11 nThứ Năm n Ngày 19/11/2026 TIẾT KIỆM HÀNG CHỤC TỶ ĐỒNG MỖI NĂM Công ty CP Gốm Đất Việt nghiên cứu, ứng dụng công nghệ nghiền khô đá phiến sét siêu mịn trong sản xuất gạch Cotto (men) Granite tiết kiệm năng lượng. Điểm đáng chú ý của giải pháp là tận dụng nguồn đá phiến sét phát sinh trong quá trình khai thác mỏ - loại vật liệu trước đây chủ yếu được xem là phế thải, chỉ sử dụng để san lấp mặt bằng. Thay vì tiếp tục khai thác đất sét dẻo truyền thống, nhóm nghiên cứu đã tìm cách xử lý đá phiến sét thành nguyên liệu đầu vào chủ yếu cho sản xuất gạch. Công nghệ nghiền khô siêu mịn giúp nguyên liệu đạt kích thước hạt rất nhỏ, có độ đồng đều cao, tạo điều kiện tối ưu hóa phối liệu và nâng cao chất lượng sản phẩm. Đáng chú ý, bên cạnh hiệu quả kinh tế, giá trị nổi bật của công nghệ là góp phần tiết kiệm năng lượng trong nhiều công đoạn sản xuất. Trước hết, việc tận thu khoảng 60.000m3 đất đá tại chỗ giúp doanh nghiệp giảm nhu cầu khai thác, vận chuyển nguyên liệu từ các nguồn khác, tiết kiệm khoảng 6 tỷ đồng chi phí dầu diesel. Đặc tính đá phiến sét không ngậm nước cũng giúp giảm đáng kể nhiên liệu sử dụng trong khâu sơ chế, với giá trị làm lợi khoảng 3 tỷ đồng mỗi năm. Ở công đoạn nghiền, cấu trúc phân lớp tự nhiên khiến đá phiến sét dễ giòn, dễ vỡ vụn hơn đất sét dẻo thông thường. Nhờ đó, quá trình nghiền khô đạt hiệu suất cao hơn, hạn chế tình trạng nguyên liệu bết dính và giảm điện năng tiêu thụ của hệ thống máy nghiền. Trong công đoạn đùn tạo hình, việc sử dụng phối liệu đá phiến sét siêu mịn giúp giảm độ ẩm từ 18% xuống còn 15%. Nhờ thay đổi này, năng suất hệ thống máy tăng hơn hai lần, đồng thời tiết kiệm khoảng 632 triệu đồng chi phí điện mỗi năm. Một trong những giải pháp mang lại hiệu quả lớn nhất là thu hồi nhiệt từ lò nung để sấy sản phẩm mộc. Thay vì sử dụng nhiên liệu riêng cho các đầu đốt của lò sấy, nhà máy tận dụng toàn bộ khí thải nóng từ lò nung chuyển sang phục vụ quá trình sấy. Giải pháp này giúp loại bỏ các đầu đốt lò sấy, tiết kiệm gần 22 tỷ đồng chi phí than mỗi năm. Bên cạnh đó, đặc tính nhẹ lửa của đá phiến sét sau khi được nghiền siêu mịn giúp quá trình thiêu kết diễn ra thuận lợi hơn, giảm nhiệt độ nung từ 801200C. Nhờ vậy, lượng than sử dụng cho công đoạn nung giảm khoảng 20-25%, tương đương giá trị làm lợi hơn 25 tỷ đồng mỗi năm. Tổng hợp các giải pháp, nhà máy cắt giảm được 8.100 tấn than cục/năm, tương ứng giảm phát thải 26.163 tấn khí CO2/năm. GIÚP THÚC ĐẨY KINH TẾ TUẦN HOÀN Tối 17/11, tại Lễ tổng kết và trao Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025, nghiên cứu “Ứng dụng công nghệ nghiền khô đá phiến sét siêu mịn trong sản xuất gạch Cotto (men) Granite tiết kiệm năng lượng” giành giải Nhất ở lĩnh vực tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới. Công nghệ cũng được Cục Sở hữu trí tuệ cấp các bằng độc quyền sáng chế, độc quyền giải pháp hữu ích. Theo Ban Tổ chức, bằng việc tiên phong ứng dụng lý thuyết kinh tế xanh để thiết lập một quy trình sản xuất gạch nung theo chu trình tuần hoàn khép kín, công trình đã giải quyết triệt để các rào cản về ô nhiễm vốn là thách thức lớn của ngành công nghiệp vật liệu xây dựng truyền thống. Sự chuyển dịch công nghệ này không chỉ bảo vệ hệ sinh thái khu vực xung quanh nhà máy, mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng môi trường làm việc theo hướng an toàn, nhân văn và văn minh cho đội ngũ người lao động. Đặc biệt, thông qua việc tối ưu hóa hiệu suất sử dụng năng lượng và tiết kiệm nhiên liệu hóa thạch một cách triệt để ở mọi công đoạn, giải pháp đã tạo ra một cơ chế cắt giảm phát thải khí nhà kính (CO2) chủ động, bền vững. Kết quả thực tiễn này hoàn toàn đồng điệu, đáp ứng xuất sắc các tiêu chí nghiêm ngặt trong lộ trình dịch chuyển sang mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh của ngành công nghiệp đương đại. Đặc biệt, nhờ khả năng tích hợp đồng bộ, nhịp nhàng vào các hệ thống sản xuất sẵn có của các doanh nghiệp mà không đòi hỏi quy trình đầu tư công nghệ hay cải tạo hạ tầng quá phức tạp, công nghệ này có tiềm năng nhân rộng tại tất cả các cơ sở sản xuất gạch gốm trên phạm vi toàn quốc, mở ra giải pháp bảo vệ môi trường với một trong những ngành sản xuất còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ô nhiễm. TUỆ MINH Từ nguồn đá phiến sét bị xem là phế thải trong quá trình khai thác mỏ, Công ty CP Gốm Đất Việt đã nghiên cứu, ứng dụng công nghệ nghiền khô siêu mịn để thay thế đất sét truyền thống trong sản xuất gạch, giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí năng lượng, đồng thời giảm phát thải hơn 26.000 tấn khí CO2 mỗi năm. Biến phế thải khai thác mỏ thành tài nguyên Nhằm nâng cao vai trò của doanh nghiệp trong việc thu hồi, tái chế các sản phẩm thải bỏ sau sử dụng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành quy định về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Tuy nhiên, thực tế triển khai quy định này đang gặp nhiều khó khăn. Tại Diễn đàn “Thực thi quy định EPR, thúc đẩy mô hình kinh doanh có trách nhiệm, hướng tới phát triển kinh tế tuần hoàn” vừa diễn ra, ông Hoàng Thành Vĩnh, Quản lý chương trình về kinh tế tuần hoàn, chất thải, hóa chất và đại dương thuộc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam, cho biết, thu gom là khâu khó nhất đối với nhiều loại bao bì thuộc phạm vi thu hồi, tái chế theo quy định EPR. Theo ông Vĩnh, các doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư tái chế nếu có đủ nguyên liệu đầu vào. Một số doanh nghiệp quan tâm đến tái chế săm, lốp đã trao đổi với UNDP về khả năng bảo đảm nguồn nguyên liệu trước khi đầu tư. Với nhựa, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn sử dụng phế liệu nhập khẩu, trong khi một phần nhựa thải trong nước tiếp tục được đưa đến các bãi chôn lấp. Từ thực tế đó, ông Vĩnh cho rằng, bài toán cần giải quyết là làm sao thu gom được sản phẩm, bao bì sau sử dụng với chi phí hợp lý và đủ khối lượng để cung cấp nguyên liệu cho các cơ sở tái chế. Trong khi đó, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc điều hành Khối Sản xuất, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk), cho rằng chỉ thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định EPR là chưa đủ để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Xuất phát từ quan điểm này, Vinamilk đã hợp tác với Tetra Pak, Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam và các đơn vị liên quan xây dựng chuỗi thu gom, phân loại, tái chế bao bì sau sử dụng, hướng tới đưa chất thải trở thành nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, tạo ra những sản phẩm hữu ích phục vụ cộng đồng. Tuy nhiên, theo đại diện Vinamilk, rào cản lớn nhất hiện nay là tính hiệu quả kinh tế của chuỗi tái chế. Quy mô đầu ra còn hạn chế khiến hoạt động vận hành chưa mang lại hiệu quả kinh tế như kỳ vọng. Ông Minh cho rằng, để mô hình phát triển bền vững, cần mở rộng sự tham gia của các doanh nghiệp, qua đó gia tăng quy mô, cải thiện hiệu quả kinh tế và tạo động lực phát triển thị trường tái chế. Đây cũng là kỳ vọng của Vinamilk trong việc xây dựng chuỗi liên kết đủ lớn, từng bước đưa hoạt động thu gom, tái chế bao bì trở thành một phần của mô hình kinh tế tuần hoàn. Bà Nguyễn Đỗ Thu Minh, Trưởng phòng Phát triển bền vững của Tetra Pak, nói rằng, doanh nghiệp gặp khó khăn từ khâu phân loại rác tại nguồn. Theo bà Minh, về mặt kỹ thuật, vỏ hộp giấy của Tetra Pak nếu được thu gom và phân loại đúng cách hoàn toàn có thể tái chế 100%. Tuy nhiên, nhận thức và hoạt động phân loại tại nguồn vẫn chưa đồng đều, dẫn đến việc đánh mất nhiều vật liệu có giá trị tái chế. Theo ông Vĩnh, muốn mở rộng quy mô tái chế, cần đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, tổ chức thu gom riêng và phát triển các cơ sở phân loại tập trung. Đây là điều kiện để bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào đủ lớn, có chất lượng phù hợp cho các nhà máy tái chế. Đại diện UNDP cũng cho rằng, để hình thành thị trường tái chế quy mô lớn, cần kết hợp sáng kiến của doanh nghiệp với hạ tầng thu gom, phân loại đồng bộ và sự tham gia của chính quyền địa phương. TUỆ MINH Nhiều điểm nghẽn trong thu hồi, tái chế sản phẩm thải bỏ Thu hồi vỏ hộp sữa nhằm tái chế sau sử dụng Các chuyên gia, doanh nghiệp cho rằng, việc thu hồi, tái chế các sản phẩm thải bỏ vẫn gặp nhiều rào cản, trong đó điểm nghẽn lớn nhất là việc phân loại rác tại nguồn chưa được triển khai đồng bộ, hiệu quả ở các địa phương. Trong hoạt động sản xuất, Công ty CP Gốm Đất Việt ứng dụng nhiều công nghệ bảo vệ môi trường Trong ngành sản xuất vật liệu xây dựng, đặc biệt là sản xuất gạch đất sét nung, năng lượng hóa thạch luôn chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí, có thể tới 50-60% giá thành sản phẩm. Trong bối cảnh giá năng lượng biến động, tài nguyên ngày càng khan hiếm và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính trở nên cấp thiết, việc đổi mới công nghệ, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng đang là bài toán đặt ra với các nhà sản xuất.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==