15 n Thứ Sáu n Ngày 5/6/2026 Theo ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ - Bộ Khoa học và Công nghệ, tại Việt Nam, UAV được xác định là một trong những sản phẩm công nghệ chiến lược có tiềm năng lớn, không chỉ trong quốc phòng, an ninh mà còn trong nông nghiệp, giao thông, logistics, môi trường, cứu hộ, đô thị thông minh và đặc biệt là kinh tế tầm thấp. Vì vậy, công nghệ hàng không vũ trụ được xác định là một trong 10 ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam. Trong 20 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo Quyết định số 808/QĐTTg của Thủ tướng Chính phủ cũng có hai nhiệm vụ liên quan đến lĩnh vực này gồm nhiệm vụ phát triển thiết bị, phương tiện bay không người lái và hệ thống giám sát, phát hiện, chế áp UAV; nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng hệ thống quản lý thiết bị bay không người lái quốc gia - UTM phục vụ quản lý vùng trời và phát triển kinh tế tầm thấp. Về năng lực trong nước, ông Minh cho biết, Việt Nam đã có một số doanh nghiệp, viện, trường làm chủ ở mức cao các khâu thiết kế, tích hợp hệ thống, điều khiển bay, trí tuệ nhân tạo (AI) tại biên, truyền thông bảo mật, vật liệu, payload và phần mềm. “Theo báo cáo của các doanh nghiệp, tỷ lệ giá trị Việt Nam trong giá thành UAV trung bình khoảng 70%, một số sản phẩm đã xuất khẩu sang thị trường tiêu chuẩn cao như Mỹ và châu Âu”, ông Minh chia sẻ. Để thúc đẩy ngành công nghệ chiến lược này trong thời gian tới, lãnh đạo Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ cho biết, chính sách đối với UAV đang được thiết kế theo hướng song hành hai mục tiêu: một mặt thúc đẩy phát triển UAV như một sản phẩm công nghệ chiến lược, mặt khác quản lý chặt chẽ hoạt động bay để bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự xã hội. Ở khía cạnh quản lý hoạt động của UAV, ông Minh thông tin, Việt Nam đã có hành lang pháp lý tương đối hoàn chỉnh về quản lý máy bay không người lái và phương tiện bay khác, với các quy định đầy đủ về yêu cầu đăng ký, cấp phép, khai thác và bảo đảm an toàn bay. Đây là cơ sở quan trọng để quản lý chặt chẽ vùng trời, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự xã hội. TUỆ MINH Thúc đẩy thiết kế, chế tạo UAV KHÔNG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THEO PHONG TRÀO Ngày 30/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 21 về danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược với 10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, tập trung vào các nhóm công nghệ có khả năng tạo động lực lớn đối với tăng trưởng năng suất, năng lực cạnh tranh, quốc phòng, an ninh và tự chủ chiến lược. Các nhóm công nghệ chiến lược gồm trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, bán dẫn và chip chuyên dụng, mạng viễn thông thế hệ mới, robot tự động hóa, bản sao số, an ninh mạng, công nghệ y sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu mới, công nghệ hàng không vũ trụ, công nghệ đường sắt hiện đại cùng một số công nghệ nền tảng khác. Theo ông Lưu Quang Minh, việc phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao năng lực tự chủ, tạo ra động lực tăng trưởng mới, hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Theo ông Minh, điểm mới của Quyết định 21 là cách tiếp cận không đơn thuần xuất phát từ xu thế công nghệ trên thế giới, mà xuất phát từ các bài toán thực tiễn, các bài toán lớn của quốc gia, của nền kinh tế trong từng ngành, từng lĩnh vực. Theo cách tiếp cận này, việc lựa chọn công nghệ phải gắn với sản phẩm công nghệ chiến lược, với chủ thể có năng lực triển khai và thị trường đầu ra. “Điều này nhằm tránh tình trạng lựa chọn công nghệ theo phong trào hoặc đầu tư dàn trải nhưng không hình thành được sản phẩm hay năng lực công nghệ có giá trị thực tiễn”, ông Minh nói. TỔ CHỨC HÀNH ĐỘNG NGAY Theo Phó vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ, việc ban hành danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược mới chỉ là bước đầu. