Báo Tiền Phong số 324

KIẾN TẠO KỶ NGUYÊN MỚI TỰ CƯỜNG, THỊNH VƯỢNG THỨ SÁU 20/11/2026 Số 324 0977.456.112 TRANG 5-6 TRANG 11 TRANG 10 TRANG 12 KỶ NIỆM NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20/11 VỪA LÀM THẦY CÔ, VỪA LÀM CHA MẸ AI hỗ trợ tìm kiếm thông tin đầu tư Khoảng trống tài chính đẩy công nhân vào tín dụng đen Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các nhà lãnh đạo kinh tế APEC ngày 19/11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc ẢNH: TTXVN TRANG 2-3-4 Ngoài việc chung tay bảo vệ voọc quý hiếm (đặc hữu của rừng Việt Nam và Lào), nhóm anh Tú ở Quảng Trị còn phối hợp với các lực lượng, giải cứu, tái thả nhiều loài hoang dã TRANG 8-9 KHI “SỨ GIẢ HOANG DÔ TRỞ VỀ VỤ MUA CHUỘC BẤT THÀNH KẾT QUẢ HỘI ĐÀM BA BÊN TRUNG QUỐC - NGA - MỸ LẦN ĐẦU TIÊN TRONG LỊCH SỬ CHUYỆN HÔM NAY Người thầy n NGUYỄN TUẤN Có những bài học không nằm trong trang sách. Có những người thầy không chỉ đứng trên bục giảng. Và có những hạt giống phải đi qua nhiều mùa mưa nắng mới thành cây, thành bóng mát cho cuộc đời. XEM TIẾP TRANG 9

Tại cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo bày tỏ vui mừng gặp lại nhau; đánh giá cao việc hai bên duy trì thường xuyên trao đổi, tiếp xúc cấp cao và những tiến triển tích cực trong quan hệ Việt Nam - Mỹ thời gian qua. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao vai trò của Mỹ trong APEC, đề nghị Mỹ ủng hộ Việt Nam tổ chức thành công Năm APEC 2027; trân trọng mời Tổng thống Donald Trump thăm Việt Nam và tham dự Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam coi Mỹ là một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược; đánh giá cao vai trò và những đóng góp của Tổng thống Donald Trump đối với quan hệ hai nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên tiếp tục tăng cường trao đổi, phối hợp triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện; thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư phát triển ổn định, cân bằng, bền vững, cùng có lợi; đồng thời tích cực giải quyết các vấn đề cùng quan tâm. Tổng thống Donald Trump nhất trí với các ý kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chúc mừng Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch APEC 2027; đánh giá cao các hoạt động và bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Tuần lễ Cấp cao APEC 2026; khẳng định coi trọng quan hệ với Việt Nam; đánh giá cao những kết quả hai nước đạt được thời gian qua và phương hướng thúc đẩy thời gian tới. Nhân dịp này, Tổng thống Donald Trump nhắc lại lời mời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Hội nghị Cấp cao Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) được tổ chức vào tháng 12 tại Mỹ. THU LOAN 2 THỜI SỰ n Thứ Sáu n Ngày 20/11/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Bên lề Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Trung Quốc, sáng 19/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump, đề nghị thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư phát triển ổn định, cân bằng, bền vững, cùng có lợi. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các nhà lãnh đạo kinh tế APEC ngày 19/11 tại Thâm Quyến, Trung Quốc ẢNH: TTXVN Việt Nam - Mỹ tăng cường quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư Hội nghị Cấp cao APEC 2026 thông qua Tuyên bố cấp cao Hội nghị Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến đã thông qua Tuyên bố cấp cao cùng 3 văn kiện, gồm: Khuôn khổ hợp tác APEC số hóa thương mại (2026-2030), Chương trình về Kinh tế số và Trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ người dân, và Kế hoạch tổng thể Kết nối APEC (2026-2035). Lần đầu tiên, Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC công bố “Sáng kiến Thâm Quyến” thúc đẩy Tầm nhìn Putrajaya 2040. Về hợp tác kinh tế, Hội nghị ghi nhận gần 50 kết quả cụ thể (nửa trong đó tập trung vào số hóa, AI, thương mại điện tử), tiếp tục thúc đẩy Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP) và lộ trình dịch vụ mới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 19/11 chính thức nhận bàn giao vai trò đăng cai APEC lần thứ 34, với chủ đề “Cùng kiến tạo một kỷ nguyên mới tự cường, đổi mới sáng tạo và thịnh vượng chung”. Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 sẽ được tổ chức tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến thăm khu di tích nơi ở cũ của Chủ tịch Hồ Chí Minh; tiếp Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam; gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại tỉnh Vân Nam; dự Chương trình Hành trình đỏ nghiên cứu học tập của thanh niên Việt Nam tại Vân Nam; dự Diễn đàn Kết nối chiến lược phát triển Việt Nam và khu vực Tây Nam Trung Quốc và Lễ trồng cây lưu niệm tại “Khu rừng hữu nghị quốc tế” trong công viên ngập nước Bảo Phong… Quan hệ hợp tác với tỉnh Vân Nam là một điểm sáng trong giao lưu địa phương của quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc. Với lợi thế láng giềng có chung đường biên giới đất liền, hai bên duy trì nhiều cơ chế trao đổi thường xuyên và mở rộng hợp tác sang nhiều lĩnh vực mới. Trong khuôn khổ các