13 TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG n Thứ Năm n Ngày 19/11/2026 VÀNG MẤT GẦN 54 TRIỆU ĐỒNG/LƯỢNG TỪ ĐỈNH Ngày 18/11, thị trường vàng trong nước tiếp tục chứng kiến những nhịp điều chỉnh. Vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 134,2 triệu đồng/lượng mua vào và 137,2 triệu đồng/lượng bán ra. So với mức đỉnh lịch sử 190,9 triệu đồng/lượng thiết lập hồi đầu tháng 3/2026, giá vàng hiện đã giảm 53,7 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra. Khoản thiệt hại thực tế của người mua còn lớn hơn do chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Giả sử mua một lượng vàng SJC ở mức đỉnh 190,9 triệu đồng, nếu bán lại ngày 18/11 theo giá thu mua 134,2 triệu đồng/lượng, người mua sẽ lỗ 56,7 triệu đồng, tương đương gần 30% số tiền bỏ ra. Với người mua 5 lượng vàng, khoản lỗ lên tới 283,5 triệu đồng; nếu tích trữ 10 lượng, số tiền thiệt hại là 567 triệu đồng. Không chỉ những người mua vàng ở thời điểm giá lập đỉnh mới chịu thiệt hại. Ngay cả những người mua vào thời gian gần đây cũng đối mặt với nguy cơ thua lỗ khi giá liên tục điều chỉnh, trong khi khoảng cách mua vào - bán ra tại các doanh nghiệp vẫn duy trì ở mức 3-4 triệu đồng/lượng. BẠC TỪ CƠN SỐT XẾP HÀNG ĐẾN CẢNH KHÓ TÌM ĐẦU RA Nếu vàng khiến người mua xót xa vì mất hàng chục triệu đồng mỗi lượng thì thị trường bạc còn ghi nhận những khoản thua lỗ lớn hơn. Đầu năm 2026, bạc trở thành mặt hàng được săn đón. Người mua chen chân xếp hàng từ sáng sớm, nhiều cửa hàng không có đủ hàng giao ngay. Không ít người chấp nhận thanh toán trước, nhận giấy hẹn và chờ nhiều tháng mới được nhận bạc. Thời điểm thị trường khan hàng, giá bạc giao dịch ngoài thị trường tự do có lúc bị đẩy lên 140 triệu đồng/kg, cao hơn đáng kể so với giá tại các doanh nghiệp kinh doanh bạc. Mức chênh lệch này phản ánh tình trạng khan hiếm hàng và tâm lý mua bằng mọi giá của một bộ phận người tham gia thị trường. Tuy nhiên, cơn sốt không kéo dài. Khi giá bạc thế giới đảo chiều, thị trường trong nước cũng lao dốc. Từ mức đỉnh hơn 120 triệu đồng/kg trên thị trường chính thức, giá bạc liên tục đi xuống, khiến những người mua ở vùng giá cao đối mặt với khoản lỗ hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi kg. Đến ngày 18/11, theo mức giá thu mua tại các cửa hàng được ghi nhận, bạc chỉ còn khoảng 37-38 triệu đồng/kg. Trong khi đó, thị trường tự do từng sôi động với mức giá 140 triệu đồng/ kg nay gần như không còn giao dịch. Những người từng kỳ vọng bán lại bạc với giá cao hơn thị trường chính thức cũng khó tìm được đầu ra. Nếu bỏ ra 140 triệu đồng mua 1 kg bạc trong thời điểm sốt giá, nay bán lại với mức 37-38 triệu đồng/kg, người mua sẽ lỗ khoảng 102-103 triệu đồng, tương đương hơn 73% số tiền đầu tư. Đáng chú ý, nhiều người mua bạc không được nhận hàng ngay mà phải thanh toán trước, nhận giấy hẹn và chờ từ 4-6 tháng mới có bạc vật chất. Khi đến thời hạn nhận hàng, giá bạc đã giảm sâu, khiến không ít người rơi vào tình cảnh tiến thoái lưỡng nan: nhận bạc về thì phải đối mặt với khoản lỗ lớn, còn tiếp tục chờ đợi cũng không biết bao giờ giá mới phục hồi. Chị Bích Thu (phường Đống Đa, Hà Nội) bỏ ra 1 tỷ đồng mua bạc bằng giấy hẹn vào thời điểm đầu năm 2026, nay giá trị số bạc chỉ còn hơn 200 triệu đồng. Sau khi giá liên tục lao dốc, số bạc này vẫn chưa được chị nhận về mà đang gửi tại doanh nghiệp kinh doanh bạc. Cũng có những người từng phải nhờ người thân xếp hàng mua bạc trong thời điểm khan hiếm, nhưng nay lại không muốn nhận hàng vì giá đã giảm quá sâu. Từ cảnh người mua chen chân xếp hàng, chấp nhận chờ nửa năm để sở hữu bạc đến lúc thị trường vắng bóng người mua, giá thu mua lao dốc và kênh giao dịch tự do gần như tê liệt, thị trường bạc cho thấy rủi ro lớn khi giá bị đẩy lên quá cao bởi tâm lý đám đông. NGỌC MAI Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong 9 tháng năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt đạt 24,03 tỷ giao