12 n Thứ Sáu n Ngày 3/10/2025 QUỐC TẾ Chặn 39 tàu cứu trợ đến Gaza, Israel bị chỉ trích Một đoạn video từ Bộ Ngoại giao Israel được Reuters xác minh cho thấy hành khách nổi bật nhất trên tàu - nhà vận động khí hậu người Thụy Điển Greta Thunberg - đang ngồi giữa các binh lính. “Một số con tàu thuộc đội tàu Global Sumud đã bị chặn và hành khách đang được chuyển đến một cảng của Israel”, Bộ Ngoại giao Israel cho biết trên mạng xã hội X. “Greta và bạn bè của cô ấy đều an toàn và khỏe mạnh”. Vụ việc xảy ra khi đội tàu Global Sumud đang vận chuyển thuốc men và thực phẩm đến Dải Gaza. Đội tàu bao gồm hơn 40 tàu dân sự với khoảng 500 nghị sĩ, luật sư và nhà hoạt động. Đây là biểu tượng nổi bật nhất của làn sóng phản đối việc Israel phong tỏa Dải Gaza. Đội tàu đã đăng tải một số video trên Telegram với lời nhắn từ những người trên tàu, một số người cầm hộ chiếu và tuyên bố rằng họ đã bị bắt cóc và đưa đến Israel trái ý muốn, đồng thời khẳng định nhiệm vụ của họ là vì mục đích nhân đạo, phi bạo lực. CỘNG ĐỒNG QUỐC TẾ PHẢN ỨNG Chiến dịch của quân đội Israel đã thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế. Các quốc gia bao gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha và Ý đã gửi tàu thuyền đến hiện trường, đề phòng trường hợp công dân của họ cần hỗ trợ. Tuy nhiên, Israel đã yêu cầu các tàu thuyền này quay đầu. Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ gọi “cuộc tấn công” của Israel vào đội tàu Global Sumud là “một hành động gây nguy hiểm đến tính mạng của những dân thường vô tội”. Văn phòng công tố viên trưởng Istanbul thông báo đã mở một cuộc điều tra về việc tạm giữ 24 công dân Thổ Nhĩ Kỳ trên tàu. Tổng thống Colombia Gustavo Petro đã ra lệnh trục xuất toàn bộ phái đoàn ngoại giao của Israel hôm 1/10, sau khi xác định có hai công dân Colombia trên đội tàu bị bắt giữ. Israel đã không có đại sứ tại Colombia kể từ năm ngoái. Ông Petro cũng yêu cầu trả tự do cho các công dân Colombia và tuyên bố chấm dứt hiệp định thương mại tự do giữa Colombia và Israel. Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim ngày 2/10 lên án hành động của Israel, đồng thời cho biết trên tàu có 8 người Malaysia. “Bằng việc chặn một sứ mệnh nhân đạo, Israel đã thể hiện sự coi thường không chỉ đối với quyền của người dân Palestine mà còn đối với lương tâm của thế giới”, ông Anwar Ibrahim tuyên bố. Việc Israel chặn đội tàu đã làm bùng phát các cuộc biểu tình ở Ý và Colombia. Các công đoàn Ý kêu gọi một cuộc tổng đình công vào ngày 3/10 để thể hiện sự đoàn kết với đội tàu viện trợ quốc tế. Đội tàu đang di chuyển cách Dải Gaza khoảng 70 hải lý khi bị chặn. Hệ thống liên lạc, bao gồm cả camera trực tiếp từ một số tàu thuyền, đã bị phá sóng. Ban tổ chức đội tàu Global Sumud lên án hành động của Israel, cho biết quân đội đã sử dụng các chiến thuật hung hăng, bao gồm vòi rồng, nhưng không có ai bị thương. MINH HẠNH (theo Reuters) Các binh sĩ Israel trên tàu ẢNH: REUTERS Lực lượng Israel bị cộng đồng quốc tế chỉ trích khi chặn 39 con tàu chở các nhà hoạt động nước ngoài và hàng viện trợ đến Dải Gaza. Các camera phát sóng trực tiếp từ đội tàu, được Reuters xác minh, cho thấy binh lính Israel đội mũ bảo hiểm và đeo kính nhìn đêm, trong khi hành khách chen chúc và giơ tay lên cao. Thái Lan cho phép chuyển tiền mua vé số không trúng thưởng vào tài khoản hưu trí Chính phủ Thái Lan sẽ ban hành chính sách mới, cho phép người dân chuyển đổi số tiền đã mua xổ số nhưng không trúng thưởng thành tiền tiết kiệm hưu trí. Mục đích của chương trình là khuyến khích tiết kiệm trong bối cảnh dân số già hóa, The Nation đưa tin. Ngày 1/10, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas xác nhận kế hoạch này, cho biết ông đã chỉ đạo thư ký thường trực hoàn thiện các tiêu chí trước khi triển khai. Dự án dự kiến được thực hiện trong vòng 4 tháng tới, trở thành một trong những ưu tiên của Chính phủ Thái Lan. Theo sáng kiến mới, một phần giá vé xổ số điện tử không trúng thưởng sẽ được chuyển vào tài khoản tiết kiệm. Ông Ekniti cho biết, chương trình “Tiết kiệm xổ số” vẫn chưa được đặt tên chính thức và