11 n Thứ Sáu n Ngày 22/5/2026 GIỚI TRẺ Chương trình Nâng cao năng lực số cho thanh thiếu nhi năm 2026 được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức, kỹ năng số và năng lực ứng dụng công nghệ cho thanh thiếu nhi. Đối với các lớp đào tạo "Bình dân học vụ số", T.Ư Đoàn sẽ lựa chọn tổ chức trực tiếp 10 lớp tại 10 xã nằm trong danh mục 248 xã biên giới theo Đề án “Tuổi trẻ Việt Nam đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới giai đoạn 2025 - 2030”... Bên cạnh đó, tiếp tục duy trì các đội hình “Bình dân học vụ số”, “Tổ công nghệ số cộng đồng” tại cơ sở để hỗ trợ người dân, thanh thiếu nhi tiếp cận và sử dụng các nền tảng số. Chương trình Nâng cao năng lực số cho thanh thiếu nhi năm 2026 sẽ thiết kế những ngày hội “Bình dân học vụ số”, bao gồm các hoạt động trải nghiệm công nghệ (Robot, STEM, …); giới thiệu các giải pháp công nghệ sáng tạo phù hợp với địa phương; giao lưu với trí thức trẻ tình nguyện để định hướng ứng dụng số cho người dân và thanh thiếu nhi; tổ chức cuộc thi về lập trình, robotics, STEM và sáng tạo cho học sinh. Hoạt động “Bình dân học vụ số” và Ngày hội “Sáng tạo - công nghệ” sẽ được tổ chức từ tháng 5 đến hết tháng 10/2026 trên cả nước, trong đó trọng tâm là đưa các hoạt động này về với các xã trong danh mục 248 xã biên giới. DIỆU NHI Trung ương Đoàn sẽ tổ chức lớp đào tạo “Bình dân học vụ số” tại 10 xã biên giới (Ảnh minh họa) Trung ương Đoàn, Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ vừa ban hành Kế hoạch tổ chức chương trình Nâng cao năng lực số cho thanh thiếu nhi năm 2026. Trong đó, tập trung tổ chức các lớp đào tạo “Bình dân học vụ số” trực tiếp tại 10 xã nằm trong danh mục 248 xã biên giới. Đào tạo “Bình dân học vụ số” cho xã biên giới TỪ “THAM QUAN TRUYỀN THỐNG” ĐẾN “TRẢI NGHIỆM CHỦ ĐỘNG” Những ngày giữa tháng Năm, dòng người từ khắp mọi miền đất nước lại tìm về Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên (xã Kim Liên, Nghệ An). Giữa sắc xanh thanh bình của làng Sen, mái nhà tranh đơn sơ, giếng Cốc, hàng cau hay lối nhỏ quanh khu mộ bà Hoàng Thị Loan vẫn giữ nguyên vẻ mộc mạc. Phía sau không gian tưởng như trầm mặc ấy, một cuộc chuyển mình mạnh mẽ đang diễn ra từng ngày bằng công nghệ số. Tại Nhà trưng bày ở cụm di tích Làng Sen và khu mộ bà Hoàng Thị Loan, hệ thống màn hình cảm ứng kết hợp công nghệ thực tế ảo VR 360 độ và thực tế tăng cường AR mang đến cách tiếp cận hoàn toàn mới. Chỉ bằng vài thao tác chạm trên màn hình, du khách có thể quan sát hiện vật dưới nhiều góc độ, xem video tư liệu, hình ảnh tái hiện lịch sử hoặc lựa chọn tuyến tham quan theo nhu cầu cá nhân. Những hiện vật vốn nằm yên trong không gian tĩnh giờ đây được “đánh thức” bằng công nghệ. Từng chiếc phản gỗ, bộ khung cửi, mái nhà tranh hay giếng Cốc hiện lên sống động trong môi trường số, tạo cảm giác như người xem đang trực tiếp bước vào dòng ký ức của một thời lịch sử. Đeo kính thực tế ảo VR 360 độ, Nguyễn Thùy Linh (20 tuổi, sinh viên đến từ Hà Nội) chậm rãi “đi” qua từng góc nhỏ ở quê Bác. Trên màn hình, hình ảnh làng Sen, lò rèn cố Điền hay con đường nhỏ quanh khu mộ bà Hoàng Thị Loan hiện lên chân thực đến từng chi tiết. “Đây là lần thứ hai em trở lại quê Bác nhưng cảm giác lần này rất khác. Nhờ công nghệ, em có cảm giác như mình đang thật sự bước vào không gian tuổi thơ của Bác”, Linh chia sẻ. Điểm thay đổi lớn nhất không chỉ nằm ở thiết bị hiện đại mà còn ở cách tiếp cận di sản. Từ mô hình “tham quan truyền thống”, Khu di tích Kim Liên đang chuyển dần sang hình thức “trải nghiệm chủ động”, nơi mỗi du khách có thể tự tìm hiểu, tương tác và cảm nhận lịch sử theo cách riêng của mình. Nhiều bạn trẻ thích thú khi dùng điện thoại quét mã QR đặt cạnh từng hiện vật để nghe thuyết minh tự động. Ứng dụng “Di tích Kim Liên” được tích hợp trợ lý ảo AI hỗ trợ nhiều ngôn ngữ, cho phép người dùng tiếp cận thông tin nhanh chóng bằng hình ảnh, video và dữ liệu đa phương tiện. Không chỉ du khách trong nước, nhiều khách quốc tế cũng ấn tượng với cách ứng dụng công nghệ tại quê Bác. Hệ thống dịch thuật thông minh Loca AI cho phép chuyển đổi ngôn ngữ gần như theo thời gian thực, giúp người nước ngoài dễ dàng tiếp cận thông tin