Báo Tiền Phong số 325-326

YOUTUBE ĐÃ LẤY HẾT NGƯỜI ĐỌC? Trước hết, cần phải nói luôn rằng, truyện chưởng Kim Dung không hề xa lạ ở Việt Nam. Khoảng 12 tác phẩm của ông đã được dịch và in tại Việt Nam trong giai đoạn 19601970. Thậm chí Công ty sách Phương Nam từng mua bản quyền trực tiếp từ nhà văn vào năm 1999; đến năm 2001, các tiểu thuyết lần lượt được dịch lại, hiệu đính và phát hành. Động thái của Công ty Đông A - mua bản quyền 15 tác phẩm - chỉ là tiếp nối một quá trình xuất bản có bản quyền đã hình thành từ trước. Trong bối cảnh thị trường đọc bị lũng đoạn bởi sự tiện dụng của video ngắn và sách nói, một số người có lý do khi cho rằng “YouTube và phim bộ đã lấy hết người đọc”. Mỗi bộ tiểu thuyết của Kim Dung trung bình dài 6-8 tập, mỗi tập khoảng hơn 300 trang. Để đọc trọn bộ, ngoài thời gian, độc giả còn cần nhiều sự kiên nhẫn và hơn hết là yêu thích. Trước thông tin truyện Kim Dung tái xuất, cộng đồng đọc cũng xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều. Một số người hoài nghi “khó tưởng tượng giờ vẫn có người đọc dòng truyện kiếm hiệp nhất là giới trẻ hiện nay”. Một số khác tập trung chính vào những bản dịch. Những người yêu sách thực thụ thậm chí còn đề nghị nhà phát hành quan tâm giá bán để nhiều độc giả được tiếp cận và thúc đẩy văn hóa đọc. Họ cho rằng, mặt bằng giá sách hiện nay là khá cao nên người đọc hay tìm kiếm trên các nền tảng số. Trước những phản hồi này, Giám đốc Công ty sách Đông A, ông Trần Đại Thắng cho biết: “Sách sẽ được in thành ba dạng. Một là ấn bản phổ thông, hai bản còn lại thuộc dòng sách giới hạn, hình thức gia công cao cấp, mang tính sưu tầm”. Ông khẳng định không kỳ vọng nhiều về doanh thu bán sách. ‘’Tôi làm vì yêu thích. Còn chuyện thị trường ra sao, tôi không quyết định được’’, ông Thắng nói. VẪN ĐỨNG ĐẦU DANH SÁCH BÁN CHẠY Lạc quan trước tình huống đọc Kim Dung ở thời 4.0, tiến sĩ văn học Nguyễn Diệu Hà cho biết, ở Trung Quốc, mặc dù giới trẻ hiện nay có xu hướng tiếp cận thế giới của Kim Dung thông qua các hình thức giải trí phái sinh như phim truyền hình làm lại, phim hoạt hình, trò chơi điện tử hay các kênh mạng xã hội chuyên bình luận về “Kim học” (ví dụ các chuyên trang, KOL phân tích triết lý nhân vật), lượng người đọc trực tiếp nguyên tác vẫn duy trì ở mức ổn định. Trên các trang thương mại điện tử lớn (như Dangdang) hay các bảng xếp hạng sách, tiểu thuyết Kim Dung như Thiên Long Bát Bộ, Xạ Điêu Anh Hùng Truyện, Ỷ Thiên Đồ Long Ký… vẫn đứng đầu phân khúc tiểu thuyết võ hiệp và lọt top tác phẩm có sức sống lâu bền. Các tác phẩm của ông vẫn nằm trong danh mục xuất bản kinh điển của các nhà xuất bản lớn tại Trung Quốc. Sách giấy, bản điện tử và các bộ sưu tập trọn bộ vẫn liên tục được phát hành, tái bản để phục vụ nhiều thế hệ độc giả. Bà Hà cho rằng, đọc lại Kim Dung ở một tuổi khác cũng là dịp nhận ra những