BỎ CẤP TRUNG GIAN ĐỂ CÔNG VIỆC THÔNG SUỐT Việc Bộ Chính trị, Ban Bí thư yêu cầu Đảng ủy Chính phủ phối hợp với các tổ chức đảng có liên quan nghiên cứu định hướng bỏ cấp huyện, sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh đã và đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân. Trao đổi với phóng viên Tiền Phong, TS Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn triển khai thực hiện Nghị quyết 98/2023 (về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM), nguyên Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM, cho biết, vấn đề bỏ cấp huyện đã được đặt ra từ nhiều năm trước, nhất là trong quá trình sửa đổi Hiến pháp năm 1992, cũng như khi sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương (năm 2014). Ở thời điểm đó, khi thảo luận tại Quốc hội, ông Lịch và một số chuyên gia đề xuất tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp: cấp tỉnh và cấp cơ sở (xã/ phường). Theo vị đại biểu Quốc hội đoàn TPHCM, hệ thống thông tin phát triển, trình độ và năng lực của cán bộ cấp cơ sở được nâng lên, vậy mà cấp đơn vị hành chính, nhất là cấp xã, huyện lại tăng lên là không hợp lý. Đặc biệt, ông Lịch khi đó cũng đặt vấn đề: trước đây, Nhà nước làm mọi thứ, nay xã hội hóa nhiều, thị trường làm nhiều, cớ sao lại phải chia nhỏ đơn vị hành chính để lấp đầy cả bộ máy? “Đến nay, tôi vẫn giữ nguyên quan điểm nêu ra cách đây 10 năm, là cần tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, gồm cấp tỉnh và cấp xã/phường, bỏ cấp huyện”, ông Lịch nói. Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, thủ tục hành chính được giải quyết trên môi trường mạng, trình độ cán bộ được nâng lên, ông Lịch cho rằng, duy trì mô hình chính quyền địa phương theo 3 cấp khiến bộ máy tiếp tục cồng kềnh, tồn tại cấp trung gian, công việc bị chậm trễ. “Tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp là cấp thiết để đổi mới và phát triển”, ông Lịch nói. Tuy nhiên, để bảo đảm điều kiện cho việc bỏ cấp huyện, ông cho rằng, cần phải tăng quy mô cấp xã/phường, có tổ chức HĐND và UBND để tăng tính tự chủ. Khi đó, tỉnh là một cấp chính quyền, tiếp đến chính quyền cơ sở, bỏ đi cấp huyện. Ông Vũ Văn Phúc, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học các cơ quan Đảng Trung ương, cho rằng, việc bỏ cấp trung gian - cấp huyện trong thời điểm này là cần thiết, làm cho các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước xuống thẳng cơ sở, không phải qua tầng nấc trung gian cấp huyện nữa. “Nếu bỏ cấp huyện thì thực hiện chủ trương đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với người dân, doanh nghiệp nhanh hơn, nhất là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đòi hỏi phải biết chớp thời cơ, tận dụng cơ hội phát triển”, ông Phúc nói. CÓ NÊN TẠM DỪNG XEM XÉT HUYỆN LÊN QUẬN? Trả lời câu hỏi của phóng viên Tiền Phong về quy trình, quy định để thực hiện bỏ cấp huyện, GS Trần Ngọc Đường, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), cho biết, Hiến pháp quy định chính quyền địa phương được tổ chức theo mô hình 3 cấp: tỉnh, huyện và xã. Do đó, muốn bỏ cấp huyện thì phải sửa Hiến pháp. “Nếu sửa 1 - 2 điều của Hiến pháp có thể xử lý được ngay. Quốc hội có thể ban hành nghị quyết để tiến hành sửa. Khi sửa quy định rồi, trên cơ sở thực tiễn có thể tiến hành nghiên cứu việc bỏ cấp hành chính trung gian”, ông Đường nói. Trong khi đó, tại Kết luận 126, Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng giao Tiểu ban Văn kiện và 4 n Thứ Ba n Ngày 25/2/2025 THỜI SỰ Theo các chuyên gia, trước đây Nhà nước làm mọi thứ, còn nay thị trường làm nhiều, công nghệ thông tin và hệ thống giao thông lại phát triển, vì thế, tổ chức lại mô hình chính quyền địa phương từ 3 cấp thành 2 cấp (cấp tỉnh và cấp cơ sở) là cần thiết. Ngoài ra, việc bỏ cấp huyện không chỉ giúp tinh gọn bộ máy, giảm chi thường xuyên mà còn làm cho các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với người dân, doanh nghiệp nhanh chóng và thuận lợi hơn. Huyện Gia Lâm – Hà Nội đang phấn đấu để lên quận ẢNH: HỮU HƯNG Tăng tự chủ cho cấp xã CHỦ TRƯƠNG SÁP NHẬP TỈNH THÀNH, BỎ CẤP HIẾN ĐẤT CŨNG BỊ GÂY KHÓ DỄ Nhiều năm