Báo Tiền Phong số 320

BÀI HỌC CHÍNH SÁCH TỪ MÔ HÌNH THỰC TIỄN Điểm sáng của chương trình nằm ở chuỗi lớp thực hành chế tác Pháp lam miễn phí. Người tham gia được tự tay chọn họa tiết, phối màu men và hoàn thiện sản phẩm dưới sự hướng dẫn trực tiếp của nghệ nhân. Đây chính là cơ hội để mỗi người “trở thành một nghệ nhân Pháp Lam thực thụ và mang về nhà tác phẩm của chính mình”. Xét dưới góc độ chính sách cuộc sống, mô hình này gợi mở 3 bài học quan trọng. Thứ nhất, cần đa dạng hóa nguồn lực bảo tồn, không chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà còn huy động sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng. Thứ hai, chính sách cần khuyến khích các sáng kiến thương mại hóa sản phẩm thủ công, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các mô hình hợp tác công tư trong lĩnh vực văn hóa. Thứ ba, việc lan tỏa nhận thức thông qua trải nghiệm trực tiếp là cách bền vững nhất để tạo ra lớp công chúng mới - những người vừa là khách hàng, vừa là đại sứ văn hóa. Sự kiện diễn ra từ ngày 13 - 16/11 năm 2026 tại Sheraton Saigon Grand Opera Hotel, phối hợp cùng Bách Tác Space và nghệ nhân Trương Thanh Tùng, là minh chứng sinh động cho mối quan hệ cộng sinh giữa chính sách bảo tồn, nỗ lực cá nhân và sức mạnh của thị trường. Đây không chỉ là một hoạt động chào mừng Ngày Văn hoá Việt Nam, 24/11 mà còn là thử nghiệm thực tiễn cho thấy khi di sản được đặt đúng chỗ, được kết nối với thị trường và được trao cơ hội để tự khẳng định giá trị, nó sẽ không lụi tàn. Pháp lam hôm nay không còn là ký ức xa xôi của cung đình Huế, mà đang trở thành một phần của nhịp sống đương đại - nơi quá khứ và hiện tại cùng cất lên tiếng nói, và nơi chính sách bảo tồn thực sự đi vào cuộc sống. KHÁNH LY 9 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Hai n Ngày 16/11/2026 ông là người khiêng gỗ lên dựng cái nhà sàn trên đỉnh núi để làm trụ sở của đội bảo vệ voọc mũi hếch Khau Ca bây giờ đấy”. Từng nhóm bám theo các rông núi tiến đến gần quan sát ghi nhận (đó cũng là nhiệm vụ hằng ngày của họ). Đàn linh trưởng tinh ranh, thấy có “kẻ khả nghi” tới gần, là chúng bật chế độ cảnh giác. Con đầu đàn nồng nỗng bước đi, cơ bắp, kiêu hùng, “các bộ phận cơ thể” đầy nam tính như cố phô diễn ra thêm, trên các cành nhánh của rừng đại thụ nghiến nghìn năm tuổi. Mỗi cây nghiến cao to như cột chống trời. Gã voọc mũi hếch đầu đàn liến láu trông chừng. Chắc chúng bảo nhau, cứ bình tĩnh, mình ở tít đỉnh giời, dễ gì ai đụng vào được. Nhưng cũng không nên chủ quan, ta cần có chiến lược rõ: cứ bẻ hoa nghiến, chồi nghiến, ta đi ăn theo sườn cao nhất của dãy núi, giữ khoảng cách xa xôi đủ an toàn với “kẻ lạ mặt”. Hắn tiến một bước, ta ăn xa ra một bước. Đàn linh trưởng cứ bẻ hoa nghiến ăn, khoảng 50 cá thể, chúng ăn lan tới đâu là tán rừng rùng rùng chuyển động tới đó, hoa trắng rơi lả tả vào trong mây mù. Đi vài chục phút, chúng lại gặp một toán người lạ mặt khác từ dưới đất dòm lên, các cô nàng môi tiêm filler hơi quá tay lại bặm miệng vừa ăn nhồm nhoàm vừa chuyền cành theo hướng xa đối tượng nhất có