12 n Thứ Năm n Ngày 14/5/2026 QUỐC TẾ Hãng thông tấn Mỹ AP ngày 13/5 đưa tin, Tổng thống Trump đã rời Nhà Trắng, lên đường đến Bắc Kinh để gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông đã có cuộc trò chuyện với các phóng viên trước khi lên trực thăng Marine One. Sau đó, ông đến Trung Quốc trên chuyên cơ Không lực Một, và dự kiến có các cuộc gặp vào ngày 14 - 15/5. Trung Quốc đã thể hiện rõ lập trường phản đối chiến tranh, đôi khi gây áp lực ngầm lên đối tác thương mại Iran. Tuy nhiên, Bắc Kinh phần lớn đã tránh bị lôi kéo vào cuộc xung đột. Trước chuyến thăm của Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã tăng cường kêu gọi Trung Quốc sử dụng ảnh hưởng của mình để giúp mở lại eo biển Hormuz. Trong cuộc phỏng vấn ngắn trước khi bắt đầu chuyến thăm, Tổng thống Trump khẳng định, Washington không cần sự hỗ trợ của Bắc Kinh. “Hai bên có rất nhiều điều cần thảo luận. Thành thật mà nói, tôi không cho rằng Iran là một trong số đó, bởi vì chúng tôi đang kiểm soát Iran rất tốt. Tôi không nghĩ chúng tôi cần bất kỳ sự giúp đỡ nào đối với Iran. Chúng tôi sẽ thắng bằng cách này hay cách khác, hòa bình hay không”, ông Trump nói. Cuộc gặp sắp tới sẽ là cuộc trao đổi trực tiếp đầu tiên kể từ khi lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 10/2025. Đây là lần thứ hai ông Trump đến Trung Quốc trên cương vị tổng thống. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ đến Mỹ vào cuối năm nay. Ngoài vấn đề chiến tranh, chính quyền Mỹ nhấn mạnh rằng thương mại sẽ là chủ đề hàng đầu được thảo luận, với việc Tổng thống Trump tìm kiếm một loạt thỏa thuận và hợp đồng kinh doanh. Tổng thống Trump đã mời nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tháp tùng ông trong chuyến đi, bao gồm Giám đốc điều hành Tesla Elon Musk và Giám đốc điều hành Apple Tim Cook. Hai bên dự kiến sẽ tìm cách tránh xung đột về các vấn đề kinh tế, sau khi đạt được thỏa thuận “đình chiến thương mại” vào tháng 10/2025. Tháng trước, Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 50% đối với Trung Quốc sau khi có báo cáo rằng Bắc Kinh đang chuẩn bị giao một lô hàng hệ thống phòng không mới cho Iran. Sau đó, ông rút lại lời đe dọa vì “nhận được sự đảm bảo bằng văn bản từ Trung Quốc rằng nước này sẽ không cung cấp vũ khí cho Tehran”. Vài ngày sau, ông Trump nói rằng Hải quân Mỹ đã chặn một tàu Trung Quốc chở một “món quà” cho Iran. Cả hai bên đều không đưa ra thêm chi tiết về vụ việc. MINH HẠNH (theo AP) Trước thềm chuyến thăm Bắc Kinh, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng, ông không nghĩ mình cần sự giúp đỡ của Trung Quốc để chấm dứt chiến tranh với Iran, ngay cả khi hy vọng về một thỏa thuận hòa bình lâu dài ngày càng giảm sút và Tehran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump nói không cần Trung Quốc giúp trong vấn đề Iran Tổng thống Mỹ Donald Trump lên chuyên cơ Không lực Một, bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc ẢNH: AP Ả-rập Xê-út bí mật tấn công trả đũa Iran Đây là lần đầu tiên thông tin về các cuộc tấn công của Ả-rập Xê-út vào Iran được công bố. Điều này đánh dấu lần đầu tiên vương quốc này trực tiếp thực hiện hành động quân sự trên lãnh thổ Iran, cho thấy Riyadh ngày càng táo bạo hơn trong việc tự vệ trước đối thủ khu vực lớn nhất của mình. Reuters dẫn lời hai quan chức phương Tây cho biết, các cuộc tấn công do Không quân Ả-rập Xê-út thực hiện vào cuối tháng 3/2026, nhằm đáp trả việc Tehran tấn công Ả-rập Xê-út. Khi được hỏi về vấn đề này, quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Ả-rập Xê-út không trực tiếp xác nhận các cuộc không kích như vậy có diễn ra hay không. Vị quan chức nói: “Chúng tôi tái khẳng định lập trường nhất quán của Ả-rập Xê-út trong việc thúc đẩy giảm leo thang, kiềm chế và hạ nhiệt căng thẳng nhằm hướng tới ổn định, an ninh và thịnh vượng cho khu vực và người dân”. Bộ Ngoại giao Iran cũng không phản hồi đề nghị bình luận. Ả-rập Xê-út có quan hệ quân sự sâu rộng với Mỹ, từ lâu vẫn dựa vào quân đội Mỹ để được bảo vệ. Tuy nhiên, cuộc chiến kéo dài 10 tuần đã khiến vương quốc này dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công xuyên thủng “ô bảo hộ” quân sự của Washington. Các cuộc không kích của Ả-rập Xê-út cho thấy cuộc chiến đã lan rộng, kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran ngày 28/2, khiến cả Trung Đông bị cuốn vào vòng xoáy theo cách chưa từng được công khai thừa nhận. Kể từ sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào cả 6 quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), tấn công không chỉ các căn cứ quân sự Mỹ mà cả mục tiêu dân sự, sân bay và cơ sở hạ tầng dầu mỏ, đồng thời đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn thương mại toàn cầu. Ngày 11/5, báo Wall Street Journal đưa tin, UAE cũng đã tiến hành các cuộc tấn công quân sự vào Iran. Cùng với hành động của Ả-rập Xê-út, điều này cho thấy cuộc chiến đã diễn ra trên quy mô thực sự lớn hơn nhiều so với những gì công chúng được biết. Các quốc gia quân chủ vùng Vịnh sau khi hứng chịu các đòn tấn công từ Iran đã bắt đầu phản công. Tuy nhiên, cách tiếp cận của họ không hoàn toàn giống nhau. UAE có lập trường cứng rắn hơn, muốn buộc Iran phải trả giá và hiếm khi tham gia ngoại giao công khai với Tehran. Trong khi đó, Ả-rập Xê-út tìm cách ngăn xung đột leo thang và vẫn duy trì liên lạc thường xuyên với Iran, bao gồm thông qua Đại sứ Iran tại Riyadh. Các quan chức Iran và phương Tây cho biết, Ả-rập Xê-út đã thông báo cho Iran về các cuộc không kích này. Sau đó là giai đoạn ngoại giao căng thẳng cùng những lời đe dọa đáp trả mạnh hơn từ Riyadh, dẫn tới một sự hiểu ngầm giữa hai nước phải hạ nhiệt tình hình. Ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, nhận định rằng việc Ả-rập Xê-út trả đũa Iran rồi sau đó đạt được thỏa thuận giảm leo thang cho thấy “sự thừa nhận thực dụng từ cả hai phía rằng một cuộc leo thang mất kiểm soát sẽ gây ra cái giá không thể chấp nhận”. Một quan chức Iran xác nhận Tehran và Riyadh đã đồng ý giảm leo thang, nói rằng động thái này nhằm “chấm dứt hành động thù địch, bảo vệ lợi ích chung và ngăn căng thẳng leo thang”. Ả-rập Xê-út và Iran, hai cường quốc Hồi giáo Shiite và Sunni hàng đầu Trung Đông, từ lâu đã có quan hệ đối đầu và ủng hộ các phe khác nhau trong nhiều cuộc xung đột khu vực. Thỏa thuận do Trung Quốc làm trung gian năm 2023 đã giúp 2 bên nối lại quan hệ, bao gồm lệnh ngừng bắn giữa lực lượng Houthi thân Iran ở Yemen với Ả-rập Xê-út. BÌNH GIANG (theo Reuters) Ả-rập Xê-út đã tiến hành nhiều cuộc tấn công bí mật nhằm vào Iran, để trả đũa những đòn tấn công nhằm vào vương quốc này trong cuộc chiến Trung Đông, các quan chức phương Tây và Iran cho biết. Nhờ Biển Đỏ vẫn mở cửa, Ả-rập Xê-út có thể tiếp tục xuất khẩu dầu trong suốt cuộc chiến ở Iran, không giống phần lớn các nước vùng Vịnh khác, qua đó giảm được phần nào tác động của xung đột. Máy bay tiêm kích của Không quân Ả-rập Xê-út ẢNH: REUTERS Iran đưa ra 5 điều kiện để nối lại đàm phán với Mỹ Iran sẽ không nối lại đàm phán hòa bình với Mỹ cho đến khi Washington đáp ứng 5 điều kiện của Tehran.Hãng tin Iran Fars hôm 12/5 dẫn các nguồn thạo tin cho biết, Iran đã đưa ra 5 điều kiện xây dựng lòng tin để Mỹ tham gia vòng đàm phán thứ hai nhằm chấm dứt chiến tranh. Tehran coi các điều kiện này là “những đảm bảo tối thiểu” cần thiết để bắt đầu bất kỳ cuộc đàm phán mới nào với Washington. Theo báo cáo, các điều kiện của Iran bao gồm: chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là Li-băng; dỡ bỏ lệnh trừng phạt; giải phóng các tài sản bị đóng băng của Iran; bồi thường thiệt hại chiến tranh và công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz. Nguồn tin cho biết, Iran cũng thông báo với các nhà trung gian hòa giải Pakistan, rằng việc Mỹ tiếp tục phong tỏa hải quân ở Biển Ảrập và Vịnh Oman sau thỏa thuận ngừng bắn càng làm gia tăng sự thiếu tin tưởng của Tehran đối với các cuộc đàm phán với Mỹ. Báo cáo nhấn mạnh, các điều kiện này được xác định hoàn toàn trong khuôn khổ tạo dựng niềm tin tối thiểu để quay lại đàm phán và Tehran tin rằng các cuộc đàm phán mới không thể bắt đầu nếu không thực hiện trên thực tế. Động thái của Iran được đưa ra nhằm đáp trả đề xuất 14 điểm từ phía Mỹ. Tehran cho rằng đề xuất của Washington là “hoàn toàn phiến diện” và nhằm đạt được thông qua đàm phán những mục tiêu mà Mỹ không thể đạt được bằng biện pháp quân sự. Một thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán tại Islamabad chưa thể mang lại một thỏa thuận lâu dài. Tổng thống Mỹ Donald Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn nhưng không đưa ra thời hạn cụ thể. Hôm 11/5, Iran gửi phản hồi cho Pakistan về đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, song ông Trump bác bỏ và gọi phản hồi này là “hoàn toàn không thể chấp nhận”. QUỲNH NHƯ (theo Fars, TASS)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==