hoạt động tại tỉnh Vân Nam, hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác kết nối hạ tầng giao thông thông suốt, phát triển hệ thống logistics hiện đại, sớm triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, tăng cường giao lưu nhân dân biên giới mật thiết và hợp tác quản lý biên giới hiệu quả. BÌNH GIANG Đẩy mạnh kết nối hạ tầng, phát triển hệ thống logistics… Trong khuôn khổ chương trình tham dự Tuần lễ Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 và làm việc song phương tại Trung Quốc, chiều 19/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến tỉnh Vân Nam để tiếp tục chuyến công tác. Hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác kết nối hạ tầng giao thông thông suốt, phát triển hệ thống logistics hiện đại… TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM CÔNG TÁC TẠI TỈNH VÂN NAM: Phu nhân Ngô Phương Ly dự chương trình cho các phu nhân lãnh đạo, đại diện các nền kinh tế APEC Sáng 19/11, tại Thâm Quyến, trong khuôn khổ chuyến công tác cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Tuần lễ Cấp cao APEC, bà Ngô Phương Ly, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, tham dự chương trình dành cho các phu nhân lãnh đạo, đại diện các nền kinh tế APEC. Chương trình do Giáo sư Bành Lệ Viên, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, chủ trì và được tổ chức tại Quảng trường Văn hóa vịnh Thâm Quyến. Các phu nhân tham quan triển lãm về văn hóa Trung Quốc; thưởng thức tiệc trà và xem chương trình biểu diễn nghệ thuật. Phu nhân Ngô Phương Ly và Giáo sư Bành Lệ Viên bày tỏ vui mừng gặp lại nhau tại Thâm Quyến, nhắc lại những kỷ niệm tốt đẹp trong cuộc gặp giữa hai bên vào tháng 4 vừa qua nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân. Tại chương trình, tà áo dài của Phu nhân Ngô Phương Ly nhận được nhiều lời khen ngợi. Các phu nhân lãnh đạo, đại diện các nền kinh tế APEC bày tỏ ấn tượng trước vẻ đẹp duyên dáng, thanh lịch của trang phục truyền thống Việt Nam. Vui mừng được gặp các phu nhân, Phu nhân Ngô Phương Ly mong sớm gặp lại nhau trong Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 tại đảo ngọc Phú Quốc. BÌNH GIANG Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân tham quan Khu di tích nơi ở cũ của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Côn Minh ẢNH: TTXVN Phu nhân Ngô Phương Ly và Giáo sư Bành Lệ Viên

3 n Thứ Sáu n Ngày 20/11/2026 THỜI SỰ Ngày 19/11, tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, trong khuôn khổ Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027 từ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đánh dấu thời khắc quan trọng, chính thức khởi động Năm APEC Việt Nam 2027. Lễ chuyển giao diễn ra trong không khí trang trọng, với sự chứng kiến của các nhà lãnh đạo 21 nền kinh tế thành viên APEC, ngay sau khi Hội nghị kết thúc các nội dung thảo luận và thông qua các văn kiện quan trọng của Năm APEC 2026. CHỦ ĐỀ APEC 2027 VÀ 3 ƯU TIÊN LỚN Phát biểu tại Lễ chuyển giao, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ tổ chức thành công Năm APEC 2027. Việc chuyển giao vai trò chủ nhà APEC 2027 sang Việt Nam thể hiện sự tiếp nối và hợp tác giữa hai nền kinh tế thành viên trong thúc đẩy các mục tiêu chung của Diễn đàn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Việt Nam luôn tin tưởng vào giá trị và con đường mà APEC đã lựa chọn và vững tin rằng, với quyết tâm chính trị, sự chung tay và đồng lòng của 21 nền kinh tế, APEC sẽ không ngừng lớn mạnh, vượt qua mọi thách thức của thời đại mới, tiếp tục dẫn dắt khu vực bước vào một kỷ nguyên bứt phá và thành công rực rỡ hơn nữa. Với tinh thần đó và khát vọng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giới thiệu chủ đề của Năm APEC 2027 “Cùng kiến tạo một kỷ nguyên mới tự cường, đổi mới sáng tạo và thịnh vượng chung”. Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ cùng các thành viên để Năm APEC 2027 vừa kế thừa, phát huy những giá trị và thành quả của Diễn đàn, vừa mở ra những hướng đi mới giúp các nền kinh tế duy trì tăng trưởng nhanh và bền vững, củng cố năng lực tự chủ, tự cường, cũng như khơi dậy tiềm năng, sức sáng tạo của mọi chủ thể trong nền kinh tế. Nhằm hiện thực hóa chủ đề của Năm APEC 2027, trên cơ sở tham vấn chặt chẽ và nhận được sự đồng thuận rộng rãi của các nền kinh tế thành viên, Việt Nam đề xuất 3 ưu tiên lớn của Năm APEC 2027 gồm: nâng cao năng suất của nền kinh tế; thúc đẩy thương mại và đầu tư khu vực; nâng cao tính tự cường, năng động của nền kinh tế và chất lượng đời sống của người dân. Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, việc lần thứ ba đảm nhận vai trò chủ nhà APEC đánh dấu bước tiến quan trọng trên hành trình hội nhập và phát triển của đất nước. Việt Nam cam kết là một chủ nhà tận tâm, lắng nghe để củng cố đồng thuận, kết nối để mở rộng hợp tác, cùng các thành viên tạo nên những kết quả có giá trị dài lâu. Hành trình APEC 2027 sẽ đi qua các miền đất của Việt Nam, với sự tham gia của các địa phương, doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân, và hội tụ tại đảo ngọc Phú Quốc - nơi diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng mời các nhà lãnh đạo, các đại biểu, cộng đồng doanh nghiệp và bạn bè quốc tế đến Việt Nam trong Năm APEC 2027 để cùng trao đổi những định hướng chiến lược, đưa ra những quyết sách quan trọng cho tương lai của khu vực, đồng thời đến thăm và khám phá một Việt Nam tươi đẹp, giàu bản sắc, năng động, sáng tạo, cởi mở và hiếu khách. APEC 2017: THÔNG QUA 20 VĂN KIỆN, MỞ RA ĐỘNG LỰC MỚI CHO HỢP TÁC KHU VỰC Với chủ đề “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”, Việt Nam đã tổ chức thành công Năm APEC 2017 với 243 sự kiện tại 10 tỉnh, thành phố, trong đó tâm điểm là Tuần lễ Cấp cao tại Đà Nẵng từ ngày 6-11/11/2017. Điểm nổi bật của APEC 2017 là việc thông qua 20 văn kiện trong cả Năm APEC, trong đó có 8 văn kiện tại Tuần lễ Cấp cao, tạo nền tảng cho định hướng hợp tác của diễn đàn trong giai đoạn tiếp theo. Một số văn kiện nổi bật bao gồm: Tuyên bố Cấp cao Đà Nẵng “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”, Tuyên bố chung Hội nghị liên Bộ trưởng Ngoại giao - Kinh tế APEC lần thứ 29, Kế hoạch hành động APEC về thúc đẩy phát triển bao trùm về kinh tế, tài chính và xã hội, Khuôn khổ Phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số, Chiến lược APEC về các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, xanh, bền vững và sáng tạo, Khuôn khổ APEC về tạo thuận lợi cho thương mại điện tử xuyên biên giới, Kế hoạch hành động nhiều năm về an ninh lương thực và biến đổi khí hậu giai đoạn 2018-2020, Chương trình hành động về phát triển nông thôn - đô thị nhằm tăng cường an ninh lương thực và tăng trưởng chất lượng… APEC 2017 đã đạt nhiều kết quả và dấu ấn nổi bật. Thứ nhất, thúc đẩy phát triển bao trùm và tăng trưởng bền vững. Một điểm mới quan trọng là lần đầu tiên các nền kinh tế APEC nhất trí thúc đẩy phát triển bao trùm trên cả ba phương diện kinh tế, tài chính và xã hội. Điều này thể hiện quan điểm tăng trưởng không chỉ hướng đến quy mô GDP mà còn phải bảo đảm người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi từ hội nhập. Thứ hai, đặt trọng tâm vào Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và kinh tế số. APEC thông qua Khuôn khổ Phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo kỹ năng và chuẩn bị lực lượng lao động trước những thay đổi của thị trường việc làm. Thứ ba, thúc đẩy thương mại tự do và liên kết kinh tế khu vực. Các nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết hoàn tất Mục tiêu Bogor về tự do hóa thương mại và đầu tư, đồng thời tiếp tục hướng tới hình thành Khu vực Thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP). Thứ tư, khởi động tiến trình xây dựng tầm nhìn APEC sau năm 2020. Hội nghị nhất trí thành lập Nhóm Tầm nhìn APEC, có nhiệm vụ hỗ trợ xác định định hướng phát triển của diễn đàn trong giai đoạn tiếp theo. Thứ năm, tạo bước ngoặt cho tiến trình TPP11. Bên lề Tuần lễ Cấp cao, ngày 11/11/2017, bộ trưởng thương mại 11 nước tham gia TPP đã đạt đồng thuận về những nội dung cốt lõi để tiến tới Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), sau khi Mỹ rút khỏi TPP. Đây là một kết quả kinh tế quốc tế đặc biệt đáng chú ý diễn ra tại Đà Nẵng. APEC 2006: DẤU MỐC QUAN TRỌNG TRONG TIẾN TRÌNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ APEC 2006 là lần đầu tiên Việt Nam đảm nhiệm vai trò nước chủ nhà Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương. Sự kiện không chỉ góp phần nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam mà còn tạo dấu ấn trong tiến trình hợp tác kinh tế khu vực, đặc biệt với việc thông qua Tuyên bố Hà Nội, Chương trình hành động Hà Nội và những định hướng chiến lược về liên kết kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Việt Nam đã cụ thể hóa chủ đề APEC 2006 “Hướng tới một cộng đồng năng động vì phát triển bền vững và thịnh vượng” thành bốn định hướng. Đó là: Tăng cường thương mại và đầu tư thông qua thực hiện Lộ trình Busan và thúc đẩy Vòng đàm phán phát triển Doha; Tăng cường hợp tác kinh tế - kỹ thuật, thu hẹp khoảng cách phát triển và hướng tới phát triển bền vững; Thúc đẩy môi trường kinh doanh an toàn, thuận lợi; Tăng cường gắn kết cộng đồng trong APEC. Một trong những thành công nổi bật của APEC 2006 là việc thông qua một loạt văn kiện quan trọng, tạo cơ sở định hướng cho hợp tác kinh tế khu vực trong những năm tiếp theo. Tuyên bố Hà Nội là văn kiện chính trị quan trọng nhất của Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 14. Tuyên bố khẳng định quyết tâm thúc đẩy tự do hóa thương mại và đầu tư, tăng cường hợp tác kinh tế, bảo đảm an ninh con người và xây dựng một cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương năng động, phát triển bền vững. Với Tuyên bố riêng về Vòng đàm phán Doha, các nhà lãnh đạo tái khẳng định quyết tâm chính trị thúc đẩy sớm khởi động lại Vòng đàm phán Doha của WTO, trong bối cảnh tiến trình đàm phán thương mại đa phương đang gặp khó khăn. Trong khi đó, Chương trình Hành động Hà Nội là một sáng kiến có dấu ấn rõ nét của Việt Nam, nhằm triển khai Lộ trình Busan hướng tới thực hiện các Mục tiêu Bogor về tự do hóa thương mại và đầu tư. Chương