mà không gặp rào cản ngôn ngữ. “Công nghệ giúp tôi hiểu sâu hơn về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng như văn hóa Việt Nam. Đây là trải nghiệm rất thú vị và hiện đại”, một du khách đến từ Đức chia sẻ. Không dừng lại ở hoạt động tham quan, khu di tích còn triển khai nhiều tiện ích số phục vụ du khách. Hệ thống chụp ảnh tự động đặt trong khuôn viên cho phép khách tham quan lưu giữ khoảnh khắc bằng công nghệ in ảnh hiện đại. Hình ảnh cá nhân được lồng ghép vào giao diện báo chí số hoặc khung hình mang dấu ấn quê Bác, tạo nên trải nghiệm mới lạ và giàu cảm xúc. Việc thanh toán không dùng tiền mặt thông qua mã QR và ví điện tử tại quầy lưu niệm hay khu đón tiếp cũng cho thấy bước chuyển mạnh mẽ của du lịch văn hóa trong thời đại số. GÌN GIỮ KÝ ỨC BẰNG CÔNG NGHỆ Xác định dữ liệu là nền tảng của chuyển đổi số, Khu di tích Kim Liên đã triển khai số hóa quy mô lớn đối với kho tư liệu, hình ảnh và hiện vật lưu giữ nhiều năm qua. Đến nay, hơn 10.000 file dữ liệu đã được chuẩn hóa và lưu trữ dưới dạng số, hình thành nên một “ngân hàng di sản” phục vụ công tác bảo tồn, nghiên cứu và giáo dục. Không chỉ các hiện vật trong kho lưu trữ, toàn bộ không gian quê nội, quê ngoại Bác Hồ cùng nhiều khu trưng bày cũng đang dần được dựng dưới dạng dữ liệu 3D và VR 360 độ. Mỗi hiện vật trước khi đưa vào hệ thống đều trải qua quy trình kiểm kê nghiêm ngặt, từ chụp ảnh, bóc tách thông tin đến gắn mã định danh riêng. Bà Phan Thị Quý, Trưởng phòng Sưu tầm, Kiểm kê, Bảo quản và Trưng bày cho biết, việc số hóa không chỉ giúp lưu giữ an toàn các hiện vật quý mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, nghiên cứu lâu dài. “Những tư liệu vốn chỉ được lưu giữ trong kho nay có thể tiếp cận dễ dàng hơn thông qua nền tảng số. Đây là giải pháp quan trọng để bảo tồn di sản trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh hiện nay”, bà Quý chia sẻ. Song song với công tác số hóa hiện vật, hệ thống quản lý hành chính của đơn vị cũng được chuyển đổi sang môi trường điện tử. Phần mềm quản lý văn bản, chữ ký số và hệ thống lưu trữ trực tuyến giúp rút ngắn quy trình xử lý công việc, hạn chế thất lạc hồ sơ giấy tờ như trước đây. Tuy nhiên, hành trình chuyển đổi số tại Khu di tích Kim Liên vẫn còn không ít khó khăn. Hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ, nguồn nhân lực có chuyên môn sâu về công nghệ số còn thiếu, trong khi kinh phí đầu tư cho các dự án quy mô lớn vẫn là áp lực đối với đơn vị. Ông Lâm Đình Hùng, Phó trưởng Ban quản lý Khu di tích Kim Liên cho rằng, chuyển đổi số là xu hướng tất yếu để bảo tồn và phát huy giá trị di sản bền vững trong thời đại mới. “Chúng tôi xác định con người là yếu tố quyết định. Vì vậy, đơn vị thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số cho cán bộ, hướng dẫn viên, nhân viên kiểm kê, bảo quản nhằm từng bước vận hành hiệu quả mô hình di tích thông minh”, ông Hùng cho biết. Giữa không gian yên bình của làng Sen quê Bác, công nghệ đang âm thầm mở ra một nhịp cầu mới để di sản đến gần hơn với công chúng. Những kỷ vật giản dị gắn với tuổi thơ Chủ tịch Hồ Chí Minh giờ đây không chỉ được gìn giữ cho mai sau mà còn vượt qua khoảng cách địa lý để lan tỏa tới học sinh, sinh viên, người dân vùng sâu vùng xa và bạn bè quốc tế. THU HIỀN Từ kính thực tế ảo VR 360 độ, trợ lý AI, mã QR đến kho dữ liệu số hàng chục nghìn hiện vật, Khu di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số. Công nghệ không chỉ góp phần bảo tồn di sản về Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn mở ra cách tiếp cận mới, đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Ứng dụng màn hình chạm phục vụ du khách tại Khu di tích Kim Liên ẢNH: THU HIỀN Số hóa di sản, đưa lịch sử đến gần hơn giới trẻ Bạn trẻ quét mã QR để tìm hiểu thông tin về kỷ vật ở quê Bác ẢNH: THU HIỀN Thời gian tới, Khu di tích Kim Liên sẽ tiếp tục hoàn thiện tuyến tham quan “Theo chân Bác”, đẩy mạnh kết nối dữ liệu với các bảo tàng và khu di tích trên cả nước, đồng thời tăng cường số hóa các chuyên đề trưng bày. Các nền tảng trực tuyến cũng sẽ tiếp tục được tối ưu nhằm phục vụ du khách tốt hơn.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==