12 n Thứ Sáu n Ngày 5/6/2026 QUỐC TẾ Tuần trước, Manila và Tokyo thông báo sẽ khởi động đàm phán về ranh giới biển của các vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của hai nước, động thái mà Bắc Kinh chỉ trích gay gắt. Trong báo cáo công bố ngày 3/6, Viện nghiên cứu Công nghệ thông tin Lande (Bắc Kinh) cho rằng Nhật Bản và Philippines đã hình thành một “liên minh quân sự bán chính thức” và có thể cản trở hoạt động ra vào Tây Thái Bình Dương của Hải quân Trung Quốc. Theo báo cáo, Nhật Bản đang chuyển sang vai trò “nhà hoạch định” trong chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ. “Trong bối cảnh trọng tâm chiến lược toàn cầu của Mỹ bị hạn chế, Nhật Bản lựa chọn tăng cường vai trò không thể thay thế của mình trong cấu trúc an ninh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương bằng cách chủ động gắn kết với Philippines”, báo cáo viết. Tokyo và Manila cũng đã nhất trí khởi động đàm phán về thỏa thuận chia sẻ tình báo và thúc đẩy kế hoạch chuyển giao các tàu khu trục lớp Abukuma cho Philippines. Theo Viện nghiên cứu Công nghệ thông tin Lande, lớp tàu Abukuma được thiết kế chủ yếu cho nhiệm vụ chống ngầm. Eo biển Bashi giữa Philippines và Đài Loan (Trung Quốc) sẽ là “mục tiêu ưu tiên cho một cuộc phong tỏa chống tàu ngầm” trong bất kỳ “kịch bản tác chiến nào tại eo biển Đài Loan”. Báo cáo cho rằng việc Philippines ngày càng xích lại gần Nhật Bản là nỗ lực nhằm nâng cao vị thế của Manila trên Biển Đông. Viện nghiên cứu Công nghệ thông tin Lande nhấn mạnh hai nước hiện đã hợp tác trong các lĩnh vực hậu cần, tình báo, phát triển trang thiết bị và huấn luyện quân sự. “Dữ liệu thủy văn và lộ trình di chuyển tàu thuyền của Philippines trên Biển Đông có thể được đồng bộ hóa theo thời gian thực với Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản. Đồng thời, thông tin trinh sát tình báo và cảnh báo tình hình trên không của Nhật Bản ở biển Hoa Đông cũng có thể được chuyển trực tiếp cho quân đội Philippines”, báo cáo viết. Theo báo cáo, điều này cho thấy “việc trao đổi tình báo giữa Nhật Bản và Philippines có thể được tiến hành trực tiếp mà không cần Mỹ làm trung gian…; mạng lưới trinh sát của hai nước tại eo biển Đài Loan, biển Hoa Đông và Biển Đông hiện đã được kết nối với nhau”. NHIỀU PHƯƠNG ÁN Ông Fu Qianshao, đại tá không quân Trung Quốc đã nghỉ hưu, cho rằng quân đội Trung Quốc có thể đáp trả bằng một loạt biện pháp cứng rắn, bao gồm các cuộc tuần tra “liên tục và hiệu quả” ở vùng biển phía đông Đài Loan. “Cần phải có các biện pháp mạnh mẽ để đáp trả, bao gồm việc duy trì quyền kiểm soát lâu dài và hiệu quả. Có thể là thông qua các cuộc tập trận quanh hòn đảo (Đài Loan), hay duy trì hiện diện và hoạt động hàng hải thường trực tại các vùng biển này nhằm bảo vệ quyền và lợi ích của Trung Quốc”, ông Fu nói. Báo cáo của Viện nghiên cứu Công nghệ thông tin Lande đề xuất Bắc Kinh tăng cường hoạt động giám sát xung quanh Nhật Bản và Philippines. “Chúng ta nên tiến hành các cuộc tuần tra thường xuyên bằng hải quân và không quân qua các tuyến đường biển trọng yếu như eo biển Miyako và eo biển Tsushima; tổ chức tuần tra bằng máy bay ném bom chiến lược trên biển Nhật Bản và Tây Thái Bình Dương; đồng thời triển khai các cuộc diễn tập của nhóm tác chiến tàu sân bay trên biển Philippines. Những đợt triển khai này có thể liên tục xác lập ranh giới hoạt động của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và tạo ra sức răn đe đối trọng đối với việc Nhật Bản tăng cường hiện diện quân sự tại các đảo phía tây nam”, báo cáo viết. Báo cáo cũng đề xuất quân đội Trung Quốc tăng cường năng lực tác chiến điện tử, nhằm gây gián đoạn các liên kết chia sẻ tình báo giữa Tokyo và Manila trong trường hợp xảy ra xung đột. Ngoài ra, Viện nghiên cứu Công nghệ thông tin Lande còn kêu gọi áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế như cấm xuất khẩu các sản phẩm lưỡng dụng sang Philippines và đưa các nhà thầu quốc phòng Nhật Bản vào “Danh sách thực thể không đáng tin cậy” của Trung Quốc - một danh sách đen về thương mại và đầu tư. Báo cáo cho rằng Bắc Kinh có thể xem xét hạn chế nhập khẩu nông sản Philippines. BÌNH GIANG (theo SCMP) Theo các chuyên gia Trung Quốc, Bắc Kinh có thể tiến hành nhiều biện pháp đáp trả việc Nhật Bản và Philippines trở thành “liên minh quân sự bán chính thức”. Nhật Bản-Philippines tiến sát “liên minh quân sự bán chính thức”? Ngày 3/6, Hạ viện bỏ phiếu với tỷ lệ 215208, trong đó có 4 nghị sĩ Cộng hòa đứng về phía đảng Dân chủ để ủng hộ nghị quyết về quyền lực chiến tranh (War Powers Resolution). Nghị quyết yêu cầu ông Trump rút quân đội Mỹ khỏi Iran, trừ khi Quốc hội chính thức