trình đưa ra những biện pháp và lộ trình cụ thể để thúc đẩy thương mại, đầu tư, thuận lợi hóa kinh doanh, cải thiện môi trường hợp tác và tăng cường năng lực cho các nền kinh tế thành viên… THÁI AN - BÌNH GIANG Từ một thành viên tích cực của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), Việt Nam đang vươn lên trở thành đối tác chủ động kiến tạo, kết nối và đóng góp những sáng kiến thiết thực cho hòa bình, hợp tác và thịnh vượng chung của khu vực. Ba lần đăng cai APEC (vào các năm 2006, 2017 và 2027) thể hiện một hành trình vươn tầm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 19/11/2026 tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC lần thứ 34 - năm 2027 từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình ẢNH: TTXVN Dấu ấn có ý nghĩa chiến lược lâu dài Một dấu ấn có ý nghĩa chiến lược lâu dài của APEC 2006 là việc các nhà lãnh đạo lần đầu tiên xác định triển vọng hướng tới hình thành Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP). Đây là ý tưởng về một khu vực thương mại tự do có quy mô bao trùm toàn bộ 21 nền kinh tế APEC, hướng tới tăng cường liên kết kinh tế, giảm rào cản thương mại và đầu tư, tạo động lực tăng trưởng cho khu vực. Việc đưa FTAAP vào định hướng thảo luận tại Hà Nội năm 2006 có ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một hội nghị thường niên, đặt nền móng cho một tầm nhìn dài hạn về liên kết kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Đến nay, FTAAP vẫn là một trong những định hướng chiến lược quan trọng của APEC. Kiến tạo kỷ nguyên mới tự cường, thịnh vượng VIỆT NAM LẦN THỨ BA ĐĂNG CAI APEC:

Chủ đề APEC 2027 cùng ba ưu tiên nâng cao năng suất, thúc đẩy thương mại - đầu tư khu vực và tăng cường tự cường, năng động của nền kinh tế, thể hiện sự kế thừa có chọn lọc từ năm 2026, GS Ngu Hâm, Đại học Thâm Quyến (Trung Quốc), nhận định. Năm 2026, Trung Quốc đặt trọng tâm xây dựng cộng đồng châu Á-Thái Bình Dương cùng thịnh vượng với ba trụ cột mở cửa, đổi mới và hợp tác. Với chủ đề APEC 2027, Việt Nam giữ nguyên tinh thần thịnh vượng chung và đổi mới sáng tạo, đồng thời bổ sung yếu tố “tự cường” - phản ánh nhu cầu thực tế của các nền kinh tế APEC, nhất là có quy mô vừa và nhỏ, trước rủi ro chuỗi cung ứng và biến động địa chính trị. “Ba ưu tiên của Việt Nam cụ thể và hành động hơn, nghiêng về nâng cao năng suất, mở rộng thương mại - đầu tư và cải thiện đời sống người dân”, ông Ngu Hâm nói. Từ góc nhìn Trung Quốc, đây là chuyển tiếp ổn định và thực tế, tiếp nối logic hợp tác mở, đồng thời tạo không gian để hai bên cùng thúc đẩy các lĩnh vực cụ thể như số hóa, chuỗi cung ứng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh… Việc Việt Nam nhấn mạnh vừa tự cường vừa hợp tác là tín hiệu tích cực, khẳng định APEC vẫn là diễn đàn quan trọng duy trì liên kết kinh tế khu vực trong giai đoạn đầy biến động. Logo APEC 2027 với hình tượng hoa sen là một lựa chọn “đậm bản sắc Việt Nam nhưng vẫn nằm trong mạch vận động chung của APEC”, nhà báo Lưu Di Dương, Phương Nam Nhật Báo (Trung Quốc), nhận xét. Hình ảnh cánh sen vừa là cánh sóng thể hiện sự kết nối hài hòa giữa yếu tố văn hóa dân tộc và tinh thần hợp tác khu vực. So với logo APEC 2026 với 21 cánh chim đan xen, nhấn mạnh “thế” và “hợp”, logo Việt Nam chuyển sang ngôn ngữ của sự tinh tế, bền bỉ, mềm mại và sinh thái - một cách định vị phù hợp với quốc gia ven biển, có nền kinh tế mở và chịu tác động rõ rệt của biến đổi khí hậu. Ông Lưu Di Dương bày tỏ sẽ được thấy linh vật hoặc quà tặng đặc biệt dịp APEC 2027 vì nhiều người nước ngoài rất say mê các biểu tượng văn hóa, sản phẩm, dịch vụ đặc sắc của Việt Nam. “Tôi thấy logo APEC 2006 có hình chiếc nón lá truyền thống cách điệu, rồi logo APEC 2017 có hình 21 tia nắng mặt trời cách điệu thành đàn chim Lạc trên trống đồng Đông Sơn, tượng trưng cho 21 nền kinh tế thành viên APEC. Hy vọng Việt Nam sẽ giới thiệu linh vật hoặc bộ quà tặng cũng ấn tượng như vậy, ví dụ huy hiệu chim Lạc, bộ ấm chén Bát Tràng vẽ rồng thời Lý, khăn lụa in hình sếu đầu đỏ, trà sen, sản phẩm OCOP, nhất là cà phê, hạt điều, ca cao…, in logo APEC 2027”, ông nói. THÁI AN TIN TƯỞNG VÀO NĂNG LỰC Sau lễ chuyển giao, Việt Nam sẽ đảm nhiệm việc chủ trì, điều phối các hoạt động của Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) trong năm tới, với Tuần lễ Cấp cao dự kiến được tổ chức tại Phú Quốc vào tháng 11/2027. Đây không chỉ là nghi thức khép lại năm APEC 2026 do Trung Quốc đăng cai. Việt Nam sẽ tiếp nhận trách nhiệm xây dựng chương trình hoạt động, thúc đẩy các cuộc thảo luận và tạo đồng thuận giữa 21 nền kinh tế thành viên. Sự tham dự của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ chuyển giao ở Thâm Quyến cho thấy APEC 2027 được đặt ở tầm ưu tiên quốc gia, gắn công tác đối ngoại với những mục tiêu phát triển cụ thể của đất nước. APEC hoạt động trên cơ sở đồng thuận và tự nguyện, vì vậy nước chủ nhà không thể đơn phương quyết định kết quả của Diễn đàn. Nhưng nước chủ nhà có vai trò quan trọng trong việc lựa chọn chủ đề, sắp xếp ưu tiên và duy trì đối thoại giữa các thành viên. Việt Nam có thể dùng vị trí ấy