dịch, với tổng giá trị 295,13 triệu tỷ đồng, tăng lần lượt 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Sự phát triển nhanh của thanh toán số mang lại nhiều tiện ích, nhưng cũng mở rộng không gian hoạt động cho tội phạm công nghệ cao. Đáng chú ý, các đối tượng ngày càng lợi dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói, danh tính, kết hợp các nền tảng trực tuyến nhằm đánh cắp thông tin và dẫn dụ người dân chuyển tiền. Theo dữ liệu của Bộ Công an, trong 9 tháng năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 1.800 vụ lừa đảo trực tuyến. Trước thực tế này, ngành Ngân hàng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong nhận diện giao dịch bất thường, phát hiện và cảnh báo sớm nguy cơ gian lận. Một trong những giải pháp trọng tâm là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) do NHNN triển khai. Hệ thống cho phép các ngân hàng chia sẻ thông tin về tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, qua đó cảnh báo khách hàng trước khi thực hiện giao dịch. Đây được xem là một lớp bảo vệ quan trọng, giúp hạn chế tình trạng các đối tượng sử dụng tài khoản trung gian để luân chuyển tiền chiếm đoạt. Theo ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin (NHNN), tính đến tháng 10/2026, sau khoảng một năm vận hành, SIMO đã phát cảnh báo tới 5,8 triệu lượt khách hàng. Trong đó, 1,9 triệu lượt khách hàng quyết định tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau khi nhận cảnh báo, giúp bảo vệ tổng giá trị giao dịch gần 7.200 tỷ đồng. Kết quả này cho thấy hiệu quả của cơ chế chia sẻ dữ liệu và cảnh báo sớm. Thay vì chỉ xử lý khi tiền đã được chuyển đi, hệ thống giúp khách hàng có thêm cơ hội nhận diện rủi ro và chủ động dừng giao dịch đáng ngờ. Tuy nhiên, cảnh báo tại thời điểm thanh toán chưa đủ để ngăn chặn toàn bộ hành vi lừa đảo. Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng thực thi pháp luật; đồng thời nghiên cứu, ứng dụng công nghệ chuyên sâu trong phòng, chống tội phạm mạng. Việc kết nối thông tin cảnh báo, phối hợp xử lý rủi ro cần song hành với nâng cao kỹ năng số cho người dân. Cùng với kết nối dữ liệu, cần hình thành các chuẩn mực chung về an ninh mạng, quản lý quyền truy cập và thúc đẩy ứng dụng AI có trách nhiệm, minh bạch, có khả năng giải trình. Đặc biệt, phổ cập kiến thức an toàn số cho người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, cần được chú trọng để nâng cao khả năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo. Trong bối cảnh các thủ đoạn gian lận liên tục biến đổi, an toàn thanh toán số không thể chỉ dựa vào một hệ thống hay một tổ chức riêng lẻ. Kết nối dữ liệu và phối hợp liên ngành sẽ là nền tảng để hình thành mạng lưới phòng vệ rộng hơn, bảo vệ tài sản của người dân và củng cố niềm tin vào các dịch vụ tài chính số. PV THANH TOÁN SỐ Cảnh báo sớm, bảo vệ hàng nghìn tỷ đồng Thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng mạnh kéo theo nguy cơ gian lận ngày càng phức tạp. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa ngân hàng, ví điện tử, doanh nghiệp viễn thông và các nền tảng số được xem là giải pháp quan trọng để nhận diện, cảnh báo và ngăn chặn lừa đảo từ sớm. DIỄN BIẾN GIÁ VÀNG: Ngày chen chân mua, ngày ôm lỗ lớn Từng chen chân xếp hàng mua vàng, bạc với kỳ vọng giá tiếp tục tăng, nhiều người giờ đây phải chứng kiến tài sản mất giá hàng trăm triệu đồng. Thậm chí, trên thị trường tự do, bạc từng được săn lùng với giá 140 triệu đồng/kg nay gần như không có người hỏi mua. Bài học về rủi ro đầu tư Những khoản lỗ hàng trăm triệu đồng không chỉ là câu chuyện biến động giá của một loại tài sản. Đó còn là bài học đắt giá với những người xuống tiền vì sợ bỏ lỡ cơ hội tăng giá, nhưng chưa tính đầy đủ rủi ro thanh khoản, chênh lệch mua - bán và khả năng tìm đầu ra khi thị trường đảo chiều. Nhà đầu tư ngậm trái đắng khi giá vàng bạc “lao dốc” ẢNH: NGỌC MAI
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==