Báo Tiền Phong số 321

THỨ BA 17/11/2026 Số 321 0977.456.112 TRANG 2 TRANG 7 TRANG 12 THỦ TƯỚNG ĐỀ NGHỊ ASEAN - TRUNG QUỐC THÚC ĐẨY XÂY DỰNG ĐƯỜNG SẮT XUYÊN BIÊN GIỚI Xứng đáng với tên gọi “Tiền Phong” trên mặt trận thông tin Nga bắn hạ hơn 1.300 UAV Ukraine Mắc cúm A, người khỏe mạnh có thể nguy kịch Miền Bắc sắp đón không khí lạnh mạnh Sau 2 tuần giảm giá xăng, điện, giá nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm vẫn “giậm chân tại chỗ” ở mức cao ẢNH MINH HỌA: UYÊN PHƯƠNG TRANG 8-9 HOA HẬU YẾN TRANG CÙNG HAI Á HẬU TRỞ VỀ NGÔI NHÀ TIỀN PHONG TRANG 6 TRANG 10 BIẾN SỰ ĐA DẠNG CỦA CỘNG ĐỒNG PHÁP NGỮ THÀNH SỨC MẠNH Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 16/11 tại Campuchia ẢNH: TTXVN TRANG 2 Bao giờ hàng hóa thiết yếu TRANG 4-5 GIẢM GIÁ? SAU 2 TUẦN GIẢM GIÁ XĂNG, ĐIỆN:

Trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20, sáng 16/11 tại Campuchia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể bàn tròn của hội nghị. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu ba định hướng ưu tiên. Thứ nhất, tiếp tục củng cố đoàn kết, thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin và ngăn ngừa xung đột. Các thiết chế Pháp ngữ và các thành viên cần đẩy mạnh hợp tác trong phòng ngừa xung đột, trung gian hòa giải, giải quyết hòa bình các tranh chấp và tái thiết hậu xung đột. Thứ hai, chú trọng đầu tư cho con người và phát triển bao trùm nhằm tạo nền tảng lâu dài cho hòa bình. Bên cạnh các tiến trình chính trị và an ninh, cần đồng thời đầu tư cho phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục và đào tạo; hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp; tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu; thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế đại dương, chuyển đổi số và chú trọng hỗ trợ các nước đảo nhỏ. Thứ ba, biến sự đa dạng của Cộng đồng Pháp ngữ thành sức mạnh thông qua các cam kết có trọng tâm, bảo đảm nguồn lực và cơ chế thực hiện. Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) cần xác định rõ các ưu tiên trong Chương trình Hợp tác giai đoạn 2027 - 2030. Trong đó, Cộng đồng Pháp ngữ cần ưu tiên nguồn lực cho phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực quản trị rủi ro trước những vấn đề mới nổi; quan tâm thúc đẩy những đề xuất về phát triển các mạng lưới liên khu vực về đổi mới sáng tạo với sự tham gia của cả chính phủ, doanh nghiệp và các trung tâm nghiên cứu. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ tin tưởng, Hội nghị cấp cao lần thứ 20 là dịp để các thành viên không chỉ tái khẳng định những giá trị chung mà còn làm mới quyết tâm chính trị đối với tương lai của Cộng đồng Pháp ngữ, từ đó đóng góp thiết thực hơn vào việc xây dựng một thế giới hòa bình, ổn định và thịnh vượng bền vững. TẬP TRUNG TRIỂN KHAI TỐT CÁC DỰ ÁN HỢP TÁC VIỆT-PHÁP Sáng 16/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có cuộc gặp song phương với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Hai nhà lãnh đạo ghi nhận những chuyển động mạnh mẽ, thực chất của các bộ, ngành, cơ quan trong triển khai hợp tác và nhất trí duy trì nhịp độ tiếp xúc cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh; triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, đồng thời nghiên cứu triển khai hợp tác quốc phòng - an ninh hiệu quả hơn, thực chất hơn nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển trong bối cảnh mới. Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, hai nhà lãnh đạo nhất trí tập trung triển khai tốt các dự án hợp tác chiến lược có tính biểu tượng, lan tỏa như dự án vệ tinh quan sát Trái Đất, đường sắt đô thị và năng lượng tái tạo. Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, Pháp sẽ phát huy tối đa lợi thế là cường quốc khoa học hàng đầu châu Âu và hai bên sẽ tập trung tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai nước mở rộng nghiên cứu khoa học, chuyển giao làm chủ công nghệ trong các lĩnh vực như hàng không vũ trụ, đường sắt tốc độ cao, kinh tế biển xanh, công nghệ lượng tử. Hai nhà lãnh đạo thống nhất tăng cường các hoạt động giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân, hợp tác giữa các địa phương hai nước; nhất trí tiếp tục triển khai hiệu quả các văn kiện hợp tác đã ký về giáo dục - đào tạo. Đặc biệt, cần mở rộng hợp tác nguồn nhân lực chất lượng cao sang các ngành nghề phù hợp với yêu cầu thực tiễn và chiến lược hiện nay như bán dẫn, năng lượng mới, đường sắt... MINH HẠNH 2 THỜI SỰ n Thứ Ba n Ngày 17/11/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, Cộng đồng Pháp ngữ cần phát huy thế mạnh đa dạng để thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, thu hẹp khác biệt, đóng góp tích cực hơn vào giải quyết các vấn đề khu vực và quốc tế, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và hình thành trật tự quốc tế công bằng dựa trên luật pháp quốc tế. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 16/11 tại Campuchia ẢNH: TTXVN Biến sự đa dạng của Cộng đồng Pháp ngữ thành sức mạnh Trưa 16/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Phnom Penh, kết thúc tốt đẹp chuyến tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 từ 14-16/11. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 33 tại thành phố Thâm Quyến, làm việc song phương tại Trung Quốc từ ngày 17-20/11. Sáng 16/11 tại Manila, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các nhà lãnh đạo ASEAN và Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tham dự Hội nghị cấp cao ASEANTrung Quốc lần thứ 29. Hai bên nhất trí nỗ lực triển khai hiệu quả Kế hoạch Hành động ASEANTrung Quốc giai đoạn 2026-2030, dành ưu tiên cao cho tăng cường liên kết kinh tế - thương mại, đặc biệt tập trung triển khai hiệu quả Nghị định thư nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA 3.0) khi văn kiện có hiệu lực vào tháng 12 tới. Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định quan hệ ASEAN - Trung Quốc đã trở thành một trong những quan hệ đối tác toàn diện, thực chất và quan trọng nhất của ASEAN. Thủ tướng đề xuất 3 trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm và làm sâu sắc hơn nữa hợp tác giữa hai bên. Thứ nhất, cần không ngừng củng cố tin cậy chiến lược, giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên tích cực mở rộng giao lưu và hợp tác, tăng cường hợp tác ứng phó với các thách thức phi truyền thống đang nổi lên, nâng tầm hợp tác và phối hợp tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương. Về Biển Đông, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên duy trì đà tiến triển, sớm đạt được COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982, đồng thời tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đầy đủ DOC. Thứ hai, nâng cao chất lượng hợp tác, tăng cường kết nối chiến lược. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên ưu tiên triển khai Nghị định thư nâng cấp ACFTA 3.0, thúc đẩy xây dựng các tuyến đường sắt xuyên biên giới, cửa khẩu thông minh và các khu hợp tác kinh tế qua biên giới, kết nối Lưới điện ASEAN (APG), nâng cấp các hành lang kinh tế trọng điểm và thúc đẩy phát triển tiểu vùng Mekong. Thứ ba, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành trụ cột hợp tác mới. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên kết nối các trung tâm đổi mới sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ, thúc đẩy nghiên cứu chung và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Nhân dịp này, Thủ tướng hoan nghênh ASEAN và Trung Quốc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Kết thúc hội nghị, các nhà lãnh đạo đã thông qua Tuyên bố chung kỷ niệm 5 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-Trung Quốc và các tuyên bố về tăng cường hợp tác năng lượng và lâm nghiệp giữa hai bên. BÌNH GIANG TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Thủ tướng đề nghị ASEAN - Trung Quốc thúc đẩy xây dựng đường sắt xuyên biên giới Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 3 trọng tâm chiến lược nhằm nâng tầm và làm sâu sắc hơn nữa hợp tác ASEAN - Trung Quốc, bao gồm kết nối các trung tâm đổi mới sáng tạo, thúc đẩy xây dựng các tuyến đường sắt xuyên biên giới… Từ ngày 16-18/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn có hoạt động đối ngoại rất quan trọng, tham dự Đại hội đồng Liên nghị viện các nước ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47) tại Philippines. Đoàn Việt Nam dự kiến sẽ đề xuất và đồng bảo trợ một số dự thảo nghị quyết nhằm tăng cường hợp tác liên nghị viện trong phòng ngừa và quản trị rủi ro, hiểu biết và thông tin giữa người dân ASEAN, nâng cao vai trò của nghị viện trong đổi mới mô hình phát triển và nâng cao sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế ASEAN, thúc đẩy sự tham gia và vai trò lãnh đạo của phụ nữ trong quản trị trí tuệ nhân tạo...

3 n Thứ Ba n Ngày 17/11/2026 THỜI SỰ APEC - HÀNH TRÌNH CỦA HỢP TÁC VÀ PHÁT TRIỂN Gần bốn thập kỷ trước, Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ra đời từ niềm tin vào sức mạnh của mở cửa và hợp tác. Từ 12 thành viên sáng lập năm 1989 đến 21 nền kinh tế thành viên ngày nay, APEC đã góp phần quan trọng đưa khu vực trở thành một trong những trung tâm tăng trưởng năng động nhất thế giới. Sức sống của APEC nằm ở phương thức hợp tác tôn trọng sự đa dạng, đối thoại bình đẳng, xây dựng đồng thuận và hành động trên cơ sở tự nguyện. Sự phát triển của mỗi thành viên gắn với sự thịnh vượng chung; thành công của một thành viên có thể mở ra cơ hội cho các thành viên khác. Ngày nay, những đột phá công nghệ mở ra cơ hội mới, trong khi các rào cản thương mại, nguy cơ phân mảnh kinh tế và khoảng cách phát triển đặt ra nhiều thách thức. Các nền kinh tế cần kết nối thông suốt hơn, thương mại và đầu tư cần được tạo thuận lợi, chuỗi cung ứng cần ổn định và có sức chống chịu. Kết nối còn là trao đổi tri thức, hợp tác giữa doanh nghiệp và giao lưu giữa con người với con người. Trên hết, thành quả tăng trưởng phải được chuyển hoá thành cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân. Đó cũng là tinh thần của Tầm nhìn Putrajaya 2040, hướng tới một cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương mở, năng động, có sức chống chịu và hoà bình. Thực hiện tầm nhìn ấy đòi hỏi sự chung sức của các thành viên, cùng củng cố hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ở trung tâm. APEC TRUNG QUỐC 2026 - TIẾP THÊM ĐỘNG LỰC CHO HỢP TÁC KHU VỰC Trung Quốc tham gia APEC từ năm 1991 và để lại nhiều dấu ấn qua các lần đảm nhiệm vai trò chủ nhà. Từ Thỏa thuận Thượng Hải năm 2001 đến Lộ trình Bắc Kinh về hiện thực hóa Khu vực Thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương và Kế hoạch tổng thể