để thúc đẩy những nội dung sát với nhu cầu của khu vực và trong nước, từ thuận lợi hóa thương mại, kết nối chuỗi cung ứng đến chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Việt Nam từng đăng cai APEC vào các năm 2006 và 2017. Lần thứ ba đảm nhận vai trò này, từ khi gia nhập Diễn đàn năm 1998, phản ánh chặng đường hội nhập ngày càng sâu rộng của đất nước. Nếu lần đầu đăng cai là dịp để Việt Nam khẳng định quyết tâm mở cửa và tham gia các cơ chế khu vực, thì đến nay Việt Nam đã có thêm kinh nghiệm điều phối, mạng lưới đối tác rộng hơn và tiếng nói ngày càng rõ trong các vấn đề chung. Việc được giao đăng cai lần thứ ba cũng cho thấy các nền kinh tế thành viên APEC tin tưởng vào khả năng tổ chức và đóng góp của Việt Nam. MỞ RA NHIỀU CƠ HỘI Tầm quan trọng kinh tế của APEC đối với Việt Nam rất rõ. APEC là diễn đàn quy tụ 15 trên 30 đối tác chiến lược, đối tác toàn diện và là các đối tác kinh tế, thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam, chiếm hơn 77% thương mại, gần 81% đầu tư trực tiếp và hơn 85% du lịch. 13 trong 19 hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đang triển khai/đàm phán là với thành viên APEC. Trong đó, 17 trên tổng số 20 thành viên APEC là đối tác FTA của Việt Nam. Đây là những thị trường, nhà đầu tư và đối tác có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu và việc làm trong nước. Đăng cai APEC 2027 giúp Việt Nam có thêm cơ hội kết nối với các đối tác ấy. Trong suốt năm, các bộ trưởng, quan chức, chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ tham dự nhiều cuộc họp, diễn đàn và hoạt động chuyên ngành tại Việt Nam. Những dịp gặp gỡ này tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam giới thiệu sản phẩm, tìm đối tác, nắm bắt yêu cầu của thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực. Các cuộc tiếp xúc giữa lãnh đạo cấp cao cũng có thể mở đường cho hợp tác về thương mại, đầu tư, công nghệ, đào tạo nhân lực… Cơ hội ấy không tự chuyển thành hợp đồng hay dòng vốn. Doanh nghiệp trong nước chỉ tận dụng được nếu có sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn, thông tin thị trường đủ tốt và khả năng duy trì quan hệ sau các cuộc gặp. Vì thế, giá trị của năm APEC không nằm ở số lượng cuộc họp hay đoàn khách đến Việt Nam, mà ở việc những tiếp xúc đó có tạo ra dự án, đơn hàng và quan hệ kinh doanh lâu dài hay không. Lợi ích kinh tế cũng thể hiện tại Phú Quốc. Các công trình phục vụ APEC, như mở rộng sân bay, xây dựng trung tâm hội nghị, cải thiện đường giao thông, cấp nước và xử lý chất thải, có thể nâng năng lực phục vụ du lịch và hoạt động kinh tế của đảo. Nếu được quy hoạch và vận hành tốt, hạ tầng này sẽ tiếp tục phục vụ người dân, du khách và doanh nghiệp sau khi hội nghị kết thúc. Chính phủ đã yêu cầu các dự án phải gắn với nhu cầu phát triển lâu dài của Phú Quốc, thay vì chỉ đáp ứng thời hạn tổ chức sự kiện. APEC cũng đem lại cơ hội quảng bá hình ảnh Việt Nam và Phú Quốc tới giới đầu tư, du khách, hãng hàng không và các tập đoàn dịch vụ quốc tế. Sự chú ý này có thể hỗ trợ phát triển du lịch nghỉ dưỡng, du lịch hội nghị, thương mại và các dịch vụ liên quan. Nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào chất lượng dịch vụ, môi trường đầu tư, khả năng kết nối và việc bảo vệ cảnh quan tự nhiên. Một sự kiện quốc tế có thể đưa điểm đến lên bản đồ; giữ chân du khách và nhà đầu tư đòi hỏi những điều kiện tốt hơn nhiều so với một tuần lễ cấp cao. TS NGHIÊM TUẤN HÙNG (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và an ninh-Viện Nghiên cứu châu Âu và châu Mỹ) 4 n Thứ Sáu n Ngày 20/11/2026 THỜI SỰ Gắn với những mục tiêu phát triển cụ thể của đất nước Chuyên gia Trung Quốc ấn tượng với chủ đề và logo APEC 2027 Ngày 19/11, tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027, đánh dấu thời khắc quan trọng, chính thức khởi động Năm APEC Việt Nam 2027. Trao đổi với phóng viên Tiền Phong ngày 19/11, các chuyên gia Trung Quốc nhận định, chủ đề APEC 2027 “Cùng kiến tạo một kỷ nguyên mới tự cường, đổi mới sáng tạo và thịnh vượng chung”, và logo (biểu trưng) APEC 2027 với hình tượng hoa sen là một lựa chọn đậm bản sắc Việt Nam nhưng vẫn nằm trong mạch vận động chung của châu Á-Thái Bình Dương. Phú Quốc, tốp 3 hòn đảo đẹp nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2025, trở thành điểm hẹn của Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 NGUỒN: VGP Lễ chuyển giao vai trò chủ nhà APEC từ Trung Quốc cho Việt Nam ngày 19/11 vừa đánh dấu trách nhiệm mới, vừa mở đầu cho quá trình chuẩn bị kéo dài trong năm tới. Thành công của Việt Nam sẽ không chỉ được đo bằng việc tổ chức chu đáo các cuộc họp. Quan trọng hơn, APEC 2027 cần để lại kết nối kinh tế có ích, hạ tầng được khai thác hiệu quả và những cơ hội mà doanh nghiệp, người dân Việt Nam có thể tiếp tục sử dụng sau khi các nhà lãnh đạo rời Phú Quốc. VIỆT NAM TIẾP NHẬN VAI TRÒ CHỦ NHÀ APEC 2027: Logo APEC 2027 ẢNH: BNG

