Ngày 7/12, BS CKII Đặng Khải Minh, khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM cho biết, cả 2 bệnh nhi người đồng bào Xơ Đăng đến bệnh viện trong tình trạng cột sống biến dạng nghiêm trọng, kèm nguy cơ hô hấp và tim mạch đe dọa tính mạng. Trong đó, bé L. (12 tuổi) mang bệnh lý hiếm gặp khi cùng lúc bị nhược cơ và đột biến gene, liên quan sốt cao ác tính. Đây là biến chứng đặc biệt nguy hiểm trong gây mê, có thể gây ngưng tim, rối loạn đông máu và tử vong trong tích tắc nếu không được kiểm soát đúng cách. Vì rủi ro quá lớn, nhiều bệnh viện trước đó đã từ chối phẫu thuật cho bé. Trong thời gian chờ can thiệp, tình trạng của bé L. diễn tiến nhanh. Chỉ trong bảy tháng, độ vẹo cột sống từ 78 độ tăng vọt lên 104 độ, kéo theo đường cong thứ hai 80 độ ở vùng thắt lưng. Cột sống xoắn chặt như chiếc cầu thang xoắn khiến bé đau đớn liên tục, khó thở và hạn chế vận động. Mẹ bé chia sẻ nhiều lần chị run rẩy, không dám đặt bút ký giấy cam kết phẫu thuật vì sợ con không qua khỏi. Khác với bé L., thách thức của Y.T. đến từ thể trạng suy kiệt. Đã 13 tuổi song bé T. chỉ nặng 28 kg do suy dinh dưỡng nặng, mắc hội chứng hạn chế hô hấp. Cột sống của bé cong đến 128 độ và gù 108 độ khiến lồng ngực bị chèn ép liên tục, chỉ có thể nằm sấp khi ngủ vì không thể tự xoay mình. Trước khi tính đến phẫu thuật, bác sĩ buộc phải điều trị dinh dưỡng tích cực trong bốn tháng, giúp bé tăng thêm 3 kg để đủ sức chịu đựng cuộc đại phẫu. Không chỉ chịu đau đớn thể chất, cả hai bé đều bị bạn bè trêu chọc vì lưng cong và dáng đi bất thường. Áp lực tâm lý kéo dài khiến các em sống thu mình, mất tự tin, ngại giao tiếp và hạn chế đến trường. Việc can thiệp phẫu thuật không chỉ cứu chức năng hô hấp và cột sống mà còn trả lại cho các em cơ hội hòa nhập. BS Khải Minh cho biết, ê kíp quyết định áp dụng phương pháp “phẫu thuật hai thì” - kỹ thuật lần đầu được triển khai tại bệnh viện cho các ca biến dạng cột sống mức độ nghiêm trọng. Ở thì đầu, bác sĩ cắt mấu khớp, đặt vít chân cung và sử dụng khung chuyên dụng để kéo giãn cột sống liên tục trong 2 - 4 tuần, giúp tủy sống và các cấu trúc thần kinh thích nghi dần với sự thay đổi. Ở thì hai, phẫu thuật viên tiến hành nắn chỉnh bằng thanh dọc, hàn xương cố định và tái lập trục cơ thể với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình TPHCM. Quá trình này đòi hỏi kiểm soát nghiêm ngặt đường thở, huyết động và nguy cơ tổn thương tủy sống. BS Phan Huỳnh Bảo Nghi, khoa Gây mê Hồi sức Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM cho biết, ê kíp gây mê đã chuẩn bị nhiều phương án dự phòng, trong đó có các loại thuốc đặc biệt để kiểm soát thân nhiệt - yếu tố sống còn đối với bệnh nhân mang đột biến gene liên quan sốt cao ác tính. Suốt 12 giờ phẫu thuật, yêu cầu đặt ra là giữ mức độ gây mê ổn định, tránh kích thích gây phản ứng nguy hiểm, đồng thời bảo vệ tối đa chức năng hô hấp của bệnh nhi suy kiệt. Trải qua hai cuộc đại phẫu phức tạp, cột sống cong vẹo như cầu thang xoắn của các bé được nắn chỉnh thành công. Sau mổ, các em đứng thẳng, đi lại bình thường và cao thêm khoảng 10 cm. Toàn bộ chi phí điều trị được bệnh viện vận động mạnh thường quân hỗ trợ, giúp các gia đình nhẹ bớt gánh nặng. Theo BS Khải Minh, thành công của các ca phẫu thuật còn nhờ áp dụng chương trình ERAS (hồi phục sớm sau phẫu thuật). Bệnh viện tối ưu hóa trước - trong và sau mổ, từ dinh dưỡng, tâm lý, kỹ thuật gây mê ít xâm lấn cho đến kiểm soát đau đa mô thức. Nhờ đó, bệnh nhi có thể rút nội khí quản sớm, ngồi dậy và tập vận động chỉ sau vài ngày. VÂN SƠN 14 XÃ HỘI n Thứ Hai n Ngày 8/12/2025 Bé Đ.K (sinh năm 2017, Hà Nội) bất ngờ gục xuống bàn khi đang học, yếu nửa người trái - dấu hiệu của cơn thiếu máu não thoáng qua. Kết quả chụp CTA cho thấy bé bị nhồi máu não do bóc tách động mạch não giữa bên phải, tình trạng hiếm gặp ở trẻ. Các bác sĩ đã can thiệp cấp cứu, nong bóng và đặt stent tái thông mạch. Nhờ được đưa đến viện kịp thời, bệnh nhi hồi phục gần như hoàn toàn, không để lại di chứng thần kinh. Một trường hợp khác là T.Q (sinh năm 2011, Hà