những vấn đề mang tính triết học lớn lao của cuộc sống. Từ những chặng đời trong vòng đời của “những chiếc lá”, thí sinh phải cảm nhận và liên tưởng được đến tình yêu thiên nhiên, vẻ đẹp của cuộc sống, những góc sáng tối trong cuộc đời và thân phận con người. Đặc biệt, các em phải bám sát những kiến thức thể loại của thơ trữ tình, phát hiện và phân tích được những đặc sắc nghệ thuật mang giá trị biểu đạt và biểu cảm sâu sắc để khẳng định giá trị nhân văn của tác phẩm. NGHIÊM HUÊ Đề thi Ngữ văn gây bất ngờ Ghi nhận từ các chuyên gia và giáo viên phổ thông cho thấy, đề thi môn Ngữ văn năm nay tiếp tục kiên trì định hướng đánh giá năng lực, đồng thời mang đến những thay đổi linh hoạt về cấu trúc, tạo bất ngờ lớn và có độ phân hóa học sinh rất rõ nét. đảm tuyệt đối an toàn cho kì thi, đồng thời tạo tâm lí thoải mái, thuận lợi nhất để thí sinh yên tâm làm bài. Công an tỉnh Bắc Ninh yêu cầu toàn bộ lực lượng được phân công làm nhiệm vụ thực hiện nghiêm quy chế thi và các phương án bảo vệ đề thi, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho kì thi. Tương tự, cả 35 điểm thi tại Hà Tĩnh lần đầu tiên được trang bị máy quét an ninh cầm tay phục vụ công tác kiểm tra, phát hiện các thiết bị điện tử, thiết bị công nghệ cao không được phép mang vào khu vực thi. Đây là loại máy dò kim loại cầm tay chuyên dụng thường được sử dụng trong công tác kiểm soát an ninh tại sân bay, nhà ga, các sự kiện đông người. Thiết bị có khả năng phát hiện nhanh các vật dụng kim loại nhỏ như điện thoại di động, tai nghe siêu nhỏ, pin, đồng hồ thông minh, thiết bị truyền phát tín hiệu hoặc các linh kiện điện tử được ngụy trang tinh vi trên người thí sinh. Trước kì thi, Sở GD&ĐT Hà Tĩnh đã phối hợp với Công an tỉnh tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ tại các điểm thi. Các điểm thi được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an trong quá trình kiểm tra, đồng thời bảo đảm việc thực hiện diễn ra văn minh, đúng quy định, không gây áp lực tâm lí cho thí sinh. HOA BAN Bà Vũ Thị Hậu, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nhân Tông, Hà Nội cho biết, trong kỳ thi tốt nghiệp năm nay, nhà trường triển khai lực lượng hỗ trợ tại toàn bộ 8 điểm thi có thí sinh dự thi, đồng thời phân công đại diện phụ huynh túc trực cụ thể tại từng điểm. Cụ thể, đối với khối 12 gồm 14 lớp, mỗi lớp đều cử một đại diện phụ huynh có mặt tại phòng chờ của các điểm thi để thực hiện nhiệm vụ điểm danh học sinh ngay từ đầu giờ trước khi vào phòng thi. Biện pháp này nhằm kiểm soát chặt chẽ sĩ số và kịp thời phát hiện các trường hợp thí sinh đến muộn, đặc biệt là vào buổi thi chiều khi học sinh rất dễ ngủ quên. Nhằm chủ động ứng phó với tình huống này, tại mỗi điểm thi, nhà trường đều bố trí sẵn một xe ôm công nghệ ứng trực ngay tại cổng trường. Khi phụ huynh điểm danh nhận thấy đã cận giờ thi nhưng học sinh vẫn chưa có mặt, lực lượng xe ôm công nghệ này sẽ ngay lập tức di chuyển đến tận nhà để đón thí sinh, đảm bảo không có học sinh nào bị bỏ lỡ do ngủ quên hay gặp sự cố dọc đường. HOA BAN Đề thi môn Ngữ văn được đánh giá có sự kết nối chặt chẽ với thực tế ẢNH: DUY PHẠM Thuê xe công nghệ túc trực tại điểm thi Phụ huynh Trường THPT Trần Nhân Tông, Hà Nội tại phòng chờ được sắp xếp tại Trường Tiểu học Tân Mai, gần điểm thi Trường THCS Tân Mai ẢNH: N.H Để tránh tình trạng thí sinh mất quyền lợi dự thi do đến muộn, Trường THPT Trần Nhân Tông, Hà Nội đã thuê xe ôm công nghệ túc trực tại điểm thi để kịp thời đón thí sinh khi cần thiết.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==