Báo Tiền Phong số 324

14 n Thứ Sáu n Ngày 20/11/2026 ĐỜI SỐNG - XÃ HỘI DU LỊCH THIỀN ĐỊNH VÀ CHỮA LÀNH Từ tháng Giêng đến hết tháng Ba âm lịch hằng năm, dòng người từ khắp mọi miền lại đổ về Yên Tử để hành hương, lễ Phật và chinh phục đỉnh chùa Đồng ở độ cao 1.068m so với mực nước biển. Không khí lễ hội tạo nên nét đẹp văn hóa tâm linh đã được gìn giữ qua nhiều thế kỷ. Thế nhưng, khi mùa hội khép lại, lượng khách đến Yên Tử thường giảm đáng kể, để lại khoảng lặng trong những tháng mùa hè và mùa thu. Một trong những nguyên nhân là sản phẩm du lịch tại đây trước kia còn đơn điệu, chủ yếu phục vụ nhu cầu hành hương, lễ Phật trong ngày của khách nội địa. Du khách lên núi, dâng hương, vãn cảnh rồi trở về sau vài giờ. Những giá trị về tư tưởng nhập thế của Phật hoàng Trần Nhân Tông, lịch sử triều Trần hay hệ sinh thái rừng quốc gia Yên Tử chưa được khai thác tương xứng để hình thành các trải nghiệm du lịch dài ngày. Trong bối cảnh xu hướng du lịch chăm sóc sức khỏe, tìm kiếm sự cân bằng thân, tâm, trí ngày càng được quan tâm, Yên Tử có nhiều lợi thế để phát triển dòng sản phẩm này. Không gian tĩnh mịch dưới những tán rừng tùng cổ thụ, khí hậu trong lành cùng triết lý sống của Thiền phái Trúc Lâm - sống giữa đời thường nhưng giữ tâm thanh tịnh - tạo nên những giá trị riêng, phù hợp với nhu cầu tìm kiếm sự thư thái, cân bằng của con người hiện đại. Một trong những thay đổi đáng chú ý tại chân núi Yên Tử là sự hình thành không gian văn hóa tái hiện kiến trúc cung đình và làng quê Bắc Bộ thời Trần. Thay vì chỉ đến tham quan trong thời gian ngắn, du khách có thêm lựa chọn lưu trú qua đêm, tham gia các hoạt động thiền, yoga, trải nghiệm chăm sóc sức khỏe bằng thảo dược của người Dao Thanh Y hoặc thưởng thức những bữa cơm chay chế biến từ nguyên liệu địa phương. Chị Claire Laurent, một du khách người Pháp vừa trải qua kỳ nghỉ 3 ngày tại Yên Tử, chia sẻ: "Tôi từng đi nhiều điểm du lịch tâm linh ở châu Á, nhưng Yên Tử mang lại một cảm giác rất đặc biệt. Nơi đây không quá phô trương mà rất đỗi gần gũi, hài hòa với thiên nhiên. Buổi sáng tôi leo bộ qua những bậc đá rêu phong dưới rừng trúc, buổi chiều học cách làm nón lá, thêu khăn cùng nghệ nhân địa phương và buổi tối ngồi thiền nghe tiếng chuông chùa ngân vang. Đây thực sự là một hành trình tái tạo năng lượng tuyệt vời". ĐÁNH THỨC HỒN CỐT TRÚC LÂM Để thu hút du khách trẻ và khách quốc tế, những người không chỉ đến Yên Tử với mục đích tín ngưỡng, cách thức giới thiệu và khai thác giá trị di sản tại đây cũng đang được đổi mới. Di sản không chỉ được giới thiệu qua những tấm bia đá hay tư liệu lịch sử mà còn được truyền tải thông qua nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực và các hoạt động trải nghiệm văn hóa. Vào buổi tối tại Làng Nương dưới chân núi Yên Tử, không gian làng cổ trở nên sinh động hơn với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Du khách có thể hòa mình vào những điệu múa truyền thống, nghe hát xẩm, thưởng thức các chương trình biểu diễn tái hiện cuộc đời và sự nghiệp của Đức vua - Phật hoàng Trần Nhân Tông. Từ vị anh hùng dân tộc hai lần lãnh đạo quân dân Đại Việt đánh