5 n Thứ Ba n Ngày 17/11/2026 KINH TẾ trọng trong việc vận hành hệ thống chiếu sáng, kho lạnh bảo quản thực phẩm, nông sản tươi sống và hệ thống điều hòa tại các cửa hàng, siêu thị. Khi chi phí năng lượng giảm (giảm khoảng 2%), các hệ thống bán lẻ có quy mô lớn có thể tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể. Ngược lại, các hệ thống quy mô nhỏ hơn sẽ ít chịu tác động. Theo ông Mười, nguồn hàng của các hệ thống phân phối thường đã được ký hợp đồng hoặc đã nhập từ nhiều tháng trước, do đó lượng hàng tồn kho này buộc phải được giải phóng hết trước, không thể ngay lập tức giảm giá theo các biến động ngắn hạn. Vì vậy, việc định giá bán lẻ phụ thuộc vào cả một chuỗi giá trị ngành hàng từ khâu đầu vào đến đầu ra, trải qua rất nhiều công đoạn trung gian khác nhau. “Trong nhiều trường hợp, thay vì giảm trực tiếp giá niêm yết của sản phẩm, các đơn vị bán lẻ sẽ linh động, lựa chọn đưa khoản chi phí tiết kiệm được vào các chương trình khuyến mại để kích thích nhu cầu tiêu dùng của khách hàng”, ông Mười cho biết. Là người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực F&B (ngành Thực phẩm và Đồ uống), ông Đỗ Duy Thanh, Giám đốc Công ty Tư vấn F&B Director và Sáng lập Horeca Business School nhận định giá xăng dầu giảm không đồng nghĩa tổng chi phí của cơ sở kinh doanh giảm tương ứng. Xăng dầu chủ yếu tác động đến một phần chi phí vận chuyển, giao nhận và đi lại. Trong khi đó, giá bán món ăn, đồ uống còn phụ thuộc vào giá nguyên liệu, nhân công, mặt bằng, điện nước, bao bì, chi phí bán hàng và nhiều khoản vận hành khác. Doanh nghiệp cần đánh giá khoản tiết kiệm thực tế trong tổng chi phí của mình trước khi quyết định điều chỉnh giá. Nếu các chi phí khác vẫn cao hoặc phần tiết kiệm từ vận chuyển chưa đáng kể, cơ sở có thể chưa đủ dư địa để giảm giá ngay. “Không thể lấy mức giảm của giá xăng làm tỷ lệ giảm tương ứng cho giá món ăn, đồ uống. Quyết định điều chỉnh giá cần dựa trên tổng chi phí và tình hình kinh doanh thực tế của từng cơ sở”, ông Thanh nói. HUẾ XUÂN Khởi công xây nhà từ tháng 2 âm lịch, nhưng đến tháng 10 âm lịch, công trình của chị Nguyễn Thị Duyên (33 tuổi, trú phường Sông Trí, tỉnh Hà Tĩnh) vẫn chưa hoàn thiện. Giá vật liệu neo cao, nhân công khan hiếm khiến tiến độ thi công kéo dài, chi phí phát sinh vượt dự tính ban đầu. Theo chị Duyên, phường Sông Trí nằm gần Khu kinh tế Vũng Áng, nơi tập trung nhiều dự án, công trình xây dựng, kéo theo nhu cầu vật liệu lớn. Trong khi đó, nguồn cung tại chỗ còn hạn chế, nhất là cát xây dựng. Gia đình chị phải mua cát từ Quảng Bình hoặc Nghệ An vận chuyển về, khiến chi phí tăng thêm. “Cát, đá, sỏi ở khu vực này không phải lúc nào cũng có sẵn. Nhiều loại phải nhập từ địa phương khác về tập kết rồi bán lại. Giá xăng dầu giảm nhưng giá vật liệu vẫn cao, người dân xây nhà rất khó xoay xở”, chị Duyên nói. Không chỉ người dân, các đại lý vật liệu xây dựng cũng gặp khó do nguồn hàng thiếu ổn định, giá nhập tăng. Anh Nguyễn Văn Sơn, chủ cửa hàng sắt thép, xi măng tại phường Trường Vinh (Nghệ An), cho biết thép phi 10 thường xuyên khan hàng. Có thời điểm, đại lý phải nhập 30 tấn thép loại lớn mới được lấy thêm khoảng 3 tấn thép loại nhỏ. Trong khi đó, thép phi 10 được sử dụng phổ biến trong xây