về kết nối APEC được thông qua năm 2014, các kỳ APEC do Trung Quốc đăng cai đã đóng góp tích cực vào liên kết khu vực. Việt Nam hết sức trân trọng những thành tựu cải cách, mở cửa và đổi mới sáng tạo của Trung Quốc. APEC Trung Quốc 2026 với chủ đề “Xây dựng Cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương cùng thịnh vượng” và ba ưu tiên Mở cửa, Đổi mới và Hợp tác mang ý nghĩa thiết thực. Chương trình nghị sự về liên kết kinh tế, kết nối, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo vừa củng cố nền tảng hợp tác, vừa mở ra những hướng phát triển mới. Thâm Quyến, nơi các nhà lãnh đạo kinh tế APEC sẽ gặp nhau, mang một ý nghĩa đặc biệt. Hành trình phát triển của thành phố cho thấy sức mạnh của cải cách, mở cửa, đổi mới sáng tạo và kết nối với thế giới - những giá trị khu vực cần tiếp tục phát huy. CHUNG KHÁT VỌNG PHÁT TRIỂN, CÙNG KIẾN TẠO TƯƠNG LAI Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng gần gũi, núi sông liền một dải, có truyền thống hữu nghị lâu đời. Hai Đảng, hai nước nhất trí tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược; coi sự phát triển của nước này là cơ hội đối với nước kia, hướng tới quan hệ kinh tế, thương mại cân bằng, bền vững. Hai nước có nhiều dư địa hợp tác về kết nối hạ tầng, logistics, khoa học - công nghệ, đào tạo nhân lực và giao lưu nhân dân. Những nỗ lực đó vừa đem lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước, vừa đóng góp vào sự kết nối của khu vực. Gia nhập APEC năm 1998, Việt Nam luôn ủng hộ tự do hoá thương mại, đầu tư và chủ nghĩa khu vực mở. Việt Nam đã đóng góp qua Chương trình Hành động Hà Nội năm 2006 nhằm triển khai Lộ trình Busan hướng tới các Mục tiêu Bogor; thúc đẩy xây dựng tầm nhìn sau năm 2020 và thành lập Nhóm Tầm nhìn APEC tại Đà Nẵng năm 2017. Với khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam coi khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng. Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế, đóng góp có trách nhiệm cho hoà bình, hợp tác và phát triển. Trên cơ sở những định hướng hợp tác đã được APEC xác lập, chúng ta cần tiếp tục tạo thuận lợi cho thương mại, đầu tư, tăng cường kết nối và sức chống chịu của chuỗi cung ứng; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận công nghệ, chuyển đổi số; hợp tác phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy tăng trưởng xanh, bền vững. Những nỗ lực ấy cần mở rộng cơ hội để người dân và doanh nghiệp tham gia, đóng góp và hưởng lợi từ sự phát triển của khu vực. Tôi tin tưởng rằng Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC 2026 tại Thâm Quyến, dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình, sẽ thành công tốt đẹp, tăng cường đồng thuận và đem lại những kết quả hợp tác thiết thực. Việt Nam ủng hộ và tích cực phối hợp với Trung Quốc tổ chức thành công năm APEC 2026; đồng thời mong muốn tiếp nối những thành quả đó trong năm chủ nhà APEC 2027. Sự phối hợp và ủng hộ lẫn nhau giữa hai nước sẽ góp phần duy trì tính liên tục và tạo thêm động lực cho hợp tác khu vực. Chung một đại dương, chung khát vọng về một tương lai tốt đẹp hơn, Việt Nam sẵn sàng cùng Trung Quốc và các nền kinh tế thành viên APEC gìn giữ hoà bình, tăng cường kết nối và mở rộng cơ hội phát triển, vì một châu Á - Thái Bình Dương thịnh vượng, bền vững cho các thế hệ mai sau. n Thái Bình Dương nối liền những bờ biển, những nền kinh tế và những nền văn hóa đa dạng. Đây là không gian sống, giao lưu và phát triển của các nền kinh tế thành viên APEC cùng các quốc gia trong khu vực. Chung một đại dương, chung một tương lai, chúng ta cùng có trách nhiệm gìn giữ để Thái Bình Dương luôn là đại dương của hoà bình, đoàn kết, hợp tác và phát triển; nơi các bên tôn trọng lẫn nhau, tuân thủ luật pháp quốc tế, cùng bảo vệ môi trường biển và mở rộng cơ hội vì lợi ích chung. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến, làm việc song phương tại Trung Quốc từ ngày 17-20/11 ẢNH: TTXVN Chung một đại dương - chung một tương lai Chiều 16/11, ngay sau khi kết thúc hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Chile José Antonio Kast gặp gỡ báo chí thông báo về kết quả hội đàm. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của nguyên thủ Chile sau 9 năm, đúng vào thời điểm hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Chile là quốc gia đầu tiên ở Nam Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Việt Nam luôn coi Chile là bạn bè truyền thống và một trong những đối tác quan trọng nhất tại khu vực Mỹ Latinh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, hai bên đã quyết định nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược, trong đó xác định những định hướng, mục tiêu, nguyên tắc và 6 trụ cột hợp tác chiến lược gồm: chính trị, ngoại giao; kinh tế, thương mại; nông nghiệp; khoa học - công nghệ; giáo dục và văn hóa; quốc phòng, an ninh. Trên cơ sở khuôn khổ quan hệ mới, hai bên nhất trí phát huy lợi thế địa kinh tế của mỗi nước, tăng cường kết nối về vận tải, hậu cần, dòng tài chính và chuỗi cung ứng giữa Đông Á và Mỹ Latinh, qua đó tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp hai nước. Hai bên thống nhất tiếp tục thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực thương mại, đầu tư, nông nghiệp, khoáng sản chiến lược, khoa học công nghệ, kết nối vận tải, hậu cần và chuỗi cung