nay, báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thực hiện, đều chỉ ra, thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai gần như “đội sổ”. Mỗi khi thực hiện thủ tục liên quan giấy chứng nhận quyền sử dụng đất như cho tặng, chuyển nhượng, người dân khốn khổ thực hiện. Trong đó, nhiều quy trình, thủ tục trung gian diễn ra ở cấp huyện khiến người dân mất nhiều thời gian, chi phí đi lại. Gia đình ông Phạm Đình Nhã (76 tuổi, quê Diễn Kỷ, Diễn Châu, Nghệ An) cho đến tận giờ vẫn chưa hết “đau đầu” khi nhớ lại việc làm thủ tục xin cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho chính mình. Ông kể lại, trong vô số thủ tục vướng mắc, nhiêu khê, có 1 điểm cán bộ Phòng Tư pháp huyện Diễn Châu hướng dẫn buộc phải làm khi lần lượt xác nhận người đã mất. Theo đó, ông bà nội ông nếu còn sống cũng khoảng 170 tuổi cũng phải có xác nhận đã chết. Bố ông mất gần 50 năm, yêu cầu có giấy chứng tử, may quá cơ quan cũ vẫn lưu, nhưng cán bộ nói phải có chính quyền xã xác nhận. Chưa hết, dù UBND xã đã xác nhận, gia đình vẫn phải trình ảnh chụp bia mộ. Người nhà ông đem chuyện này “mách” với lãnh đạo UBND tỉnh Nghệ An, vị này cũng chỉ biết cười trừ khi nói: “Chính tôi làm thủ tục này cũng bị vướng như thế”. Tuy nhiên, một số người khác trong tình huống tương tự nháy mắt nói: “Ai bảo đi đúng quy trình”. Gia đình chị Trịnh Thị Nga (Yên Định, Thanh Hóa) còn gặp chuyện oái ăm hơn. Đã hiến đất cho Nhà nước mở rộng đường nhưng lại bị chính cấp huyện gây khó dễ. Năm 2022, chị Nga làm thủ tục cấp đổi GCNQSDĐ cho mẹ ruột và bà nội. Sau khi hoàn thành giấy tờ liên quan tới phân chia, khai nhận thừa kế, chị Nga trích đo diện tích thửa đất tại văn phòng đăng ký đất đai. Cán bộ địa chính văn phòng đăng ký đất đai phát hiện, trên bản đồ địa chính cũ tương đương GCNQSDĐ cấp năm 2010, mặt đường chỉ rộng 6m. Tuy nhiên, đến nay, do giải phóng mặt bằng, mở rộng đường tăng lên 12m (theo chủ trương chuẩn nông thôn mới) và thể hiện trên bản đồ địa chính sử dụng năm 2022. “Cán bộ địa chính giải thích, đường mở rộng đã lấn vào diện tích đất ở trong GCNQSDĐ của gia đình tôi. Giờ để cấp lại GCNQSDĐ, gia đình tôi phải làm thủ tục xin trả lại đất cho Nhà nước. Chúng tôi sẵn sàng làm hiến đất phục vụ mở rộng đường, đường xong vài năm nay, nhưng cơ quan chức năng không làm thủ tục thay đổi diện tích, cấp lại GCNQSDĐ. Chúng tôi vừa hiến đất, vừa vất vả đi làm thủ tục”, chị Nga nói. Để hoàn thành thủ tục hiến đất, chị Nga về cấp xã xin mẫu đơn trả đất, kê khai, ký xác nhận và xếp hàng nộp tại bộ phận một cửa trả kết quả của UBND huyện Yên Định. Khi hỏi lí do vì sao cơ quan chức năng vận động người dân hiến đất, nhưng không làm thủ tục thay đổi trong GCNQSDĐ cho người dân, một lãnh đạo xã cho biết, UBND huyện Yên Định làm trưởng ban quản lý giải phóng mặt bằng nên thủ tục này do huyện phê duyệt, không thuộc thẩm quyền của xã. Sau gần 3 năm tất tả với rất nhiều lần đi lại quãng đường gần 30 km từ địa phương cư trú tới UBND huyện Yên Định, chị Nga mới hoàn thiện thủ tục cấp đổi GCNQSDĐ. Trong đó, nhiều thủ tục như hợp thức giấy tờ phần diện tích hiến đất mở rộng đường do cơ quan chức năng thực hiện, nay người dân phải làm. Theo thống kê, tính đến tháng 6/2024, theo báo cáo của Bộ Nội vụ, cả nước có 705 đơn vị hành chính cấp huyện (523 huyện, 46 quận, 51 thị xã, 84 thành phố thuộc tỉnh và một thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương). Chủ trương sắp xếp bỏ cấp huyện, sáp nhập cấp tỉnh được nhiều người dân ủng hộ. Nhiều thủ tục hành chính ở cấp huyện rườm rà, phát sinh thủ tục trung gian khiến người dân gặp khó khăn, nhất là thủ tục liên quan cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thay đổi trường học... Người dân làm thủ tục hành chính tại UBND huyện ẢNH: QN Theo ông Vũ Văn Phúc, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học các cơ quan Đảng Trung ương, bỏ cấp huyện cũng là cơ hội để tiết kiệm chi phí, giảm nguồn lực cho bộ máy hành chính, tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển của đất nước khi bước vào kỷ nguyên mới. Khốn khổ với thủ tục hành chính cấp huyện
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==