5 n Thứ Sáu n Ngày 20/11/2026 KHOA GIÁO VÀO VAI MẸ ĐẢM, CHỊ HIỀN Hơn 5 giờ sáng, trường Hy Vọng vang lên tiếng kẻng, học trò khắp các phòng bật dậy vệ sinh cá nhân rồi chia từng nhóm ra sân tập thể dục, dọn phòng và toàn bộ khuôn viên trường. Hôm tôi tới thăm trường sớm, thấy các em người chổi người sọt cặm cụi quét từ khoảng sân rộng mênh mông ra tới tận ngoài đường sạch bong. Cô Nguyễn Ngọc Lan Phương (nhân viên y tế, quản lý tổ nữ sinh) cười hiền, bảo từ những cô bé cậu bé ngày mới về đây còn bỡ ngỡ, giờ các em đã sống rất ý thức và có trách nhiệm. Cô Phương nhớ như in, 4 năm trước, khi trường Hy Vọng mới thành lập sau đại dịch, cô vào đây làm thử và ôm mộng thi viên chức vào một nơi khác. “Chỉ một thời gian ngắn gặp gỡ những em nhỏ chịu mất mát từ mọi miền đất nước về đây, tôi như bị “bỏ bùa” không dứt được. Hôm trường tổ chức ngày hội đến trường đầu tiên cũng là ngày tôi thi viên chức, nhưng tôi quyết định bỏ thi, chọn ở lại mái nhà này”, cô vẹn nguyên cảm xúc. Là cô giáo y tế, quản lý tổ nữ sinh, cô Phương như bảo mẫu chăm lo tất tần tật mọi việc cho hàng trăm đứa con trong mái nhà chung này. Cô kể ngày mới vào trường, nhiều em nhớ nhà đêm đêm nằm khóc, có em thì bướng bỉnh, có em quá nhỏ tuổi chỉ muốn được cưng chiều. Mỗi em một tính, để gần gũi, giúp các em vượt qua biến cố và hoà nhập với môi trường mới, cô phải vào vai người mẹ, người chị. Từ việc đánh răng, tắm rửa, đi đứng nói năng, cách ăn uống, phép tắc… cô đều bày vẽ từng chút một như cha mẹ dạy chính con mình. “Tụi nhỏ coi nơi này là ngôi nhà thứ hai, thì thầy cô cũng phải xem các em như em út, con cái của mình vậy. Từ chỗ dè dặt ban đầu, bây giờ chuyện gì cũng hỏi. Tôi rất mừng khi các em tin tưởng và thật sự coi mình như người nhà để có thể tâm tình, nhất là các em gái đã sẵn sàng mở lòng với mình bao chuyện thầm kín, khó nói”, cô tâm sự. “Đàn con” mỗi ngày một lớn lên, thế giới ngoài kia muôn biến vạn hoá, cô Phương phải học thêm vô vàn kỹ năng, cập nhật thêm nhiều kiến thức để luôn trong tâm thế sẵn sàng giải đáp, tư vấn. Như chuyện đi vệ sinh nơi công cộng ra sao, mang váy ngồi như thế nào, bạn trai lần đầu hẹn đi ăn nên trả lời gì?... Cô nói đó là những điều mà người lớn trong gia đình thường hay dạy, giờ các em không có người thân bên cạnh, thì thầy cô phải bảo ban để các em nên người. Ngồi bên cô, Nguyễn Trần Khánh Vy (lớp 7, quê TP Hồ Chí Minh) ngượng ngùng vì hồi mới về đây, Vy là cô bé nhút nhát, hay khóc nhè. Vậy mà giờ đã cao lớn, tự tin, còn tham gia thi chạy, thi võ. Vy coi cô Phương như người chị, bao chuyện bỡ ngỡ trong hành trình lớn lên của mình đều tìm hỏi cô. Còn Quang Thành (quê Hà Nội) cũng từ cậu bé con bướng bỉnh giờ rất lễ phép, thích nấu ăn, giặt đồ. Cô Phương ấm lòng, rằng sau nhiều năm sống dưới mái nhà chung, các em đã trở thành những người có ý thức, sống nền nếp, biết yêu thương đùm bọc nhau. Đó là những trái ngọt đầu tiên trên hành trình trồng người của trường Hy Vọng. CHẮP CÁNH BAY CAO Cũng nhẹ nhàng ân cần không thua gì các cô giáo, thầy “tổng quản” Võ Công Trịnh vừa dìu dắt đàn con chịu nhiều thiệt thòi vững vàng hơn, vừa là người chắp cánh cho các con bay cao hơn. Thầy là người theo sát quá trình học tập của các con để tìm cách hỗ trợ ngoài giờ lên lớp, đồng thời phát hiện tố chất của từng em để định hướng và bồi dưỡng. Câu lạc bộ robot và tái chế của thầy ban đầu tập hợp những em còn khá mơ hồ, sau quá trình tìm hiểu, học tập, thầy đã hướng dẫn cho các em tham dự nhiều cuộc thi. Trong đó có các đội đoạt giải Nhì cuộc thi First Tech Challenge, Huy chương đồng Giải thưởng Sáng tạo và Đổi mới quốc tế (ICIA Global) năm 2025… “Làm việc ban đầu với các bạn khá khó khăn vì mỗi em đến từ một địa phương, mỗi cách sống. Nhiều bạn học đã mất gốc nên không thể một sớm một chiều có thể tiến bộ. Tôi vừa dạy, vừa dỗ, cố gắng cho các em chinh phục các giải thưởng để các em biết sức mình, từ đó phấn đấu và tự tin hơn”, thầy nói. Không chỉ đi cùng con đường học thức, thầy còn là người bạn đồng hành trong suốt chặng đường lớn lên của các em. Thầy Trịnh tâm tình rằng mình có cả con trai và con gái, nên hiểu khá sâu về tính cách cũng như mong muốn của “đàn con” ở trường Hy Vọng. Thầy quan sát từng em, đề xuất những món đồ các em cần từ bàn chải, quần áo cho tới nhu cầu học tập, tham gia các hoạt động. Mỗi năm, các em được về thăm quê hai lần vào dịp hè và dịp Tết, thầy cũng là người đưa các em về nhà. Có những em không về, các thầy cô lại đưa về nhà ở để học trò bớt tủi thân. “Mỗi ngày đi làm, tôi luôn nghĩ là mình đang tới ngôi nhà thứ hai. Ở đó có các con, mình làm cha thì phải hết lòng yêu thương và bảo bọc. Tôi cố hết sức giúp các em trở thành những con người có đạo đức, có kiến thức, trang bị thật nhiều kỹ năng để mai này rời xa mái nhà Hy Vọng có thể vững chãi giữa đời”, thầy Trịnh tâm sự. Ngày 20/11 tới gần, nhìn bảng tin của trường dán đầy những lời tri ân và chúc mừng của các em dành cho thầy cô giáo, thầy Trịnh bảo rằng trao đi yêu thương sẽ nhận lại được yêu thương. Mong rằng sau này lớn lên, các em cũng sẽ trở thành những người có ích, biết chở che cho những mảnh đời éo le như chính mái nhà Hy Vọng đã dang rộng vòng tay đón các em trong cơn giông bão. THANH HIỀN Có một ngôi trường giữa lòng Đà Nẵng mà mỗi người thầy, người cô ở đó phải “vào vai” cha