14 www.tienphong.vn CHUNG BƯỚC VƯƠN XA MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG GDP TỪ 10%/NĂM TRỞ LÊN TRONG GIAI ĐOẠN 2026-2030 ĐẶT RA YÊU CẦU KHÔNG CHỈ VỀ TỐC ĐỘ MÀ CÒN VỀ CHẤT LƯỢNG TĂNG TRƯỞNG. TRAO ĐỔI VỚI TIỀN PHONG, CÁC CHUYÊN GIA CHO RẰNG VIỆT NAM VẪN CÒN NHIỀU DƯ ĐỊA, SONG CẦN CHUYỂN MẠNH MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG, NÂNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG NGUỒN LỰC, PHÁT HUY KHU VỰC TƯ NHÂN, GIA TĂNG GIÁ TRỊ TRONG NƯỚC VÀ CỦNG CỐ SỨC MUA NỘI ĐỊA. hàng Phát triển châu Á (ADB) hiện dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 ở mức 7,8%, cao hơn mức 7,2% đưa ra trước đó. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm không phải khoảng cách giữa dự báo và mục tiêu của Việt Nam, mà là nền kinh tế sẽ dựa vào những động lực nào để tạo ra mức tăng trưởng cao và duy trì được trong dài hạn. Sáu tháng đầu năm, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,2%. Nếu muốn cả năm đạt 10%, tốc độ tăng trưởng nửa cuối năm sẽ phải ở mức rất cao. Đầu tư công, xuất khẩu vẫn còn dư địa, nhưng cũng phải tính đến thương mại quốc tế, giá năng lượng và những bất định của kinh tế thế giới. Theo tôi, vấn đề không phải có nên đặt mục tiêu cao hay không, mà là phải chuẩn bị nền tảng để đạt được mục tiêu đó. Muốn tăng trưởng cao, Việt Nam vẫn cần lượng vốn lớn, nhưng mở rộng vốn và lao động không thể là động lực duy nhất. Nếu chỉ tăng đầu vào mà hiệu quả sử dụng nguồn lực không được cải thiện, tăng trưởng sẽ khó duy trì. Điều quan trọng là nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng cả vốn lẫn lao động, chuyển mạnh sang các động lực dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Lợi thế về dân số và lực lượng lao động của Việt Nam cũng không kéo dài mãi. Khoảng 10 năm tới, tỷ trọng người trên 60 tuổi có thể vượt 20% dân số. Vì vậy, giai đoạn dân số vàng hiện nay là thời điểm quan trọng để nâng cao năng suất và chất lượng nguồn nhân lực. Tăng trưởng cao đồng thời phải đi cùng ổn định kinh tế vĩ mô. Khi đẩy mạnh tăng trưởng, cần theo dõi chặt chẽ lạm phát, tỷ giá và tín dụng để không tạo ra những bất cân đối mới. LÀM GÌ NHÓM PV KINH TẾ TS CẤN VĂN LỰC (CHUYÊN GIA KINH TẾ TRƯỞNG BIDV, THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG TƯ VẤN CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH, TIỀN TỆ QUỐC GIA): TĂNG TRƯỞNG DỰA TRÊN NĂNG SUẤT VÀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030, theo tôi, Việt Nam cần đồng thời phát huy tốt hơn các động lực tăng trưởng truyền thống và khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới. Quan trọng nhất là phải chuyển mạnh từ tư duy tăng trưởng dựa vào mở rộng nguồn lực sang nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng phát triển. Một số chỉ tiêu chúng ta cần hướng tới trong giai đoạn tới là đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GDP trên 55%, kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP, hệ số ICOR giảm còn khoảng 4,5 - 4,8 lần và năng suất lao động tăng bình quân khoảng 8,5%/năm. Ở đây cần phân biệt rõ giữa mô hình tăng trưởng và mô hình phát triển. Mô hình tăng trưởng thường tập trung vào “lượng”, như tăng trưởng GDP, thu nhập, việc làm và có phạm vi, tầm nhìn ngắn hoặc trung hạn. Trong khi đó, mô hình phát triển phải tập trung nhiều hơn vào “chất” và tính bền vững, bao gồm mức sống, chất lượng cuộc sống, công bằng xã hội, tính bao trùm và môi trường; đồng thời có phạm vi rộng hơn, bao gồm cả kinh tế, xã hội, môi trường, quốc phòng và an ninh, với tầm nhìn dài hạn. Muốn phát triển nhanh, bền vững và bao trùm, Việt Nam cần cả hai. Đổi mới mô hình tăng trưởng là điều kiện cần, còn xác lập mô hình phát triển phù hợp là điều