dựng nhà ở. Nguồn cung gián đoạn khiến đại lý khó đáp ứng nhu cầu, ảnh hưởng tiến độ thi công. Giá thép loại này hiện tăng khoảng 1 triệu đồng/tấn so với cuối năm 2025. Tại Nghệ An, tác động từ việc giá nhiên liệu giảm cũng có sự khác biệt giữa các nhóm doanh nghiệp. Ông Nguyễn Văn Linh, phụ trách quản lý, điều hành hãng Taxi 37 Nghệ An, cho biết đơn vị có 150 phương tiện, trong đó khoảng 50% sử dụng xăng. Giá xăng giảm giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí nhiên liệu, thuận lợi hơn trong cân đối hoạt động kinh doanh, duy trì chất lượng dịch vụ và bảo đảm quyền lợi người lao động. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vận tải sử dụng dầu diesel chưa được hưởng lợi tương ứng. Theo ông Nguyễn Xuân Đạt, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Nghệ An, qua 3 đợt điều chỉnh gần nhất, giá xăng giảm mạnh, trong khi dầu diesel chỉ giảm 1.550 đồng/lít. Trong khi đó, nhiên liệu chiếm khoảng 30-35% tổng chi phí hoạt động của doanh nghiệp vận tải, khiến áp lực kinh doanh vẫn lớn. Tại Thanh Hóa, nhiều doanh nghiệp thi công dự án đầu tư công gặp khó khi giá mua vật liệu thực tế cao hơn mức được thanh toán, trong khi nguồn cung từ các mỏ chưa đáp ứng nhu cầu. Đầu năm 2026, giá đất, đá, cát tại các mỏ khoáng sản trên địa bàn tăng phổ biến 30.000-50.000 đồng/m3. Tuy nhiên, từ giữa tháng 5, dù giá nhiên liệu giảm và dần ổn định, giá vật liệu vẫn chưa giảm tương ứng. Ông Nguyễn Thanh Quân, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Minh Tuấn cho biết, nhiều dự án chịu áp lực chi phí do giá vật liệu cao. Việc khảo sát, thẩm định chưa xác định sát vị trí mỏ, trữ lượng và khả năng cung ứng khiến nhà thầu phải mua vật liệu từ nơi xa, làm tăng chi phí vận chuyển. “Nhà thầu phải mua với giá cao, khi thanh toán với giá thấp dẫn tới thua lỗ. Nhiều mỏ có trữ lượng nhỏ, công suất thấp không đáp ứng được nhu cầu”, ông Quân cho biết thêm. THU HIỀN Theo Thống kê TP Đà Nẵng, mặc dù CPI tháng 10/2026 chỉ tăng 0,02% so với tháng trước, nhưng tăng 5,61% so với cùng kỳ năm 2025, đưa CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 5,01%. Xét theo 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 4 nhóm hàng vẫn tiếp tục tăng giá, 7 nhóm hàng giảm giá so với tháng trước nhưng mức giảm không đáng kể. Ông Trần Văn Vũ, Trưởng Thống kê TP Đà Nẵng nhìn nhận, mặt bằng giá trên địa bàn chịu áp lực tăng trước bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn và nguy cơ lạm phát gia tăng trở lại. “Áp lực tăng giá chủ yếu đến từ giá xăng dầu trong nước biến động theo thị trường thế giới, làm gia tăng chi phí vận tải và sản xuất. Bên cạnh đó, giá một số nguyên, nhiên, vật liệu đầu vào tăng, tác động đến giá thành hàng hóa, dịch vụ, nhất là ở nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng”, ông Vũ cho biết. Theo ông Phạm Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Đà Nẵng, đơn vị sẽ tăng cường theo dõi diễn biến cung cầu, giá cả thị trường, nhất là các mặt hàng thiết yếu, hàng thuộc diện bình ổn giá và những nhóm hàng có tác động lớn đến chỉ số giá tiêu dùng. Qua công tác nắm tình hình, lực lượng quản lý thị trường kịp thời tổng hợp, báo cáo những mặt hàng có biến động bất thường hoặc tiềm ẩn nguy cơ tăng