mẹ. Họ ăn cùng, ở cùng, lớn lên cùng các con. Họ không chỉ dạy chữ, mà dạy cho con từ cách đi đứng nói năng cho tới ứng biến trước những va vấp giữa đời. Ngôi trường ấy là trường Hy Vọng, mái nhà chung của các em mất người thân trong đại dịch COVID-19. Ông Nguyễn Khắc Toàn - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng ấn tượng trước sự lễ phép, hoạt bát của học sinh trường Hy Vọng ẢNH: THANH HIỀN Trường Hy vọng thành lập vào cuối năm 2022, là nơi nuôi dưỡng các em nhỏ mất người thân trong đại dịch COVID-19. Ban đầu, trường tiếp nhận 32 học sinh. Sau gần 4 năm hoạt động, nhà trường đã đón nhận, nuôi dưỡng và đào tạo 350 học sinh đến từ nhiều địa phương trên cả nước. Vừa làm thầy cô, vừa làm cha mẹ Cô Phương làm chị, làm mẹ kề cạnh các em trong mái nhà Hy Vọng ẢNH: THANH HIỀN Thầy Trịnh là người chắp cánh cho “đàn con” bay cao hơn ẢNH: THANH HIỀN Ông Nguyễn Khắc Toàn - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng nhìn nhận hành trình phát triển của trường Hy Vọng không chỉ thể hiện qua sự gia tăng về quy mô mà còn ở việc kiên trì theo đuổi mục tiêu giàu ý nghĩa nhân văn: mang đến sự chăm sóc, giáo dục và cơ hội xây dựng tương lai cho những trẻ em có hoàn cảnh bất hạnh. Theo ông, trường Hy Vọng cho các em môi trường học tập, sinh hoạt và trải nghiệm, đồng thời khơi dậy tiềm năng, phát triển năng khiếu, nuôi dưỡng ước mơ và giúp mỗi học sinh từng bước định hình con đường tương lai của mình. KỶ NIỆM NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20/11

ÁP LỰC LỚN NHẤT LÀ SỰ “LỆCH PHA” Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, từ góc nhìn của người đứng đầu một trường ĐH đào tạo giáo viên, ông nhìn nhận thế nào về những áp lực mà nhà giáo đang phải đối diện? Nếu nhìn vào bản chất, áp lực lớn nhất của nhà giáo hiện nay là sự “lệch pha”. Xã hội đang đặt lên vai người thầy những kì vọng rất cao của thời đại số và của nền giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực người học. Trong khi đó, điều kiện thực hiện, cơ chế hỗ trợ và cách thức quản trị ở không ít nơi chưa theo kịp. Khi kì vọng tăng nhanh còn sự hỗ trợ tăng chậm hơn, người thầy rất dễ rơi vào trạng thái quá tải. Theo tôi, điều đáng lo ngại nhất không phải là khối lượng công việc, mà là nguy cơ người thầy dần đánh mất niềm đam mê, cảm hứng nghề nghiệp và rơi vào “tâm thế phòng thủ”. Khi giáo viên đến trường với sự e ngại nhiều hơn chủ động, lo bị phán xét nhiều hơn khao khát sáng tạo, đó không còn là câu chuyện của riêng một cá nhân, mà là tổn thất đối với chất lượng giáo dục. Giải quyết vấn đề này trước hết là trách nhiệm của cả hệ thống: các cơ quan quản lí, nhà trường và xã hội cần giảm bớt những yêu cầu mang tính hình thức, những gánh nặng hành chính để người thầy dành thời gian và năng lượng cho việc cốt lõi là dạy học và giáo dục. Là cơ sở đào tạo giáo viên, chúng tôi cũng không ngồi chờ mọi cơ chế thay đổi rồi mới hành động. Tại Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2, sinh viên không chỉ được học chuyên môn, nghiệp vụ mà còn được rèn năng lực tự chủ cảm xúc, tư duy giải quyết vấn đề phức tạp và bản lĩnh nghề nghiệp. Đó là một “hệ miễn dịch nghề nghiệp” để các em biết biến áp lực thành động lực, ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường. Giáo viên ngày nay không chỉ chịu áp lực từ công việc chuyên môn mà còn phải đáp ứng những kì vọng ngày càng cao của phụ huynh và xã hội. Theo ông, điều này đang tác động như thế nào đến tâm lí, sự tự tin và quyền chủ động của giáo viên trong hoạt động? Mạng xã hội giúp thông tin lan truyền nhanh và tạo điều kiện để xã hội giám sát hoạt động giáo dục. Đó là mặt tích cực nếu được sử dụng đúng cách. Nhưng khi một tình huống sư phạm bị cắt khỏi bối cảnh, chưa được kiểm chứng và bị phán xét một chiều, người thầy có thể chịu những tổn thương rất lớn về danh dự, tâm lí và niềm tin vào nghề. Hệ quả sâu xa hơn là giáo viên có xu hướng co mình lại, chọn cách dạy học “an toàn” để tránh rủi ro. Giáo dục thiếu sự dấn thân, linh hoạt và tương tác chân thực giữa thầy và trò thì khó có thể tạo ra những con người sáng tạo và bản lĩnh. Tôi muốn nhấn mạnh, bảo vệ giáo viên không có nghĩa là bao che cho sai phạm. Nhà giáo phải chịu trách nhiệm về đạo đức nghề nghiệp và hành vi ứng xử của mình. Nhưng mọi vụ việc cần được xác minh khách quan, xem xét có chuyên môn, xử lí đúng quy định và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của tất cả các bên, nhất là học sinh và nhà giáo, chứ không thể được quyết định bằng một “phiên tòa” dư luận. Về phía mình, trường sư phạm có trách nhiệm chuẩn bị cho thế hệ giáo viên tương lai đủ năng lực để làm việc trong môi trường ấy. Chúng tôi đưa vào đào tạo các nội dung về giao tiếp sư phạm, truyền thông giáo dục, giải quyết xung đột, ứng xử trong môi trường số và xử lí khủng hoảng, để người giáo viên biết minh bạch hóa quá trình giáo dục, chủ động thiết lập nguyên tắc đồng hành với phụ huynh ngay từ đầu. Tuy vậy, năng lực tự bảo vệ không thể thay thế cho cơ chế bảo vệ. Điều chúng ta cần là chuyển từ văn hóa phán xét sang văn hóa đối thoại, từ phản ứng theo cảm xúc sang