tuyên chiến hoặc cho phép sử dụng vũ lực quân sự. Đây là trở ngại mới nhất mà ông Trump đối mặt tại Quốc hội, bất chấp việc đảng Cộng hòa đang nắm đa số mong manh ở cả Hạ viện và Thượng viện. Hiện tại, cuộc bỏ phiếu chủ yếu mang ý nghĩa biểu tượng, bởi để có hiệu lực, dự luật còn phải được Thượng viện thông qua. Ngoài ra, vẫn đang có tranh luận, rằng liệu các nghị quyết quyền lực chiến tranh có phù hợp với Hiến pháp hay không, ngay cả khi được Quốc hội phê chuẩn. Dù vậy, kết quả bỏ phiếu cho thấy sự bất an của một bộ phận nghị sĩ Cộng hòa đối với cách ông Trump xử lý cuộc xung đột, đồng thời đánh dấu một nỗ lực hiếm hoi của lưỡng đảng nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh của tổng thống, khi cuộc chiến đã bước sang tháng thứ 4. Ba nghị quyết tương tự trước đó đều thất bại tại Hạ viện, với khoảng cách phiếu ngày càng sít sao. Gần đây, Tổng thống Trump phải đối mặt một số phản ứng từ chính các nghị sĩ trong đảng mình, sau nhiều tháng họ hầu như không có tiếng nói phản đối các sáng kiến chính sách của ông. BÌNH GIANG (theo AP, Reuters) Thủ tướng Timor-Leste sẽ thăm Việt Nam và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN Nhận lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão sẽ thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba từ ngày 7 - 10/6. Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 diễn ra tại Hà Nội từ ngày 9-10/6, với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”. Đây là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì tổ chức sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và quá trình kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước. Diễn đàn Tương lai ASEAN là sáng kiến của Chính phủ Việt Nam được công bố tại Hội nghị cấp cao ASEAN năm 2023, nhằm tạo khuôn khổ để lãnh đạo các nước ASEAN, các đối tác cùng giới học giả, doanh nghiệp quốc tế trao đổi, đề xuất sáng kiến đóng góp vào quá trình định hình tương lai ASEAN, đồng thời bổ trợ cho các tiến trình chính thức của ASEAN. Diễn đàn năm nay dự kiến quy tụ lãnh đạo cấp cao Việt Nam, lãnh đạo một số nước thành viên ASEAN cùng đại diện các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương trong nước và quốc tế. BÌNH GIANG Việt Nam nói về việc tàu chiến Hà Lan tiến vào Hoàng Sa Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao chiều 4/6, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết quan điểm của Việt Nam về các phát biểu của phía Trung Quốc và Hà Lan liên quan hoạt động của tàu De Ruyter (Hà Lan) tại khu vực quần đảo Hoàng Sa. Bà Hằng nêu rõ, Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của mình đối với quần đảo Hoàng Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. “Việt Nam đề nghị các nước khác tôn trọng thực tế này”, Người phát ngôn nói. Đại diện Bộ Ngoại giao cho biết, với tư cách là quốc gia thành viên của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982 và là quốc gia ven Biển Đông, Việt Nam luôn tôn trọng quyền tự do hàng hải, hàng không của các quốc gia ở Biển Đông phù hợp với các quy định của luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982. Hà Lan cho biết, tàu HNLMS De Ruyter thực hiện hành trình tới khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với thủy thủ đoàn khoảng 200 người. Thông qua việc thúc đẩy tự do hàng hải và bảo đảm an toàn cho các tuyến đường biển chiến lược, Hà Lan mong muốn tăng cường quan hệ ngoại giao, an ninh và kinh tế với các quốc gia trong khu vực. Tàu chiến này đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực đó. Quân đội Trung Quốc cho rằng Hà Lan hành động “khiêu khích” khi đưa con tàu “xâm nhập trái phép” khu vực quần đảo Hoàng Sa và đã điều động lực lượng hải quân và không quân để xua đuổi. Hà Lan khẳng định tàu chiến của họ hoạt động phù hợp với luật pháp quốc tế. BÌNH GIANG Nhật Bản đề xuất chuyển giao 6 tàu khu trục hộ tống lớp Abukuma cho Hải quân Philippines Hạ viện Mỹ thông qua nghị quyết chấm dứt chiến tranh với Iran Hạ viện Mỹ do đảng Cộng hòa kiểm soát vừa thông qua nghị quyết nhằm ngăn Tổng thống Donald Trump tiếp tục cuộc chiến với Iran, cho thấy mối lo ngại ngày càng gia tăng ngay trong nội bộ đảng của ông về cuộc xung đột đã kéo dài 3 tháng. Nhật Bản và Philippines bắt đầu tăng cường quan hệ quốc phòng từ tháng 8 năm ngoái khi ký Thỏa thuận Tiếp cận đối ứng - cho phép Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản có cơ sở pháp lý để tiến hành các hoạt động quân sự tại Philippines. Đầu năm nay, Nhật Bản lần đầu tiên đảm nhận vai trò tác chiến trong cuộc tập trận Balikatan thường niên giữa Mỹ và Philippines.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==