ứng, tài chính - ngân hàng, du lịch, quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực khác mà hai bên có thế mạnh. Hai bên nhất trí tiếp tục trao đổi, đàm phán các văn kiện hợp tác về thuế và hải quan, khoa học công nghệ, quốc phòng, an ninh và một số lĩnh vực khác, tạo khuôn khổ thuận lợi để mở rộng hợp tác; trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế mà hai nước cùng quan tâm; nhất trí đề cao các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc; ủng hộ duy trì tự do, an toàn hàng hải, hàng không và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là Hiến chương Liên Hợp Quốc và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982. BÌNH GIANG Việt Nam - Chile nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược Hội đàm chiều 16/11 tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Chile José Antonio Kast quyết định nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược, trong đó xác định những định hướng, mục tiêu, nguyên tắc và 6 trụ cột hợp tác chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Chile José Antonio Kast ẢNH: TTXVN Tổng thống Chile José Antonio Kast cho biết, Chile mong muốn tăng cường hợp tác trong lĩnh vực khai khoáng; mở rộng đầu tư và kết nối hệ thống hải cảng giữa hai nước. Các doanh nghiệp Việt Nam và Chile cùng nhau mở rộng các hình thức hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp, công nghệ… nTỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM

Từ ngày 1/11, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn hơn 2.159 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. KHÓ HẠ GIÁ DỊP CUỐI NĂM Vừa khởi nghiệp với quán cháo hàu được khoảng 1 tháng, anh Tùng Thanh (xã Đông Thạnh, TPHCM) rất khó khăn để đong đếm làm sao bán một tô cháo hàu giá bình dân nhưng vẫn phải có lời. Theo anh Thanh, mặc dù giá xăng, giá điện đã giảm nhưng giá rau vẫn “đứng im”, thậm chí nhiều mặt hàng còn tăng nhẹ. Ví dụ, giá rau răm tăng từ 13.000 đồng lên 15.000 đồng/kg, rau đắng từ 10.000 đến 12.000 đồng/ kg, tùy theo thời tiết. “Quán mở ở khu vực ngoại thành TPHCM, đối tượng khách hàng chủ yếu là người dân lao động, công nhân quanh khu vực. Vì vậy, mức giá chỉ dao động trong khoảng từ 25.000 đến 30.000 đồng /tô, khá mềm so với mặt bằng chung. Quán không thể giảm giá nữa. Tuy nhiên, với những khách muốn ăn thêm cháo, quán sẽ không tính thêm tiền”, anh Thanh nói. Với Minh Quân, sinh viên Trường ĐH Công thương TPHCM, trước và sau khi có điều chỉnh giá điện, giá xăng, chi phí sinh hoạt của một sinh viên dường như không có gì thay đổi. “Khi giá điện, nước tăng, mỗi phần ăn sẽ ít đi. Ngược lại, chủ quán sẽ bán phần ăn nhiều hơn, em dễ xin thêm rau”, Quân nói. Chia sẻ về tình hình kinh doanh hiện tại, anh Lê Hà Phúc Thành, chủ chuỗi nhà hàng bún đậu mắm tôm Nhà Ba Gian ở TPHCM, cho biết giữa sức ép từ phía khách hàng và áp lực thực tế của chuỗi cung ứng nguyên liệu, việc giữ ổn định giá bán mà vẫn đảm bảo duy trì kinh doanh là một nỗ lực đầy nhọc nhằn. Anh Thành khẳng định giá bán tại nhà hàng gần như không thể điều chỉnh giảm theo giá xăng dầu và giá điện. “Giai đoạn cuối năm luôn là thời điểm các nhà cung cấp rục rịch tăng giá. Từ nguồn đậu nành làm đậu hũ, các loại rau gia vị cho đến bao bì, đều chịu áp lực điều chỉnh giá lên cao do nhu cầu thị trường tăng mạnh. Dù một số loại rau củ có thể biến động theo thời tiết nhưng xu hướng chung của các mặt hàng phục vụ sản xuất dịp giáp Tết vẫn neo cao, hiếm khi hạ nhiệt”, anh Thành cho biết. Cũng theo anh Thành, tại các nhà hàng của anh, chi phí tiền điện hằng tháng cho hệ thống tủ lạnh, máy lạnh thường dao động trong khoảng 9-10 triệu đồng/ tháng, mùa cao điểm có thể lên 12-13 triệu đồng/ tháng. “Đầu năm nay, khi các chi phí chung rục rịch tăng, chuỗi hệ thống đã phải tính toán trước để dự trù cho cả năm. Đến nay, dù áp lực rất lớn, tôi cố gắng giữ mức giá hiện tại để phục vụ khách hàng. Tuy nhiên để giảm sâu theo giá điện và giá xăng thì hoàn toàn không thể”, anh Thành cho biết thêm. RÀO CẢN VÔ HÌNH “KÌM” GIÁ BÁN LẺ Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho biết giá cả hàng hóa chịu sự chi phối của rất nhiều yếu tố cấu thành chứ không riêng năng lượng hay xăng dầu. Đối với lĩnh vực bán lẻ, năng lượng đóng vai trò rất quan 4 KINH TẾ n Thứ Ba n Ngày 17/11/2026 Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần qua, giá xăng E5 RON 92 đã giảm tổng cộng 6.630 đồng/ lít, về mức 19.390 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III giảm 5.890 đồng/lít, chỉ còn 19.840 đồng/ lít. Cộng với giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, thế nhưng nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm hoặc dịch vụ thiết yếu ở khu vực TPHCM vẫn “giậm chân tại chỗ”. Mặc dù giá điện và xăng đã giảm nhưng giá các mặt hàng thiết yếu tại khu chợ truyền thống vẫn chưa “mềm” hơn so với trước đây ẢNH: HUẾ XUÂN Bao giờ hàng hóa thiết yếu giảm giá? Hiếm hoi một quán cơm sườn giảm giá Theo ghi nhận của phóng viên Tiền Phong, sáng 16/11, hiếm hoi một quán cơm sườn trên đường Quang Trung (phường Tăng Nhơn Phú) giảm giá 5.000 đồng/hộp. Anh Nguyễn Lân sáng nào cũng đưa con đi học, ghé mua một hộp cơm tại đây. Sáng hôm qua, hộp cơm còn 35.000 đồng (giảm 5.000 đồng) khiến anh khá bất ngờ. “Rất ít hàng quán chịu giảm giá trong thời điểm này, lên giá thì dễ chứ giảm giá rất khó. Mặc dù đây chỉ là sự thay đổi nhỏ, nhưng cho thấy tín hiệu tích cực từ chủ quán có tâm”, anh Lân nói. BỚT TIỀN XĂNG, CHƯA NHẸ TIỀN CHỢ Buổi sáng, ghé quán phở gần nhà trước khi đi làm, chị Ngọc Anh (Đống Đa, Hà Nội) vẫn phải trả 50.000 đồng cho một bát phở bò. Theo chị, mức giá này đã trở nên phổ biến ở nhiều hàng quán, trong khi việc tìm một quán phở có giá dưới 50.000 đồng ngày càng khó. Không chỉ phở, giá các món ăn sáng, suất cơm bình dân hay đồ uống cũng chưa có dấu hiệu giảm. “Giá xăng, điện giảm thì ai cũng mong giá hàng hóa giảm theo, nhưng đi ăn sáng hay mua đồ ăn vẫn thấy mức giá như cũ”, chị Ngọc Anh nói. Trong khi đó, khoản chi xăng xe của gia đình có phần dễ chịu hơn. Theo anh Lê Mạnh Quốc, gia đình sử dụng ô tô Hyundai, mỗi lần đổ xăng có thể tiết kiệm khoảng hơn 200.000 đồng so với trước hai đợt điều chỉnh giảm đầu tháng 11. Tuy nhiên, khoản tiết kiệm này chưa đủ để tạo ra thay đổi đáng kể trong tổng chi phí sinh hoạt. Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Hoàng Tùng - CEO chuỗi Pizza Home - cho rằng người tiêu dùng thường kỳ vọng giá xăng, điện giảm thì giá bát phở, suất cơm hay ly cà phê cũng phải giảm theo. Tuy nhiên, thực tế cơ cấu chi phí của một nhà hàng phức tạp hơn nhiều và xăng, điện chỉ chiếm một phần trong tổng chi phí vận hành. Theo ông Tùng, giá một món ăn chịu tác động từ nhiều nhóm chi phí, trong đó nguyên vật liệu, mặt bằng và nhân sự là những khoản lớn. Giá xăng giảm có thể giúp hạ một phần chi phí vận chuyển, nhưng giá thịt, rau củ, gia vị và các nguyên liệu khác còn phụ thuộc vào nguồn cung, mùa vụ, thời tiết, giá thức ăn chăn nuôi và phân bón. Vì vậy, chi phí nguyên liệu tại nhiều cơ sở kinh doanh vẫn neo cao, thậm chí một số mặt hàng tươi sống còn tăng theo nhu cầu cuối năm. Tiền thuê mặt bằng thường được cố định theo hợp đồng từ một đến ba năm, không tự động giảm khi giá xăng, điện đi xuống. Chi phí nhân sự cũng khó cắt giảm do doanh nghiệp phải duy trì tiền lương, phụ cấp và các chế độ để giữ chân người lao động. Ngoài ra, các nhà hàng còn phải chịu chi phí bao bì, tiếp thị, chiết khấu trên ứng dụng giao đồ ăn và những khoản phục vụ hoạt động kinh doanh. Với các cơ sở kinh doanh trên nền tảng trực tuyến, theo ông Tùng, mức chiết khấu có thể lên tới 25-30%. CÁC YẾU TỐ KHÓ GIẢM GIÁ Lý giải thêm về việc một số mặt hàng chưa giảm giá, CEO chuỗi Pizza Home cho biết, sau đợt giảm giá xăng và điện đầu tháng 11, các nhà cung cấp thực phẩm, gia vị, bao bì của chuỗi vẫn chưa có động thái điều chỉnh bảng giá. Chi phí vận chuyển giảm một phần chưa đủ bù đắp những khoản đầu vào khác còn cao. Các nhà cung cấp cần thêm thời gian để đánh giá liệu xu hướng giảm giá năng lượng có duy trì ổn định hay không. Một nguyên nhân khác khiến giá món ăn khó giảm là doanh nghiệp cần duy trì sự ổn định của giá niêm yết. Việc thay đổi giá liên tục kéo theo chi phí cập nhật thực đơn, phần mềm bán hàng, ứng dụng giao đồ ăn và thông báo tới khách hàng. “Nếu chi phí đầu vào chỉ giảm trong thời gian ngắn, việc giảm giá rồi lại tăng trở lại có thể gây phản ứng không tốt từ người tiêu dùng”, ông Tùng nói. Ông Đỗ Duy Thanh - Giám đốc Công ty Tư vấn FnB Director và nhà sáng lập Horeca Business School - nhận định việc giảm giá xăng, điện là tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ để kéo SAU 2 TUẦN GIẢM GIÁ XĂNG, ĐIỆN: Người tiêu dùng chưa cảm nhận rõ tác động Giá bát bún, phở vẫn chưa giảm sau hơn 2 tuần giảm giá xăng, điện ẢNH: VIỆT LINH Giá xăng, điện được điều chỉnh giảm mạnh 2 tuần nay. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn chưa cảm nhận rõ tác động này trong chi tiêu hằng ngày.

5 n Thứ Ba n Ngày 17/11/2026 KINH TẾ trọng trong việc vận hành hệ thống chiếu sáng, kho lạnh bảo quản thực phẩm, nông sản tươi sống và hệ thống điều hòa tại các cửa hàng, siêu thị. Khi chi phí năng lượng giảm (giảm khoảng 2%), các hệ thống bán lẻ có quy mô lớn có thể tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể. Ngược lại, các hệ thống quy mô nhỏ hơn sẽ ít chịu tác động. Theo ông Mười, nguồn hàng của các hệ thống phân phối thường đã được ký hợp đồng hoặc đã nhập từ nhiều tháng trước, do đó lượng hàng tồn kho này buộc phải được giải phóng hết trước, không thể ngay lập tức giảm giá theo các biến động ngắn hạn. Vì vậy, việc định giá bán lẻ phụ thuộc vào cả một chuỗi giá trị ngành hàng từ khâu đầu vào đến đầu ra, trải qua rất nhiều công đoạn trung gian khác nhau. “Trong nhiều trường hợp, thay vì giảm trực tiếp giá niêm yết của sản phẩm, các đơn vị bán lẻ sẽ linh động, lựa chọn đưa khoản chi phí tiết kiệm được vào các chương trình khuyến mại để kích thích nhu cầu tiêu dùng của khách hàng”, ông Mười cho biết. Là người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực F&B (ngành Thực phẩm và Đồ uống), ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn F&B Director và Sáng lập Horeca Business School nhận định giá xăng dầu giảm không đồng nghĩa tổng chi phí của cơ sở kinh doanh giảm tương ứng. Xăng dầu chủ yếu tác động đến một phần chi phí vận chuyển, giao nhận và đi lại. Trong khi đó, giá bán món ăn, đồ uống còn phụ thuộc vào giá nguyên liệu, nhân công, mặt bằng, điện nước, bao bì, chi phí bán hàng và nhiều khoản vận hành khác. Doanh nghiệp cần đánh giá khoản tiết kiệm thực tế trong tổng chi phí của mình trước khi quyết định điều