giải quyết vấn đề trên cơ sở bằng chứng và tinh thần xây dựng. TRƯỜNG SƯ PHẠM PHẢI ĐI TRƯỚC MỘT BƯỚC Trong bối cảnh đổi mới giáo dục và sự phát triển nhanh chóng của AI, giáo viên phải liên tục cập nhật kiến thức, đổi mới phương pháp giảng dạy và thích ứng với công nghệ. Theo ông, các trường sư phạm cần thay đổi việc đào tạo giáo viên như thế nào để đáp ứng yêu cầu này? Tôi nhìn nhận đây vừa là động lực, vừa là thách thức. Nhưng nếu chỉ coi đó là áp lực cần đối phó, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội tái định vị nghề giáo. Câu hỏi đúng không phải là AI có thay thế người thầy hay không, mà là chúng ta chuẩn bị cho người thầy làm chủ công nghệ ấy như thế nào. Bối cảnh hiện tại, giáo viên không còn là người nắm giữ độc quyền tri thức. Vai trò của họ chuyển sang định hướng, dẫn dắt, thiết kế trải nghiệm học tập, giúp học sinh biết cách học, cách đặt câu hỏi, thẩm định thông tin và sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Vì vậy, không thể đào tạo giáo viên của tương lai bằng tư duy chỉ phù hợp với nhà trường của quá khứ. Để làm được điều đó, có hai điều kiện đi kèm. Thứ nhất, gắn chặt đào tạo với thực tiễn phổ thông: các trường phổ thông phải thực sự là đối tác cùng đào tạo, chứ không chỉ là nơi tiếp nhận sinh viên thực tập. Thứ hai, đổi mới chính đội ngũ giảng viên sư phạm, bởi không thể đào tạo những giáo viên biết đổi mới nếu người dạy họ không thường xuyên đổi mới giảng dạy, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp. Theo tôi, trường sư phạm phải đi trước một bước trong dự báo và chuẩn bị cho những thay đổi của giáo dục. Là cơ sở đào tạo giáo viên, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 có điều kiện tiếp xúc với nhiều thế hệ sinh viên sư phạm. Ông nhận thấy nhận thức, kỳ vọng và những băn khoăn của người trẻ khi lựa chọn nghề giáo hiện nay có gì khác so với trước? Người trẻ hôm nay đến với nghề giáo bằng cái nhìn thực tế và đa chiều hơn. Các em không chỉ mang theo tình yêu nghề mà còn đồng thời đặt ra những câu hỏi rất cụ thể về thu nhập, môi trường làm việc, cơ hội thăng tiến và sự cân bằng giữa công việc với cuộc sống. Các em cũng ngại những con đường nghề nghiệp bị đóng khung cứng nhắc. Tôi cho rằng đó là những băn khoăn chính đáng. Chúng ta không thể chỉ kêu gọi người trẻ đến với nghề giáo bằng lí tưởng, mà phải bảo đảm những điều kiện để họ theo đuổi lý tưởng ấy lâu dài. Để thu hút người giỏi, theo tôi, cần làm đồng thời hai việc. Việc thứ nhất thuộc về chính sách: tiếp tục hoàn thiện tiền lương, chế độ đãi ngộ và cơ hội phát triển nghề nghiệp, đặc biệt đối với giáo viên trẻ, giáo viên ở địa bàn khó khăn và những lĩnh vực đang thiếu nhân lực, để người trẻ nhìn thấy một tương lai nghề nghiệp rõ ràng. Việc thứ hai thuộc về chính các trường sư phạm: phải tự tạo ra sức hấp dẫn nội tại bằng chất lượng đào tạo, đội ngũ giảng viên có uy tín và một môi trường học thuật năng động, tôn trọng sự khác biệt. Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, nếu được gửi một thông điệp đến các nhà quản lý giáo dục, phụ huynh và toàn xã hội, ông mong muốn điều gì? Nhân ngày 20/11, tôi mong chúng ta cùng hướng tới một “khế ước xã hội mới” cho nghề giáo. Trong “khế ước” ấy, mỗi bên có phần trách nhiệm của mình. Các nhà quản lí bảo đảm điều kiện thực hiện đi cùng với yêu cầu đặt ra: giảm gánh nặng không cần thiết, tăng nguồn lực, quan tâm đời sống và sự phát triển nghề nghiệp của giáo viên, xây dựng cơ chế quản trị dân chủ, minh bạch và nhân văn. Các bậc phụ huynh đồng hành thực chất với nhà trường, chọn đối thoại thay vì vội vàng phán xét khi có vấn đề phát sinh, bởi giáo dục con trẻ là trách nhiệm chung của gia đình và nhà trường. Toàn xã hội thể hiện sự tôn vinh không chỉ bằng lời chúc, bó hoa ngày 20/11 mà bằng sự tôn trọng nghề nghiệp trong từng ngày, bằng môi trường làm việc an toàn và cách ứng xử có văn hóa với người thầy. Đổi lại, đội ngũ nhà giáo và các cơ sở đào tạo giáo viên cam kết bằng chất lượng giáo dục cao nhất, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần đổi mới không ngừng. Sự tôn vinh lớn nhất dành cho nhà giáo chính là việc kiến tạo một hệ sinh thái mà ở đó người thầy được sống trọn vẹn với nhân phẩm và lý tưởng nghề nghiệp mỗi ngày. Cảm ơn ông! NGHIÊM HUÊ 6 n Thứ Sáu n Ngày 20/11/2026 KHOA GIÁO Tôn vinh không chỉ bằng hoa và lời chúc Sự kì vọng của phụ huynh, xã hội cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt nhà giáo trước muôn vàn áp lực mới. Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam, 20/11, PGS.TS Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 đã có cuộc trò chuyện với PV báo Tiền Phong về tác động với nhà giáo trong bối cảnh mới. Một giờ dạy học của giáo viên Trường Tiểu học và THCS Chương Dương, Hà Nội ẢNH: NHÀ TRƯỜNG CUNG CẤP “Nhân ngày 20/11, tôi mong chúng ta cùng hướng tới một “khế ước xã hội mới” cho nghề giáo. Trong “khế ước” ấy, mỗi bên có phần trách nhiệm của mình”. PGS.TS NGUYỄN QUANG HUY KỶ NIỆM NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20/11 PGS.TS Nguyễn Quang Huy, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==