điều từng bị bỏ qua khi mải dõi theo các cuộc giao đấu. Khi đã trải qua nhiều va chạm, người đọc có thể chú ý hơn đến động cơ phía sau một lời tuyên bố chính nghĩa, cái giá của lòng trung thành hay tình thế buộc con người phải lựa chọn giữa những giá trị trong cuộc sống. Cốt truyện vẫn là cốt truyện ấy, nhưng kinh nghiệm sống có thể khiến người đọc hiểu thêm một tầng nghĩa khác của văn bản, lật lại một phán xét cũ, hoặc nhận ra những giá trị tư tưởng từng bị những màn tranh đấu lấn át. Nhà nghiên cứu Vương Trí Nhàn đánh giá tác phẩm Kim Dung là một bách khoa toàn thư về Trung Quốc, không chỉ về võ công mà từ vấn đề gảy đàn, uống rượu, thuốc, sự hình thành các môn phái Võ Đang, Thiếu Lâm… rồi mối quan hệ giữa Trung Nguyên với Tây Tạng, Tây Vực. Có thể nói, ông viết như một nhà nghiên cứu. Dễ hiểu vì sao, Trung Quốc có cả môn Kim học với nhiều trường phái khác nhau. Ông Vương Trí Nhàn cho rằng, về chất liệu, những câu chuyện của Kim Dung là chuyện cổ, nhưng về mặt vấn đề nó rất mới, rất gần gũi với thế giới hiện đại. “Chỉ cần một ví dụ là võ thuật. Chúng tôi đã tìm hiểu về võ công Kim Dung và phát hiện ra những nét tương đồng với tư duy của vật lý lượng tử lại đưa ra khái niệm vật lý bất định: trong điều kiện này thì vật này có chất này, còn trong điều kiện khác nó có chất khác. Chính tư duy hiện đại làm cho võ thuật Kim Dung mới mẻ, lạ lùng và kỳ dị”, ông chia sẻ. n 21-22/11/2026 www.tienphong.vn VĂN HÓA 7 15 TÁC PHẨM CỦA KIM DUNG VỪA ĐƯỢC MUA BẢN QUYỀN XUẤT BẢN, MỞ ĐẦU BẰNG BỘ THIÊN LONG BÁT BỘ DỰ KIẾN RA MẮT THÁNG 12. HƠN NỬA THẾ KỶ SAU CƠN SỐT KIẾM HIỆP TẠI VIỆT NAM, MỘT SỐ NGƯỜI BẮT ĐẦU HOÀI NGHI VỀ SỨC HÚT CỦA NHỮNG PHO TRUYỆN DÀI TRONG ĐỜI SỐNG HÔM NAY. HẠNH ĐỖ Chưởng Kim Dung lên màn ảnh nhỏ, Tiểu Long Nữ (Lưu Diệc Phi) và Dương Quá (Huỳnh Hiểu Minh) KÍNH LĂNG Việc lựa chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, đồng thời quy định người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, không đơn thuần là bổ sung một ngày nghỉ vào lịch nghỉ lễ trong năm. Đằng sau chính sách ấy là một thông điệp có ý nghĩa: văn hóa cần được nhìn nhận như một nhu cầu thiết yếu của đời sống, một nguồn lực nội sinh và nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước. Trong guồng quay hối hả của cuộc sống, phần lớn chúng ta vẫn thường dành nhiều thời gian cho công việc, mưu sinh và những lo toan cơm áo. Những nhu cầu vật chất đôi khi chiếm gần hết quỹ thời gian, khiến việc tiếp cận, tìm hiểu và thụ hưởng các giá trị văn hóa trở thành điều có thể trì hoãn. Bởi vậy, một ngày nghỉ dành riêng cho văn hóa mang ý nghĩa vượt ra ngoài giá trị của một ngày nghỉ. Đó là sự ghi nhận rằng người lao động không chỉ cần được bảo đảm đời sống vật chất mà còn có nhu cầu chính đáng được chăm lo đời sống tinh thần, được tiếp cận và thụ hưởng những giá trị văn hóa của dân tộc. Nhưng nghỉ để làm gì và làm thế nào để ngày nghỉ ấy thực sự trở thành ngày hội văn hóa? Có thể mỗi người sẽ có một lựa chọn khác nhau. Không có một khuôn mẫu chung cho việc thụ hưởng văn hóa. Bởi văn hóa không chỉ hiện diện trong những không gian sang trọng, những công trình kiến trúc hay các di sản được công nhận. Văn hóa còn nằm trong tiếng ru của mẹ, lời ăn tiếng nói hằng ngày, nếp nhà, phong tục làng quê, trong cách ứng xử giữa người với người và những chuẩn mực đạo đức được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Một đứa trẻ biết kính trọng ông bà, cha mẹ. Một người trẻ biết trân trọng tiếng Việt, yêu lịch sử dân tộc. Một người tham gia giao thông có ý thức, biết xếp hàng nơi công cộng, không xả rác bừa bãi. Một cộng đồng biết sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn... Tất cả đều là những biểu hiện cụ thể của văn hóa. Vì thế, sẽ là chưa đủ nếu Ngày Văn hóa Việt Nam chỉ dừng lại ở những hoạt động biểu diễn, triển lãm, mít tinh hay các chương trình mang tính phong trào. Điều quan trọng hơn là làm sao để văn hóa thực sự đi vào đời sống, trở thành nhu cầu tự thân và thói quen thường nhật của mỗi người. Muốn vậy, cần có những hoạt động thiết thực để người dân dễ dàng tiếp cận các không gian văn hóa, nhất là những người lao động có thu nhập thấp, người dân ở vùng sâu, vùng xa và những nhóm ít có điều kiện thụ hưởng văn hóa. Các thiết chế văn hóa công cộng cần phát huy hiệu quả, các chương trình nghệ thuật truyền thống cần được đổi mới cách tiếp cận, di sản cần được bảo tồn gắn với đời sống cộng đồng. Đặc biệt, cần tạo thêm không gian để thế hệ trẻ được trải nghiệm, khám phá và chủ động sáng tạo các giá trị văn hóa. Ở một góc độ khác, Ngày Văn hóa Việt Nam cũng là dịp để mỗi chúng ta nhìn lại cách ứng xử của mình trong xã hội. Bởi một đất nước không thể được xem là có nền văn hóa phát triển chỉ bằng số lượng di tích, danh lam thắng cảnh hay những danh hiệu được quốc tế công nhận. Tầm vóc văn hóa còn được thể hiện qua nhân cách con người, sự văn minh trong cộng đồng, tinh thần trách nhiệm và cách một xã hội đối xử với những người yếu thế. Một nền văn hóa có sức sống không phải là nền văn hóa chỉ được trưng bày trong bảo tàng, mà là nền văn hóa được tiếp nối, sáng tạo và hiện diện trong đời sống hôm nay. Suy cho cùng, ý nghĩa của việc dành riêng một ngày trong năm cho văn hóa không nằm ở chỗ người lao động có thêm một ngày nghỉ, dù đó là quyền lợi rất đáng trân trọng. Giá trị lớn hơn là từ ngày nghỉ ấy, mỗi người có thêm cơ hội hiểu mình hơn, hiểu quê hương, đất nước hơn và ý thức rõ hơn trách nhiệm gìn giữ những giá trị đã làm nên bản sắc Việt Nam. AN AN Không chỉ là ngày nghỉ AI CÒN ĐỌC KIM DUNG? TRUYỆN CHƯỞNG Nhà văn Kim Dung là cánh chim đầu đàn của dòng tiểu thuyết võ hiệp Trung Quốc

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==