hoàn toàn tách biệt với chương trình “Lương hưu xổ số” do Quỹ Tiết kiệm quốc gia (NSF) quản lý. “Tiền sẽ được tách ra từ giá vé và được giữ theo nguyên tắc tương tự Quỹ Tương hỗ hưu trí (RMF). Người dân có thể rút tiền khi đến độ tuổi 55”, ông cho biết. Những người từ 56 tuổi trở lên có thể tiếp tục tiết kiệm thêm 5 năm nữa, và số tiền tích lũy được có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay, tạo nên tính thanh khoản cho người tiết kiệm. Bộ Tài chính Thái Lan cũng dự định mang lại cơ hội đầu tư trái phiếu chính phủ lãi suất hấp dẫn 1% hằng tháng cho người cao tuổi và người đã nghỉ hưu, để các nhà đầu tư cá nhân có thể tham gia dễ dàng. Ông Lavaron Sangsnit, Thư ký Thường trực Bộ Tài chính, nhấn mạnh rằng mục tiêu của dự án là khuyến khích tiết kiệm chứ không phải khuyến khích cờ bạc. Điều quan trọng là chương trình này sẽ chỉ giới hạn ở những vé số được mua qua ứng dụng Pao Tang, vì nền tảng này cho phép theo dõi chính xác người mua và chuyển tiền vào tài khoản tiết kiệm cá nhân của họ. BÌNH GIANG (The Nation) Hải quân Israel trước đó đã cảnh báo rằng đội tàu đang tiến gần một khu vực chiến sự và vi phạm lệnh phong tỏa hợp pháp, do đó cần thay đổi hướng đi. Theo dữ liệu theo dõi, hiện chỉ còn một con tàu vẫn đang di chuyển về phía Dải Gaza. Trước đó, một nhà ngoại giao Mỹ kêu gọi Mexico giúp Washington giảm phụ thuộc vào chất bán dẫn do Trung Quốc sản xuất. Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X ngày 1/10, Đại sứ quán Trung Quốc cho rằng những phát biểu gần đây của ông Mark Johnson, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Mỹ tại Mexico, “tiết lộ ý định thực sự của Washington”. Phát biểu tại Diễn đàn Bán dẫn Mexico - Mỹ, ông Johnson nói rằng Mỹ “sẽ không chấp nhận tình trạng phụ thuộc vào các công nghệ quan trọng từ Trung Quốc” và Mexico phải đóng “vai trò chủ chốt” trong việc giảm bớt sự phụ thuộc này. Đại sứ quán Trung Quốc tuyên bố: “Kiểu lập luận này phơi bày trắng trợn tâm lý của Mỹ muốn áp đặt cạnh tranh địa - chính trị lên các nước khác. Cái mà họ gọi là “không dung thứ cho sự phụ thuộc” chẳng qua chỉ là việc dựng lên các rào cản thương mại, đe dọa và thực hiện hành vi bắt nạt kinh tế”. Tuyên bố cho rằng Washington không quan tâm đến tăng trưởng của Mexico mà chỉ muốn quốc gia này “trở thành công cụ địa - chính trị trong các chuỗi công nghiệp và cung ứng của Mỹ”. Tuyên bố cho rằng Mỹ lo sợ cạnh tranh công bằng và bám víu vào “vị thế độc quyền” của mình bằng cách gán cho các quốc gia khác phụ thuộc vào Trung Quốc. Đại sứ quán Trung Quốc cho rằng những hành động như vậy làm suy yếu trật tự thương mại toàn cầu, gây tổn hại đến lợi ích của Nam bán cầu, trong đó có Mexico, và “cuối cùng làm xói mòn uy tín của chính nước Mỹ”. Đầu tháng này, Bắc Kinh chỉ trích kế hoạch của Mexico về việc tăng thuế nhập khẩu lên tới 50% đối với ô tô, thép, hàng dệt may và các hàng hóa khác từ các quốc gia không có thỏa thuận thương mại. Đề xuất này được chính phủ của Tổng thống Claudia Sheinbaum ủng hộ, nhằm bảo vệ việc làm và bảo vệ các ngành công nghiệp chiến lược. Đáp lại, Bộ Thương mại Trung Quốc mở một cuộc điều tra về thuế quan, dự kiến kéo dài 6 tháng, nhằm vào ô tô, phụ tùng ô tô, thiết bị gia dụng và các sản phẩm khác. Bắc Kinh cũng điều tra các mặt hàng xuất khẩu của Mexico như hạt hồ đào, cáo buộc những mặt hàng đó được bán dưới giá trị hợp lý. Tổng thống Sheinbaum khẳng định kế hoạch của họ được áp dụng rộng rãi, không chỉ với Trung Quốc. Một quan chức cấp cao của Mexico cho biết, gói thuế quan được thiết kế để bảo vệ 17 ngành chiến lược như thép, nhôm và giày dép trước tình trạng các nhà sản xuất châu Á bán phá giá. BÌNH GIANG (theo SCMP) Trung Quốc nổi giận sau phát biểu của quan chức Mỹ về Mexico Đại sứ quán Trung Quốc chỉ trích Mỹ sử dụng Mexico như một công cụ trong chính trị chuỗi cung ứng, cho rằng đây là hành vi “bắt nạt kinh tế”. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum ẢNH: AP Nhà hoạt động Greta Thunberg trên một con tàu bị lực lượng Israel chặn đường ẢNH: REUTERS
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==