Nam cũ). Trước khi nhập viện 10 ngày, Q. đau đầu dữ dội và ngất tại trạm y tế xã. Dùng thuốc tạm ổn nhưng cơn đau đầu tái phát khiến gia đình đưa em tới bệnh viện. Chụp CTA phát hiện Q. bị chảy máu não nhỏ do vỡ dị dạng thông động - tĩnh mạch vùng thái dương phải. Sau can thiệp nút dị dạng và túi giả phình, bệnh nhi đã hồi phục hoàn toàn. Mẹ Q. chia sẻ: “Tôi không nghĩ cháu bị chảy máu não vì trước đó khỏe mạnh. Nếu biết nghiêm trọng như vậy, tôi đã đưa cháu đi khám sớm hơn. Mong phụ huynh đừng chủ quan khi thấy con đau đầu hay có biểu hiện lạ”. Theo các bác sĩ, can thiệp đột quỵ ở trẻ khó hơn nhiều so với người lớn do hệ mạch nhỏ, dễ tổn thương, đòi hỏi thao tác chính xác tuyệt đối. Hiện Viện Thần kinh đang điều trị 4 bệnh nhi tuổi 8-16, cho thấy xu hướng trẻ hóa đáng lo ngại. CHẠY ĐUA VỚI THỜI GIAN Đột quỵ ở mọi độ tuổi đều là cấp cứu tối khẩn. Mỗi phút trôi qua là hàng tỉ tế bào thần kinh có thể bị tổn thương vĩnh viễn. Thuốc tiêu sợi huyết có hiệu quả trong 3-4,5 giờ đầu, lấy huyết khối cơ học thường thực hiện trong 6 giờ. Tuy nhiên, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không nên chờ đợi hay tự đánh giá mức độ triệu chứng. Càng đưa trẻ đến viện sớm, cơ hội cứu sống càng cao. Nguy hiểm ở chỗ đột quỵ ở trẻ thường bị bỏ sót vì biểu hiện không điển hình và trẻ khó mô tả cảm giác. Các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, yếu tay chân, nhìn mờ, nói khó, co giật, gục xuống đột ngột… dù thoáng qua cũng cần được theo dõi sát. Điều đáng lo ngại là đột quỵ ở trẻ dễ bị bỏ sót vì triệu chứng không điển hình và trẻ khó mô tả cảm giác. Những dấu hiệu như đau đầu dữ dội, yếu tay chân, mắt nhìn mờ, nói khó, co giật, gục xuống bất ngờ… dù rất nhẹ cũng cần được theo dõi sát. Nhiều trường hợp, phụ huynh nghĩ con mệt, chóng mặt do học tập hoặc cảm cúm bình thường, dẫn đến bỏ lỡ thời gian vàng cứu chữa. Bác sĩ Phạm Văn Cường, Khoa Can thiệp mạch thần kinh cho biết chưa có phương pháp phòng ngừa tuyệt đối đột quỵ ở trẻ vì nhiều nguyên nhân không rõ ràng. Nhưng phát hiện sớm vẫn là yếu tố then chốt giúp giảm tổn thương và bảo toàn tính mạng. “Đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào. Sự cảnh giác của gia đình, thầy cô và cộng đồng quyết định hiệu quả chẩn đoán và điều trị. Đừng để sự chủ quan lấy mất cơ hội của trẻ”, bác sĩ nhấn mạnh. HÀ MINH Những ngày gần đây, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 liên tục tiếp nhận các trường hợp trẻ nhỏ, vị thành niên bị đột quỵ, trong đó có bệnh nhi mới 8 tuổi. Căn bệnh vốn được coi là của người lớn đang xuất hiện càng lúc càng nhiều ở người trẻ, với biểu hiện mơ hồ nhưng diễn biến đột ngột, nguy hiểm. Cột sống cong vẹo như cầu thang xoắn, kèm bệnh lý nền nguy hiểm khiến nhiều bệnh viện từ chối phẫu thuật, bé L. (12 tuổi) đứng trước nguy cơ tàn phế, thậm chí tử vong. Trong khi đó, bé Y.T. (13 tuổi) suy kiệt nặng với đường cong cột sống lên đến 128 độ cũng đối diện cửa tử. NHIỀU TRẺ NHỎ NHẬP VIỆN VÌ ĐỘT QUỴ: Hồi chuông cảnh báo từ sự chủ quan Cứu 2 bệnh nhi có cột sống vẹo như cầu thang xoắn Bệnh nhi bị đột quỵ được chăm sóc tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 Bệnh nhi bị biến dạng cột sống hiếm gặp, từng nhiều lần bị các bệnh viện từ chối phẫu thuật BS CKII Đặng Khải Minh (khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TPHCM) khuyến cáo, vẹo cột sống vô căn thường tiến triển âm thầm nhưng nhanh ở tuổi dậy thì. Phụ huynh cần quan sát sớm các dấu hiệu như lệch vai, lưng gù, hông không đều, dáng đứng nghiêng hay bất cân xứng khi cúi người để đưa trẻ đi khám kịp thời, tránh để biến dạng nặng buộc phải trải qua những cuộc đại phẫu đầy rủi ro. TS. Nguyễn Văn Tuyến, Viện trưởng Viện Thần kinh, Chủ nhiệm Khoa Đột quỵ não, cho biết, những năm gần đây, số bệnh nhân trẻ dưới 45 tuổi bị đột quỵ tăng lên, chiếm khoảng 10–15% số ca điều trị trong năm 2025. Ở trẻ, nguyên nhân chủ yếu đến từ bóc tách động mạch, chiếm 30–50% thường xảy ra khi trẻ vui chơi, va chạm, xoay cổ mạnh hoặc do viêm mạch.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==