chỉnh giá. Nếu các chi phí khác vẫn cao hoặc phần tiết kiệm từ vận chuyển chưa đáng kể, cơ sở có thể chưa đủ dư địa để giảm giá ngay. “Không thể lấy mức giảm của giá xăng làm tỷ lệ giảm tương ứng cho giá món ăn, đồ uống. Quyết định điều chỉnh giá cần dựa trên tổng chi phí và tình hình kinh doanh thực tế của từng cơ sở”, ông Thanh nói. HUẾ XUÂN Khởi công xây nhà từ tháng 2 âm lịch, nhưng đến tháng 10 âm lịch, công trình của chị Nguyễn Thị Duyên (33 tuổi, trú phường Sông Trí, tỉnh Hà Tĩnh) vẫn chưa hoàn thiện. Giá vật liệu neo cao, nhân công khan hiếm khiến tiến độ thi công kéo dài, chi phí phát sinh vượt dự tính ban đầu. Theo chị Duyên, phường Sông Trí nằm gần Khu kinh tế Vũng Áng, nơi tập trung nhiều dự án, công trình xây dựng, kéo theo nhu cầu vật liệu lớn. Trong khi đó, nguồn cung tại chỗ còn hạn chế, nhất là cát xây dựng. Gia đình chị phải mua cát từ Quảng Bình hoặc Nghệ An vận chuyển về, khiến chi phí tăng thêm. “Cát, đá, sỏi ở khu vực này không phải lúc nào cũng có sẵn. Nhiều loại phải nhập từ địa phương khác về tập kết rồi bán lại. Giá xăng dầu giảm nhưng giá vật liệu vẫn cao, người dân xây nhà rất khó xoay xở”, chị Duyên nói. Không chỉ người dân, các đại lý vật liệu xây dựng cũng gặp khó do nguồn hàng thiếu ổn định, giá nhập tăng. Anh Nguyễn Văn Sơn, chủ cửa hàng sắt thép, xi măng tại phường Trường Vinh (Nghệ An), cho biết thép phi 10 thường xuyên khan hàng. Có thời điểm, đại lý phải nhập 30 tấn thép loại lớn mới được lấy thêm khoảng 3 tấn thép loại nhỏ. Trong khi đó, thép phi 10 được sử dụng phổ biến trong xây dựng nhà ở. Nguồn cung gián đoạn khiến đại lý khó đáp ứng nhu cầu, ảnh hưởng tiến độ thi công. Giá thép loại này hiện tăng khoảng 1 triệu đồng/tấn so với cuối năm 2025. Tại Nghệ An, tác động từ việc giá nhiên liệu giảm cũng có sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp. Ông Nguyễn Văn Linh, phụ trách quản lý, điều hành hãng Taxi 37 Nghệ An, cho biết đơn vị có 150 phương tiện, trong đó khoảng 50% sử dụng xăng. Giá xăng giảm giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí nhiên liệu, thuận lợi hơn trong cân đối hoạt động kinh doanh, duy trì chất lượng dịch vụ và bảo đảm quyền lợi người lao động. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vận tải sử dụng dầu diesel chưa được hưởng lợi tương ứng. Theo ông Nguyễn Xuân Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Nghệ An, qua 3 đợt điều chỉnh gần nhất, giá xăng giảm mạnh, trong khi dầu diesel chỉ giảm 1.550 đồng/lít. Trong khi đó, nhiên liệu chiếm khoảng 30-35% tổng chi phí hoạt động của doanh nghiệp vận tải, khiến áp lực kinh doanh vẫn lớn. Tại Thanh Hóa, nhiều doanh nghiệp thi công dự án đầu tư công gặp khó khi giá mua vật liệu thực tế cao hơn mức được thanh toán, trong khi nguồn cung từ các mỏ chưa đáp ứng nhu cầu. Đầu năm 2026, giá đất, đá, cát tại các mỏ khoáng sản trên địa bàn tăng phổ biến 30.000-50.000 đồng/m3. Tuy nhiên, từ giữa tháng 5, dù giá nhiên liệu giảm và dần ổn định, giá vật liệu vẫn chưa giảm tương ứng. Ông Nguyễn Thanh Quân, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Minh Tuấn cho biết, nhiều dự án chịu áp lực chi phí do giá vật liệu cao. Việc khảo sát, thẩm định chưa xác định sát vị trí mỏ, trữ lượng và khả năng cung ứng khiến nhà thầu phải mua vật liệu từ nơi xa, làm tăng chi phí vận chuyển. “Nhà thầu phải mua với giá cao, khi thanh toán với giá thấp dẫn tới thua lỗ. Nhiều mỏ có trữ lượng nhỏ, công suất thấp không đáp ứng được nhu cầu”, ông Quân cho biết thêm. THU HIỀN Theo Thống kê TP Đà Nẵng, mặc dù CPI tháng 10/2026 chỉ tăng 0,02% so với tháng trước, nhưng tăng 5,61% so với cùng kỳ năm 2025, đưa CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 5,01%. Xét theo 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 4 nhóm hàng vẫn tiếp tục tăng giá, 7 nhóm hàng giảm giá so với tháng trước nhưng mức giảm không đáng kể. Ông Trần Văn Vũ, Trưởng Thống kê TP Đà Nẵng nhìn nhận, mặt bằng giá trên địa bàn chịu áp lực tăng trước bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn và nguy cơ lạm phát gia tăng trở lại. “Áp lực tăng giá chủ yếu đến từ giá xăng dầu trong nước biến động theo thị trường thế giới, làm gia tăng chi phí vận tải và sản xuất. Bên cạnh đó, giá một số nguyên, nhiên, vật liệu đầu vào tăng, tác động đến giá thành hàng hóa, dịch vụ, nhất là ở nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng”, ông Vũ cho biết. Theo ông Phạm Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Đà Nẵng, đơn vị sẽ tăng cường theo dõi diễn biến cung cầu, giá cả thị trường, nhất là các mặt hàng thiết yếu, hàng thuộc diện bình ổn giá và những nhóm hàng có tác động lớn đến chỉ số giá tiêu dùng. Qua công tác nắm tình hình, lực lượng quản lý thị trường kịp thời tổng hợp, báo cáo những mặt hàng có biến động bất thường hoặc tiềm ẩn nguy cơ tăng giá để tham mưu cơ quan chức năng có biện pháp điều hành phù hợp. Cùng với đó, Chi cục sẽ đẩy mạnh kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về giá, niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết; tập trung xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý, không niêm yết giá hoặc bán cao hơn giá niêm yết trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán, góp phần ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trước diễn biến trên, UBND TP Đà Nẵng ban hành công văn yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý giá, bình ổn thị trường, kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm. GIANG THANH Giá vật liệu xây dựng vẫn neo cao Dù giá xăng liên tục giảm, giá nhiều loại vật liệu xây dựng tại các tỉnh Bắc Trung bộ vẫn duy trì ở mức cao. Nguồn cung hạn chế, chi phí vận chuyển và nhân công tăng khiến người dân xây nhà, doanh nghiệp thi công cùng chịu sức ép. Các cửa hàng phân phối vật liệu xây dựng ở Nghệ An đang chịu sức ép về nguồn cung ẢNH: THU HIỀN Đà Nẵng tăng cường kiểm soát giá hàng hóa UBND TP Đà Nẵng yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm soát giá hàng hóa cuối năm ẢNH: GIANG THANH Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 10 tháng năm 2026 tại Đà Nẵng tăng 5,01% so với cùng kỳ năm ngoái. Thành phố triển khai các giải pháp kiểm soát thị trường, bảo đảm nguồn cung dịp cuối năm và Tết Nguyên đán 2027. giá thực phẩm và dịch vụ ăn uống giảm ngay. Theo ông Thanh, xăng dầu chủ yếu tác động đến một phần chi phí vận chuyển, giao nhận; điện là một phần chi phí vận hành. Trong khi đó, giá bán còn phụ thuộc vào nguyên liệu, nhân sự, mặt bằng, chi phí bán hàng và chi phí tuân thủ. Nhiều khoản trong số này có xu hướng tăng và không tự động giảm theo giá xăng, điện. Ông Thanh cho rằng việc điều chỉnh giá bán cũng phát sinh chi phí và công sức. Nhà hàng phải cập nhật thực đơn, phần mềm bán hàng, ứng dụng giao đồ ăn và các kênh niêm yết khác, đồng thời thông báo cho nhân viên, khách hàng. Nếu chi phí đầu vào chỉ giảm trong thời gian ngắn hoặc mức giảm chưa đáng kể, việc điều chỉnh giá bán rồi lại thay đổi tiếp có thể không phù hợp với hoạt động kinh doanh. Đặc biệt, khi giá bán đã được điều chỉnh tăng để bù đắp các khoản chi phí kéo dài, việc một vài đầu vào giảm chưa chắc đủ để đưa giá món ăn trở lại mức trước đó. Doanh nghiệp vẫn phải tính đến tiền thuê mặt bằng, nhân sự và các chi phí bán hàng đang ở mức cao. VIỆT LINH - XUÂN PHONG Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho rằng sau chuỗi 4 lần tăng giá điện liên tiếp từ năm 2023 đến giữa năm 2025, với tổng mức tăng khoảng 18,2%, nhiều doanh nghiệp đã phải tự gánh một phần chi phí để bình ổn giá bán. Vì vậy, khi giá điện giảm 2%, một số doanh nghiệp có thể ưu tiên củng cố lại tài chính, bù đắp phần chi phí đã gánh chịu trước đó thay vì lập tức hạ giá bán. Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện MM Mega Market Việt Nam cho biết, hệ thống đang phối hợp với nhà sản xuất giữ giá không đổi trong 3 tháng đối với khoảng 300 mặt hàng thiết yếu. Cam kết giữa bên sản xuất và phân phối giúp người mua, trong đó có các cơ sở kinh doanh ăn uống, chủ động tính toán chi phí.

Các dấu hiệu như khó thở, tím tái, rối loạn ý thức hoặc đau ngực kéo dài là những cảnh báo nguy hiểm. Khi xuất hiện các biểu hiện này, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để cấp cứu và điều trị kịp thời. Đặc biệt, người bệnh không nên chờ đến khi khó thở nghiêm trọng hoặc sức khỏe suy kiệt mới đi khám. Khi các triệu chứng có chiều hướng xấu đi, cần chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ y tế thay vì tự điều trị tại nhà. Để hạn chế nguy cơ mắc cúm A và những biến chứng nguy hiểm, tiêm vắc xin phòng cúm hằng năm là một trong những biện pháp quan trọng. Vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt góp phần hạn chế tình trạng cúm diễn biến nặng, phải nhập viện hoặc tử vong. Bên cạnh đó, người dân cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi; đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp và hạn chế tiếp xúc gần với người mắc bệnh. Khi xuất hiện những biểu hiện nghi ngờ cúm, người bệnh nên nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc với người khác để tránh lây nhiễm. Người bệnh không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Đặc biệt, những người có biểu hiện khó thở, đau ngực, mệt lả hoặc sức khỏe suy giảm nhanh cần được đưa đến bệnh viện, không trì hoãn việc khám và điều trị. Các nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng khi mắc cúm, gồm người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường và người suy giảm miễn dịch, cần được quan tâm bảo vệ. HÀ MINH DIỄN BIẾN KHÓ LƯỜNG Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ vừa tiếp nhận và điều trị một trường hợp nam bệnh nhân 55 tuổi mắc cúm A biến chứng viêm phổi nặng, dẫn đến suy hô hấp nguy kịch. Đáng chú ý, trước đó người bệnh hoàn toàn khỏe mạnh, không ghi nhận bệnh lí nền. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt, khó thở. Tuy nhiên, thời điểm này, bệnh đã diễn biến nghiêm trọng, chức năng hô hấp suy giảm nhanh, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Trước tình trạng nguy kịch, các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp bằng máy thở. Dù vậy, tình trạng suy hô hấp không đáp ứng với những biện pháp hỗ trợ thông thường. Ê-kíp hồi sức buộc phải triển khai kĩ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể (ECMO-VV) để duy trì quá trình trao đổi khí, tạo điều kiện cho phổi có thời gian hồi phục. Bác sĩ Đinh Văn Trung, Khoa Hồi sức tích cực, Chống độc (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ), cho biết sau 7 ngày điều trị tích cực, chức năng hô hấp của bệnh nhân cải thiện, đủ điều kiện ngừng hỗ trợ ECMO. Đến ngày điều trị thứ 10, người bệnh tiếp tục có chuyển