56 www.tienphong.vn GIỮ CHỮ TÍN Từ lâu, người Hoa tập trung đông ở các khu vực quận 5, 6, 11 (cũ) của TPHCM. Chợ Bình Tây (phường Bình Tây) là một trong những nơi phản chiếu rõ nét đời sống buôn bán của cộng đồng này suốt hơn một thế kỷ qua. Ở khu chợ, những người cùng kinh doanh một mặt hàng có thể ngồi cách nhau chỉ vài sạp. Họ cùng nhập hàng, cùng tìm khách, cạnh tranh về giá, chất lượng và cách giữ khách. Nhưng nếu một người không có món hàng khách cần, chuyện sang sạp bên cạnh lấy giúp không phải điều xa lạ. Ông Trương Phát có thâm niên gần 40 năm kinh doanh bao bì tại chợ Bình Tây cho rằng, điều quan trọng nhất trong buôn bán là giữ chữ tín. “Bán một là một, hai là hai. Hàng của mình sao thì mình phải nói vậy”, ông Phát nói. Theo ông Phát, khách mua loại nào thì phải giao đúng loại đó; hàng tốt hay hàng thường cũng phải nói rõ. Nếu khách không vừa ý, người bán phải sẵn sàng đổi lại. Những giao dịch tưởng như nhỏ ấy lại quyết định việc một người có giữ được khách và bạn hàng lâu dài hay không. Ông Phát kể, có những lúc khách hỏi món hàng mà sạp của ông không có. Thay vì để khách đi nơi khác, ông có thể sang sạp bên cạnh lấy hàng giúp. Khách mua được hàng, mình giữ được khách, bạn hàng cũng bán được sản phẩm. Sau này người ta có hàng mình không có thì người ta lại bán cho mình. Làm ăn phải có qua có lại. “Làm ăn phải trung thực, rõ ràng. Uy tín là cái hàng đầu. Có uy tín rồi mình mới ăn nên làm ra” – ông Phát nhấn mạnh. Ngày trước, nhiều hộ kinh doanh không có nguồn vốn lớn nên phải dựa vào bạn hàng để xoay vòng. Người bán giao hàng trước, người mua đem về bán rồi mới thanh toán. Lô hàng cũ trả xong, lô hàng mới lại tiếp tục được đưa đi. Hàng đã rời khỏi tay người bán nhưng tiền chưa về ngay. Người giao hàng phải tin người nhận, còn người nhận muốn tiếp tục lấy hàng thì phải giữ lời. Vì thế, lịch sử giao nhận và thanh toán sòng phẳng trở thành một dạng “tài sản” trong quan hệ làm ăn. “Gối đầu” hàng hóa cũng từ đó mà hình thành. Không phải lúc nào người bán cũng cần một hợp đồng dài, nhưng cần biết người làm ăn với mình có giữ lời hay không. Cạnh tranh trong kinh doanh vẫn tồn tại, nhưng không nhất thiết biến thành chuyện triệt nhau. Mỗi người vẫn phải tự tìm khách, giữ chất lượng, tính toán giá bán và nguồn hàng. Tuy nhiên, khi cùng kinh doanh trong một khu vực, lợi ích của từng người đôi khi lại gắn với sự tồn tại của cả khu chợ. Uy tín được tạo nên từ chính những lần mua bán như vậy - bà Châu Thị Hiền (tiểu thương chợ Hòa Bình, phường An Đông) chia sẻ. Bên cạnh chữ tín, sự cần kiệm cũng là một nét thường được nhắc đến trong cách làm ăn của nhiều gia đình người Hoa. “Tiểu phú do cần” được hiểu là muốn gây dựng được của cải phải chăm chỉ, tiết kiệm và biết tính toán. Với người buôn bán, giữ được đồng vốn để tiếp tục quay vòng