thắng quân Nguyên Mông đến người từ bỏ ngai vàng, lên núi tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, cuộc đời của ông chứa đựng những câu chuyện lịch sử, văn hóa có sức hấp dẫn đối với nhiều đối tượng du khách. Bên cạnh các sản phẩm văn hóa, những cung đường trekking xuyên rừng quốc gia Yên Tử, kết nối với khu vực Tây Yên Tử (Bắc Giang) và khu di tích nhà Trần tại Đông Triều cũng mở ra cơ hội phát triển các hành trình khám phá thiên nhiên gắn với lịch sử. Yên Tử không chỉ có mùa hội đầu xuân mà còn có những nét hấp dẫn riêng vào mùa thu, khi rừng trúc chuyển sắc, mây phủ trên đỉnh núi. Những trải nghiệm đi bộ xuyên rừng, ngắm cảnh, săn mây đang góp phần thu hút thêm du khách đến với vùng đất này ngoài mùa lễ hội. Giá trị du lịch của Yên Tử còn được mở rộng khi đặt trong mối liên kết với vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long. Nếu Yên Tử đem đến chiều sâu văn hóa, lịch sử và không gian tâm linh thì các vùng vịnh lại có sức hấp dẫn từ cảnh quan biển đảo. Sự kết hợp này giúp hành trình khám phá Quảng Ninh có thêm nhiều trải nghiệm, thay vì tập trung vào một loại hình du lịch đơn lẻ. Một số doanh nghiệp lữ hành đã xây dựng các chương trình kết hợp tham quan vịnh và khám phá Yên Tử, đưa du khách từ không gian biển đảo đến cảnh quan núi rừng, di tích tâm linh. Sự chuyển đổi giữa hai không gian cũng tạo nên những trải nghiệm khác biệt: từ vẻ đẹp khoáng đạt của biển trời Hạ Long, Bái Tử Long đến sự tĩnh tại của núi rừng Yên Tử. Tuy nhiên, để hình thành những sản phẩm du lịch có sức cạnh tranh, việc kết nối điểm đến cần đi cùng với nâng cao chất lượng dịch vụ, tổ chức các hoạt động trải nghiệm có chiều sâu và bảo tồn những giá trị vốn có của di sản. Yên Tử không chỉ cần thêm du khách vào những tháng thấp điểm mà quan trọng hơn là giúp họ hiểu được chiều sâu tư tưởng Trúc Lâm, lịch sử triều Trần và những giá trị văn hóa đã làm nên vị thế của non thiêng. HOÀNG DƯƠNG Không gian thiền định tại chùa Đồng, Yên Tử Du khách trải nghiệm làm nón lá tại Làng Nương, Yên Tử Cung Trúc Lâm Yên Tử, công trình nằm trong không gian văn hóa dưới chân núi thiêng Được mệnh danh là đất tổ Phật giáo Việt Nam, khu di tích danh thắng Yên Tử từ lâu là điểm tựa tâm linh của hàng triệu người dân mỗi độ xuân về. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung khai thác mùa lễ hội đầu năm, những giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan của non thiêng này vẫn chưa được phát huy đầy đủ. Việc phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, thiền định và chăm sóc sức khỏe đang mở ra hướng đi mới, đưa Yên Tử trở thành điểm đến bốn mùa. ĐÁNH THỨC GIÁ TRỊ DI SẢN BÀI 3: Yên Tử, từ mùa hội đến hành trình chữa lành KẾT NỐI BIỂN VÀ NON "Khi kết nối Yên Tử với Hạ Long và Bái Tử Long, chúng tôi không còn phải loay hoay giải thích với khách nước ngoài về việc Yên Tử ở đâu. Họ coi đây là phần hồn văn hóa không thể thiếu sau khi đã chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của các vùng vịnh", bà Hoàng Thu Hà, đại diện đơn vị vận hành khu nghỉ dưỡng tại Yên Tử, chia sẻ.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==