giá để tham mưu cơ quan chức năng có biện pháp điều hành phù hợp. Cùng với đó, Chi cục sẽ đẩy mạnh kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về giá, niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết; tập trung xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý, không niêm yết giá hoặc bán cao hơn giá niêm yết trong dịp cuối năm và Tết Nguyên đán, góp phần ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trước diễn biến trên, UBND TP Đà Nẵng ban hành công văn yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý giá, bình ổn thị trường, kiểm soát lạm phát trong những tháng cuối năm. GIANG THANH Giá vật liệu xây dựng vẫn neo cao Dù giá xăng liên tục giảm, giá nhiều loại vật liệu xây dựng tại các tỉnh Bắc Trung bộ vẫn duy trì ở mức cao. Nguồn cung hạn chế, chi phí vận chuyển và nhân công tăng khiến người dân xây nhà, doanh nghiệp thi công cùng chịu sức ép. Các cửa hàng phân phối vật liệu xây dựng ở Nghệ An đang chịu sức ép về nguồn cung ẢNH: THU HIỀN Đà Nẵng tăng cường kiểm soát giá hàng hóa UBND TP Đà Nẵng yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm soát giá hàng hóa cuối năm ẢNH: GIANG THANH Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 10 tháng năm 2026 tại Đà Nẵng tăng 5,01% so với cùng kỳ năm ngoái. Thành phố triển khai các giải pháp kiểm soát thị trường, bảo đảm nguồn cung dịp cuối năm và Tết Nguyên đán 2027. giá thực phẩm và dịch vụ ăn uống giảm ngay. Theo ông Thanh, xăng dầu chủ yếu tác động đến một phần chi phí vận chuyển, giao nhận; điện là một phần chi phí vận hành. Trong khi đó, giá bán còn phụ thuộc vào nguyên liệu, nhân sự, mặt bằng, chi phí bán hàng và chi phí tuân thủ. Nhiều khoản trong số này có xu hướng tăng và không tự động giảm theo giá xăng, điện. Ông Thanh cho rằng việc điều chỉnh giá bán cũng phát sinh chi phí và công sức. Nhà hàng phải cập nhật thực đơn, phần mềm bán hàng, ứng dụng giao đồ ăn và các kênh niêm yết khác, đồng thời thông báo cho nhân viên, khách hàng. Nếu chi phí đầu vào chỉ giảm trong thời gian ngắn hoặc mức giảm chưa đáng kể, việc điều chỉnh giá bán rồi lại thay đổi tiếp có thể không phù hợp với hoạt động kinh doanh. Đặc biệt, khi giá bán đã được điều chỉnh tăng để bù đắp các khoản chi phí kéo dài, việc một vài đầu vào giảm chưa chắc đủ để đưa giá món ăn trở lại mức trước đó. Doanh nghiệp vẫn phải tính đến tiền thuê mặt bằng, nhân sự và các chi phí bán hàng đang ở mức cao. VIỆT LINH - XUÂN PHONG Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), cho rằng sau chuỗi 4 lần tăng giá điện liên tiếp từ năm 2023 đến giữa năm 2025, với tổng mức tăng khoảng 18,2%, nhiều doanh nghiệp đã phải tự gánh một phần chi phí để bình ổn giá bán. Vì vậy, khi giá điện giảm 2%, một số doanh nghiệp có thể ưu tiên củng cố lại tài chính, bù đắp phần chi phí đã gánh chịu trước đó thay vì lập tức hạ giá bán. Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện MM Mega Market Việt Nam cho biết, hệ thống đang phối hợp với nhà sản xuất giữ giá không đổi trong 3 tháng đối với khoảng 300 mặt hàng thiết yếu. Cam kết giữa bên sản xuất và phân phối giúp người mua, trong đó có các cơ sở kinh doanh ăn uống, chủ động tính toán chi phí.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==