đôi khi quan trọng hơn việc chứng minh mình đang có bao nhiêu tiền. Nhiều doanh nhân người Việt gốc Hoa cũng bắt đầu từ những công việc và quy mô rất nhỏ trước khi gây dựng được thương hiệu. Ông Lương Vạn Vinh từng bán đồ cũ trên vỉa hè trước khi phát triển Mỹ Hảo; ông Vưu Khải Thành chuyển từ nghề đông y sang kinh doanh giày dép rồi phát triển Biti’s. Gia đình ông Trần Kim Thành từng xoay xở với những bạn hàng nhỏ lẻ ở Campuchia trước khi xây dựng Kinh Đô; ông Kao Siêu Lực cũng bắt đầu từ công việc tại một hiệu bánh trước khi phát triển thương hiệu ABC… Những câu chuyện này cho thấy quá trình tích lũy bạn hàng, vốn, kinh nghiệm và uy tín thường bắt đầu từ những giao dịch rất nhỏ. BUÔN CÓ BẠN, BÁN CÓ PHƯỜNG “Buôn có bạn, bán có phường” không có nghĩa mọi người cùng bán một cách giống nhau hay chia đều khách cho nhau. Mỗi người vẫn phải tự tạo chất lượng, tự giữ khách và tìm cách tạo dấu ấn riêng. Nhưng khi nhiều người cùng tập trung một ngành hàng, cả khu vực có thể trở thành một địa chỉ quen thuộc của khách. Đường Hà Tôn Quyền (phường Minh Phụng) là một ví dụ. Hơn chục quán cùng bán sủi cảo nằm san sát nhau. Nhân viên mỗi quán vẫn đứng đón khách, nhưng chuyện hướng khách sang một quán khác khi cần không phải điều hiếm gặp. Bà Huỳnh Tố Nga, chủ quán sủi cảo 162 đã có hơn 20 năm kinh doanh trên tuyến đường này. Theo bà, những ngày đầu con phố chưa đông khách như hiện nay, các quán cùng bán một món nên mỗi hàng phải tìm cách tạo nét riêng. Đôi tay thoăn thoắt gói sủi cảo cách thành thạo, bà Nga nói rằng những người kinh doanh ở đây phần lớn là người Hoa, đều buôn bán lâu năm. Quán của bà Nga bán sủi cảo khô, sủi cảo nước, mì và một số món ăn kèm. Nguyên liệu chủ yếu là tôm và thịt được chuẩn bị trong ngày, không dùng hàng đông lạnh hay hàng cũ. Bán bữa nào lấy hàng bữa đó. Giá một phần sủi cảo khoảng 70.000 đồng và được giữ tương đối ổn định trong nhiều năm, chỉ điều chỉnh khi chi phí đầu vào tăng. Mỗi quán có cách giữ khách riêng, nhưng việc nhiều hàng cùng tập trung trên một SỰ ĐỒNG HÀNH CỦA CÁC DOANH NHÂN, THƯƠNG NHÂN KHÔNG CHỈ BẢO TỒN MỘT NÉT VĂN HÓA KINH DOANH NHÂN VĂN CỦA ĐẤT SÀI GÒN - CHỢ LỚN, MÀ ĐANG TIẾP TỤC THỔI BÙNG NGỌN LỬA LIÊN KẾT, GIÚP CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT CÙNG TỰ TIN VƯƠN XA, KHẲNG ĐỊNH VỊ THẾ THƯƠNG HIỆU VIỆT TRÊN BẢN ĐỒ KINH TẾ THẾ GIỚI. UYÊN PHƯƠNG Chợ Lớn TỪ CÁCH BUÔN BÁN TRỌNG CHỮ TÍN, BIẾT NƯƠNG NHAU MÀ LÀM ĂN CỦA THƯƠNG NHÂN NGƯỜI HOA Ở CHỢ LỚN (TPHCM) ĐẾN NHỮNG CÁI BẮT TAY GIỮA CÁC DOANH NGHIỆP HÔM NAY, TINH THẦN ĐỒNG HÀNH ĐANG TẠO NÊN NHỮNG MỐI LIÊN KẾT MỚI, MỞ RỘNG CHUỖI GIÁ TRỊ VÀ CÙNG ĐƯA THƯƠNG HIỆU VIỆT ĐI XA. Chợ Bình Tây do ông Quách Đàm, doanh nhân người Hoa thành lập tại TPHCM ẢNH: U.P SAU CÁNH CỬA PHÒNG CEO
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==