biến tích cực, tỉnh táo, hô hấp ổn định hơn và được rút ống nội khí quản. Dù đã vượt qua giai đoạn nguy kịch, bệnh nhân vẫn cần tiếp tục được theo dõi, chăm sóc để phục hồi sức khỏe. Trường hợp này là lời cảnh báo về mức độ nguy hiểm của cúm A. Không chỉ gây ra những triệu chứng hô hấp thông thường, virus cúm còn có thể khiến phổi tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến suy hô hấp cấp, thậm chí đe dọa tính mạng ở cả những người trước đó không có bệnh lí nền. T.M. (26 tuổi, trú tại Bát Tràng, Hà Nội) vừa trải qua gần một tuần điều trị cúm A sau những ngày liên tục sốt cao, có lúc nhiệt độ cơ thể chạm ngưỡng 40 độ C. Cho rằng cơn sốt có thể tự khỏi, M. chưa đi khám ngay. Phải đến khi sốt kéo dài 3 ngày, cơ thể rơi vào trạng thái li bì, cô mới đến Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội). Tại đây, các bác sĩ xác định M. mắc cúm A. Sau gần một tuần điều trị, tình trạng sức khỏe của M. đã cải thiện, hết sốt, chỉ còn đau đầu nhẹ. Tuy nhiên, cô vẫn không khỏi thắc mắc về nguồn lây, bởi trước thời điểm phát bệnh, phần lớn thời gian cô chỉ ở nhà, ít ra ngoài. Trường hợp của M. không phải cá biệt. Những ngày gần đây, Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn ghi nhận nhiều bệnh nhân nhập viện do cúm A và sốt xuất huyết, trong đó có những ca diễn biến phức tạp. Đáng lo ngại, người cao tuổi, người có bệnh lý nền có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nặng, thậm chí suy hô hấp. Trong khi đó, người trẻ vốn khỏe mạnh cũng có thể gặp những vấn đề sức khỏe bất thường khi mắc bệnh. BSCKII Nguyễn Thu Hường, Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Đơn nguyên Cơ xương khớp, Trưởng Đơn nguyên Truyền nhiễm, cho biết hiện đơn vị đang điều trị khoảng 50 bệnh nhân cúm A. Nhiều người trong số này thuộc nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, người mắc bệnh nền, suy giảm miễn dịch. Đáng chú ý, có cả bệnh nhân ung thư đang trong quá trình hóa trị, xạ trị. CÓ THỂ GÂY TỔN THƯƠNG PHỔI NGHIÊM TRỌNG TS.BS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới trẻ em (Bệnh viện Nhi Trung ương), cho biết Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A gây ra, lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn và hạt chứa virus phát tán khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc tiếp xúc gần với người khác. Các triệu chứng thường gặp gồm sốt, ho, đau họng, đau đầu, đau mỏi cơ và mệt mỏi. Một số trường hợp có thể xuất hiện khó thở. Phần lớn người mắc cúm có thể hồi phục sau một thời gian điều trị và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là virus cúm A không chỉ gây tổn thương đường hô hấp trên mà còn có khả năng tấn công sâu xuống phổi, gây viêm phổi. Khi đó, các phế nang - nơi đảm nhiệm chức năng trao đổi oxy và carbon dioxide giữa phổi với máu có thể bị tổn thương nghiêm trọng. Nếu tình trạng viêm lan rộng, khả năng đưa oxy vào máu suy giảm, khiến người bệnh rơi vào tình trạng thiếu oxy máu và suy hô hấp cấp tính. Bác sĩ Trung thông tin thêm, ở những trường hợp nặng, bệnh có thể tiến triển thành hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS). Đây là tình trạng tổn thương phổi nghiêm trọng, có nguy cơ tử vong cao, thường đòi hỏi các biện pháp hồi sức chuyên sâu để duy trì sự sống. Bên cạnh tổn thương trực tiếp do virus, người mắc cúm A còn có nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn, khiến tình trạng viêm phổi trở nên phức tạp và nghiêm trọng hơn. Đáng lưu ý, không chỉ người cao tuổi, trẻ nhỏ hay người mắc bệnh mạn tính mới có nguy cơ gặp biến chứng. Ngay cả người trưởng thành khỏe mạnh, không có tiền sử bệnh nền, vẫn có thể mắc cúm A nặng và rơi vào tình trạng nguy kịch. Do đó, việc chủ quan với các triệu chứng cúm, cho rằng bệnh sẽ tự khỏi sau vài ngày, có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm phát hiện và điều trị biến chứng. THÁI HÀ 6 n Thứ Ba n Ngày 17/11/2026 KHOA GIÁO Mắc cúm A, người khỏe mạnh có thể nguy kịch Những dấu hiệu cảnh báo không được chủ quan Cúm A là bệnh nhiễm virus đường hô hấp cấp tính do các chủng virus thuộc nhóm cúm A gây ra. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là các đối tượng: trẻ em dưới 5 tuổi, người trên 65 tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai... Thờ i gian gầ n đây số ngườ i mắ c cú m A đang gia tăng vớ i nhữ ng biế n chứ ng nặ ng nề . Theo bác sĩ Đinh Văn Trung, Khoa Hồi sức tích cực, Chống độc (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ) người dân cần đặc biệt chú ý đến những biểu hiện bất thường trong quá trình mắc cúm, nhất là khi triệu chứng không thuyên giảm mà ngày càng nặng lên. Bác sĩ Đinh Văn Trung khám cho bệnh nhân mắc cúm A TS.BS Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh Nhiệt đới trẻ em (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, điều đáng lo ngại là virus cúm A không chỉ gây tổn thương đường hô hấp trên mà còn có khả năng tấn công sâu xuống phổi, gây viêm phổi. Khi đó, các phế nang - nơi đảm nhiệm chức năng trao đổi oxy và carbon dioxide giữa phổi với máu có thể bị tổn thương nghiêm trọng. Nếu tình trạng viêm lan rộng, khả năng đưa oxy vào máu suy giảm, khiến người bệnh rơi vào tình trạng thiếu oxy máu và suy hô hấp cấp tính. Bệnh nhân cúm A điều trị tại BV Thanh Nhàn (Hà Nội)

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==