4 n Thứ Sáu n Ngày 5/6/2026 XÃ HỘI HAI VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG NÓNG NHẤT Ngày 4/6, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị điều phối môi trường Vùng Thủ đô. Ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường cho biết, trong Vùng Thủ đô nổi lên hai vấn đề môi trường rất lớn là tình trạng ô nhiễm không khí và ô nhiễm nguồn nước trên các dòng sông. Trong đó, ô nhiễm không khí nghiêm trọng thường xảy ra vào mùa Đông, từ tháng 9 năm trước đến tháng 4 năm sau. Riêng tại Hà Nội, nồng độ bụi mịn PM2,5 trung bình năm giai đoạn 2023 - 2025 thường xuyên ở mức trên 40µg/m3, vượt 1,5 - 2 lần so với giới hạn quy định (25µg/m3), riêng năm 2025 giá trị trung bình năm lên tới 48,5 µg/m3 phản ánh mức độ ô nhiễm cao. Số ngày chất lượng không khí vượt ngưỡng quy chuẩn chiếm tới 1/3 số ngày trong năm. Cũng tại Hà Nội và các địa phương lân cận, chất lượng nước các sông, hồ nhìn chung đều thấp, nhiều khu vực bị ô nhiễm hữu cơ và dinh dưỡng, không đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt. Nhiều hệ thống sông bị ô nhiễm như sông Nhuệ, sông Đáy, sông Cầu, sông Cà Lồ, sông Ngũ Huyện Khê, sông Bắc Hưng Hải. Điểm nóng về ô nhiễm là đoạn sông Nhuệ chảy qua Hà Nội và các sông nội thành của thành phố, toàn bộ các điểm quan trắc đều bị ô nhiễm hữu cơ, dinh dưỡng và vi sinh; đặc biệt có đoạn sông thường xuyên ô nhiễm rất nặng, điển hình như đoạn từ Phúc La đến Đồng Quan. Nguyên nhân do đoạn sông thường xuyên tiếp nhận nước thải sinh hoạt, nước thải từ các làng nghề trong khu vực (làng nghề lụa Vạn Phúc, làng nghề miến Cự Đà). Các sông nội đô Hà Nội, mặc dù đã triển khai nhiều dự án, giải pháp trong giai đoạn 2021 - 2025 nhưng chất lượng nước vẫn thường xuyên ở mức C (xấu) hoặc D (rất xấu). Vùng Thủ đô là khu vực có tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số cao, đồng thời đang chịu nhiều áp lực lớn về môi trường. Nhiều vấn đề như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, quản lý chất thải rắn, bảo đảm an ninh nguồn nước, tiêu thoát nước, úng ngập và ứng phó sự cố môi trường không còn giới hạn trong phạm vi địa giới hành chính của từng địa phương, đòi hỏi phải có cơ chế phối hợp liên vùng chặt chẽ, đồng bộ và hiệu quả. CẦN ĐẢM BẢO TÍNH KHẢ THI Theo ông Nguyễn Minh Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, Quy chế phối hợp được xây dựng trên nguyên tắc không làm phát sinh tổ chức bộ máy mới, không thay thế chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của các địa phương; bảo đảm hài hòa lợi ích, chia sẻ trách nhiệm, tăng cường liên kết vùng và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường. Các nội dung phối hợp trọng tâm của Quy chế bao gồm: chia sẻ, kết nối và sử dụng chung dữ liệu môi trường; kiểm kê môi trường liên vùng; quan trắc, giám sát môi trường liên vùng; phân tích, dự báo và cảnh báo môi trường; xây dựng kế hoạch môi trường Vùng Thủ đô; điều phối, ứng phó với các vấn đề môi trường liên vùng; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ công tác bảo vệ môi trường. Các địa phương thống nhất ưu tiên triển khai một số nhiệm vụ nền tảng trong giai đoạn đầu, gồm: xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường vùng; thực hiện kiểm kê môi trường liên vùng; xây dựng đề án quan trắc môi trường vùng; hình thành hệ thống dự báo, cảnh báo môi trường; xây dựng kế hoạch môi trường Vùng Thủ đô; xây dựng kịch bản ứng phó môi trường liên vùng; bảo đảm an ninh nguồn nước; kiểm soát tiêu thoát nước, úng ngập và các nguy cơ môi trường liên vùng. Trên cơ sở các ý kiến trao đổi, thảo luận và thống nhất tại hội nghị, UBND các tỉnh/ thành phố Hà Nội, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình đã ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường. Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội được giao chủ trì, phối hợp với các địa phương hoàn thiện hồ sơ sau ký kết, tham mưu UBND thành phố Hà Nội và các địa phương tổ chức triển khai thực hiện Quy chế, đồng thời tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan hoàn thiện các nhiệm vụ bảo vệ môi trường trọng tâm của Thành phố trong thời gian tới. GS.TS Hoàng Xuân Cơ, chuyên gia môi trường cho biết, ông đánh giá cao Quy chế phối hợp liên vùng do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội chủ trì, các địa phương góp ý hoàn thiện. Tuy nhiên chuyên gia này cũng bày tỏ băn khoăn về tính khả thi trong thực tiễn triển khai. Ông cho rằng, cần phải chỉ rõ người, rõ việc với từng nội dung, đồng thời có cơ chế khả thi để triển khai. Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho biết, cơ chế phối hợp liên vùng cũng từng có nhưng chưa mang lại hiệu quả như mong muốn. Vì vậy, cần tiếp tục làm sao để thể chế vùng có thực quyền hơn. Ông chia sẻ, tại một số quốc gia có các hội đồng vùng theo lưu vực sông, theo ngành kinh tế, có cơ chế giống như hội đồng nhân dân trong khi tại Việt Nam, hội đồng vùng vẫn mang đặc điểm của cơ quan tham mưu, tư vấn. Thời gian tới khi sửa Luật Bảo vệ môi trường sẽ tăng cường quy định quản lý môi trường theo vùng, phù hợp với đặc điểm của các vấn đề môi trường là không giới hạn theo địa giới hành chính. NGUYỄN HOÀI UBND thành phố Hà Nội cùng UBND các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình vừa ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường. Các chuyên gia cho rằng, việc triển khai Quy chế là cực kỳ cần thiết nhưng phải có giải pháp đảm bảo sự phối hợp mang lại hiệu quả thực tế. Cần cơ chế khả thi Ô nhiễm sông Cầu Bây tại thành phố Hà Nội. Đây là một phần của hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải chảy qua nhiều địa phương của Vùng Thủ đô ẢNH: TRỌNG TÀI HÀ NỘI BẮT TAY 5 ĐỊA PHƯƠNG KIỂM SOÁT Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG: Điểm nóng về ô nhiễm là đoạn sông Nhuệ chảy qua Hà Nội và các sông nội thành của thành phố, toàn bộ các điểm quan trắc đều bị ô nhiễm hữu cơ, dinh dưỡng và vi sinh; đặc biệt có đoạn sông thường xuyên ô nhiễm rất nặng, điển hình như đoạn từ Phúc La đến Đồng Quan. Kết quả nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện trong các năm 2023 - 2025 cho thấy tại Hà Nội, tỷ lệ đóng góp đối với bụi PM2.5 từ hoạt động giao thông vận tải khoảng 23%, xây dựng và bụi đường khoảng 20%, công nghiệp khoảng 10%, đốt mở (trong đó có đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp) khoảng 12%, bụi thứ cấp hình thành từ các khí ô nhiễm khoảng 27% và nguồn khác khoảng 8%. Nhiệm vụ trên sẽ tập trung trọng tâm vào các cơ sở xi măng tại Ninh Bình, Hải Phòng, Thái Nguyên, các cơ sở luyện kim tại Hải Phòng, Thái Nguyên, Bắc Ninh và các nhà máy nhiệt điện tại Hải Phòng, Quảng Ninh. Bên cạnh đó sẽ nghiên cứu đề xuất biện pháp tăng cường các thiết bị cảm biến tại vị trí phù hợp nhằm kiểm soát phát thải từ các cơ sở công nghiệp. Theo ông Lê Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, tính đến thời điểm hiện tại, mạng lưới giám sát không khí đã được mở rộng thông qua việc triển khai, lắp đặt 61 thiết bị cảm biến, trong đó khoảng 80% thiết bị hoạt động ổn định và cung cấp chuỗi số liệu liên tục. Tuy nhiên, sự phân bổ hiện tại vẫn tập trung phần lớn tại Hà Nội với 32 trạm và Hải Phòng với 11 trạm. Tại một số địa phương có mật độ công nghiệp nặng cao như Bắc Ninh và Thái Nguyên vẫn còn chưa có nhiều hệ thống cảm biến để hỗ trợ giám sát. Ông Nam cho biết, trong giai đoạn tới, cần đề xuất nghiên cứu lắp đặt bổ sung thêm các thiết bị cảm biến tại các vị trí gần khu công nghiệp, giao thông, khu vực có công trình xây dựng và các khu sản xuất của các địa phương lân cận Hà Nội nhằm phục vụ công tác cảnh báo sớm tình trạng ô nhiễm cục bộ và liên vùng. Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng thực hiện và mở rộng mạng lưới quan trắc môi trường quốc gia theo Quy hoạch đã được phê duyệt, ưu tiên đầu tư các trạm quan trắc chất lượng không khí, nước trên địa bàn Thành phố, đồng thời tiếp tục duy trì, phát huy Hệ thống cảnh báo, dự báo ô nhiễm không khí và cung cấp thông tin cho cộng đồng. N. HOÀI Nhằm giúp các địa phương Vùng Thủ đô giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường không khí, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết thời gian tới sẽ lập danh mục các nguồn phát sinh khí thải lớn và tăng cường kiểm soát phát thải các cơ sở công nghiệp có tác động đến chất lượng không khí Vùng Thủ đô. Kiểm soát chặt các cơ sở xi măng, nhiệt điện, luyện kim Vùng Thủ đô là nơi xảy ra tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất cả nước ẢNH: PHÙNG LINH
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==