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, nếu chỉ có danh mục ưu tiên mà thiếu nhiệm vụ cụ thể, thiếu chủ thể triển khai, thiếu nguồn lực và thiếu cơ chế đánh giá đầu ra thì rất khó chuyển hóa định hướng chính sách thành năng lực công nghệ thực chất. Vì vậy, ngày 6/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 808/QĐTTg giao 20 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược. “Nếu Quyết định 21 trả lời câu hỏi Việt Nam cần ưu tiên những công nghệ và sản phẩm nào, thì Quyết định 808 trả lời các ưu tiên đó cần được triển khai thông qua những nhiệm vụ gì, gắn với các bài toán nào, có sự tham gia của những chủ thể nào và hướng tới kết quả gì”, ông Minh nhận định. Theo ông, một điểm mới trong Quyết định 808 là yêu cầu triển khai công nghệ chiến lược theo chuỗi: từ bài toán lớn, xác định sản phẩm công nghệ chiến lược, bóc tách ra các công nghệ lõi cần làm chủ, lựa chọn chủ thể thực hiện, đến xác định đầu ra thị trường và đơn vị sử dụng. Cách tiếp cận này giúp khắc phục tình trạng nghiên cứu khoa học tách rời nhu cầu thực tế, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý cùng tham gia vào một chuỗi thống nhất. Về tổ chức thực hiện, hai quyết định này cũng thể hiện rõ tư duy huy động sức mạnh tổng hợp. Bộ Khoa học và Công nghệ giữ vai trò điều phối, hướng dẫn, kết nối, hoàn thiện cơ chế và kiến tạo hệ sinh thái. Các bộ, ngành là chủ thể xác định bài toán lớn trong phạm vi quản lý. Các địa phương xác định nhu cầu và không gian thử nghiệm. Doanh nghiệp giữ vai trò triển khai, đầu tư, thương mại hóa và phát triển thị trường. Viện nghiên cứu và trường đại học cung cấp nền tảng tri thức, công nghệ lõi và nguồn nhân lực chất lượng cao. TUỆ MINH Các ngành công nghệ chiến lược tại Việt Nam xuất phát từ các bài toán lớn của quốc gia và nền kinh tế, gắn với sản phẩm công nghệ chiến lược cũng như chủ thể có năng lực triển khai và thị trường đầu ra, theo ông Lưu Quang Minh, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ - Bộ Khoa học và Công nghệ. Công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến là một trong 10 ngành công nghệ trọng điểm tại Việt Nam Theo ông Lưu Quang Minh, Phó vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ - Bộ Khoa học và Công nghệ, tác động kỳ vọng của hai Quyết định 21 và 808 không chỉ nằm ở việc có thêm một danh mục công nghệ, mà quan trọng hơn là tạo ra phương thức mới trong tổ chức phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đó là chuyển từ nghiên cứu phân tán sang triển khai có trọng tâm; từ lựa chọn công nghệ theo xu hướng sang phát triển theo bài toán thực tiễn; từ hỗ trợ riêng lẻ sang hỗ trợ theo chuỗi, từ nghiên cứu đến sản phẩm, thị trường và năng lực công nghiệp. Tạo chế phẩm thảo dược giúp phòng ngừa tiêu chảy ở lợn con Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc vừa tạo ra chế phẩm thảo dược đặc biệt dùng cho việc phòng ngừa hội chứng tiêu chảy trên lợn. Chế phẩm này được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng sáng chế, mở ra hướng tiếp cận mới an toàn và bền vững trong chăn nuôi lợn tại Việt Nam. Điều này rất có ý nghĩa trong bối cảnh hội chứng tiêu chảy ở lợn con được coi là nguyên nhân gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi lợn, trong khi việc sử dụng kháng sinh phòng bệnh và trị bệnh cho thấy nhiều hạn chế. Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về sở hữu trí tuệ Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong năm 2026 và duy trì tính bền vững trong những năm tiếp theo. Dự kiến, cơ sở dữ liệu này sẽ từng tích hợp thông tin về tình hình xử lý vi phạm hành chính, hình sự; các vụ việc điển hình, nghiêm trọng, phức tạp; thông tin về đối tượng quyền sở hữu trí tuệ; thông tin phục vụ xác định yếu tố xâm phạm; đặc biệt là kết quả giám định, xử lý vi phạm. Tra cứu thông tin về sở hữu công nghiệp Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, các cơ quan thực thi có thể tra cứu thông tin về đối tượng sở hữu công nghiệp, gồm nhãn hiệu đăng ký quốc gia, bằng công cụ tra cứu WipoPublish tại địa chỉ http://wipopublish.ipvietnam.gov.vn trên Cổng Thông tin điện tử của Cục Sở hữu trí tuệ. Đối với đăng ký nhãn hiệu quốc tế theo hệ thống Madrid, các cơ quan thực thi có thể sử dụng công cụ Madrid Monitor của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tại địa chỉ https://www3.wipo.int/madrid/monitor/en/. T.M Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Việt Nam bước đầu làm chủ công nghệ thiết kế, chế tạo thiết bị bay không người lái (UAV); một số sản phẩm đã được xuất khẩu sang Mỹ, châu Âu và hoạt động này sẽ được đẩy mạnh trong thời gian tới. Thiết bị bay không người lái được sử dụng để giao hàng trên tuyến vận chuyển kết nối xã Cần Giờ và phường Vũng Tàu, TPHCM Công nghệ chiến lược tập trung giải bài toán lớn của Việt Nam
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==