kiện đủ. Giai đoạn 2026-2030, Việt Nam có nhiều điểm sáng và cơ hội. Trước hết là quyết tâm chính trị cao và quá trình đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị quốc gia. Các chính sách đột phá, việc định hình lại mối quan hệ giữa Nhà nước, thị trường và xã hội, cùng quá trình đổi mới phương thức vận hành của bộ máy sẽ tạo nền tảng quan trọng cho phát triển. Việt Nam cũng có lợi thế từ thành quả 40 năm đổi mới, vị thế ngày càng được nâng lên và khả năng tận dụng các xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng, sản xuất và tiêu dùng toàn cầu. Bên cạnh đó là lợi thế dân số vàng, dự kiến kéo dài đến hết năm 2037, cùng tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng cao. Tuy nhiên, cơ hội luôn đi cùng thách thức. Rủi ro địa chính trị, xung đột, cạnh tranh thương mại - công nghệ, phân mảnh và bảo hộ thương mại, rủi ro an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh chuỗi cung ứng, an ninh mạng - dữ liệu và biến đổi khí hậu ngày càng hiện hữu và khó đoán định. Trong nước, năng lực cạnh tranh, năng lực tự chủ, tự cường và sức chống chịu của nền kinh tế còn hạn chế. Chất lượng thể chế và thực thi pháp luật vẫn cần tiếp tục cải thiện. Thị trường tài chính, bất động sản chưa thực sự cân bằng; năng suất lao động còn thấp; cơ cấu lại nền kinh tế, cổ phần hóa, thoái vốn, xử lý doanh nghiệp nhà nước và nâng cao hiệu quả đầu tư công còn chậm. Vì vậy, yêu cầu đổi mới và cải cách là tất yếu. Một điểm rất đáng chú ý là dư địa từ các động lực tăng trưởng mới còn khá lớn. Theo lượng hóa của Nhóm nghiên cứu BIDV, nếu được khai thác tốt, các động lực này có thể giúp GDP tăng thêm khoảng 2,8-3,7 điểm phần trăm mỗi năm. Như vậy, dư địa tăng trưởng là có, nhưng vấn đề quan trọng là phải biến dư địa thành năng lực tăng trưởng thực tế. Theo tôi, trước hết cần đưa các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, các luật, nghị quyết của Quốc hội và chương trình hành động của Chính phủ vào cuộc sống một cách thực chất; đồng thời xác lập mô hình tăng trưởng và mô hình phát triển mới phù hợp. Chúng ta phải kiên định ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tỷ giá, thị trường năng lượng, tài chính và bất động sản; bình ổn mặt bằng lãi suất và giảm lãi suất có trọng điểm ở các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, phải đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực. Quan trọng hơn, không chỉ chạy theo tốc độ tăng trưởng mà phải đặc biệt quan tâm đến chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, hiệu quả đầu tư, tăng trưởng xanh, bao trùm và bền vững. Việt Nam cũng cần bảo đảm các “an ninh” chiến lược gồm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng - dữ liệu, đồng thời chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. ÔNG BÙI MINH GIÁP (CHUYÊN GIA KINH TẾ TRƯỞNG, NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN CHÂU Á): ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG MỚI SẼ QUYẾT ĐỊNH SỨC BẬT CỦA VIỆT NAM Nếu Việt Nam muốn trở thành nước có thu nhập cao vào năm 2045 thì phải bắt đầu từ bây giờ và duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong một thời gian đủ dài. Ngân Xuất nhập khẩu đến 15/9 vượt 825 tỷ USD ẢNH: LỘC LIÊN CHUYÊN GIA HIẾN KẾ Giai đoạn 20262030 đòi hỏi một sự chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy: từ tăng trưởng dựa vào mở rộng nguồn lực sang tăng trưởng dựa trên năng suất, hiệu quả, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là nền tảng để Việt Nam không chỉ đạt mục tiêu tăng trưởng nhanh mà còn hướng tới một mô hình phát triển chất lượng, bền vững và bao trùm. TS CẤN VĂN LỰC ĐỂ GIỮ NHỊP TĂNG TRƯỞNG CAO?
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==