thể được. Ba hướng đều phát hiện “người lạ”, dần dà, chúng chỉ còn một hướng duy nhất để vừa ăn vừa di chuyển. Hướng ấy, bấy giờ, như cái “cửa sinh” để kéo cả đàn lũ ào ào hướng tới. Ba phía ba ông chuyên gia đeo dao rừng, khoác ba lô, cầm bộ đàm thì thào ủ mưu. Phía còn lại (trong 4 phương tám hướng) thì là ông nhiếp ảnh ngồi sẵn: tôi - Đỗ Doãn Hoàng - thả sức bấm máy! Lũ mũi hếch chắc là băn khoăn lắm, đi theo hướng nào thì an toàn? Mà còn phía nào không có kẻ khả nghi đâu? Thế là chúng tìm cách leo lên cây nghiến cao nhất, nấp sau các cành vững chãi nhất của loài gỗ cứng bậc nhất của rừng Việt Nam. Qua ống nhòm, tôi thấy các cô nàng mũi hếch lấp ló, thi thoảng lại lé một con mắt ra khỏi một cành cây lớn nhìn trộm gã phó nháy. Đáng yêu hết cỡ! Hôm đó trời trong, hoa nghiến thơm thi thoảng và tinh tế trên đỉnh trời đá xám tuyệt đẹp. Sau này, những bức ảnh voọc mũi hếch cả gia đình, cả mẹ và bé con - với con đực đầu đàn nồng nỗng đầy nam tính canh chừng các nàng hậu mắn đẻ thõng vú bế con - đã khiến cả nhóm tự trầm trồ râm ran cả lán trại. Ước mơ bao năm của tôi: tìm gặp và chụp loài đặc hữu Việt Nam - cả thế giới, duy nhất mỗi nơi này có sự hiện diện của chúng trong tự nhiên - đã thành hiện thực. Quan trọng hơn, ngoài việc hiếm, quý; voọc mũi hếch còn rất đẹp, ngộ nghĩnh, có gì đó như là luôn chọc cười người xem. ĐỀ XUẤT VOỌC MŨI HẾCH LÀ BIỂU TƯỢNG ĐA DẠNG SINH HỌC CỦA TUYÊN QUANG Và, sau này, như Báo Dân trí viết vào tháng 8/2025: các bức ảnh từng bị “thuổng” nhiều nhất trên mạng xã hội của tôi (Đỗ Doãn Hoàng) từ xưa đến nay, với lượng người xem cao kỷ lục, đã đặt ra các bài toán chua xót về bản quyền - chính là ảnh tôi chụp về các “nàng mũi hếch” ở Khau Ca hôm ấy. Vừa rồi, cả tỉnh biên ải vùng cao phía Bắc mênh mông Tuyên Quang (với 1,86 triệu dân) đã chính thức đề nghị công nhận voọc mũi hếch là biểu tượng đa dạng sinh học của tỉnh. Kế hoạch hành động từ nay tới năm 2050 đã được vạch ra rất chi tiết: trước mắt, sẽ mở rộng diện tích sinh cảnh của loài mũi hếch này lên khoảng 1.600ha, từ nay đến năm 2030, huy động được nguồn lực tới 15 triệu USD để gìn giữ “linh vật của rừng”, “bảo đảm ít nhất 30 cộng đồng dân cư được hưởng lợi trực tiếp từ công tác bảo tồn”. N.N - D.H cơ mai một Năm 2024, cuộc thi “Chim và thú hoang dã Việt Nam” do Câu lạc bộ Nhiếp ảnh thiên nhiên hoang dã Việt Nam tổ chức, bức ảnh đoạt giải nhất cũng là bức “Voọc mũi hếch” của tay máy Chúng Văn Thành, một người gắn bó thân thiết với các đàn linh trưởng ngộ nghĩnh miền Khau Ca này. Từ chỗ chỉ có vài chục cá thể lẩn lút trốn chạy trong rừng sâu, được các chuyên gia “phát hiện” vào năm 2002, đến nay, “gia đình mũi hếch” đã có gần 200 cá thể, với nhiều con non đáng yêu, là minh chứng cho sức trẻ và sự phát triển đàn mạnh mẽ. Quan trọng hơn, chúng đã dần thân thiện với các chuyên gia, các nghệ sĩ trong và ngoài nước. mới có Ảnh voọc mũi hếch do phóng viên Tiền Phong chụp trong chuyến đi với bà con Tùng Bá, Tuyên Quang Theo thông tin từ nhà sản xuất, ông Rösler hóa thân thành một nhân vật trong phim. Đạo diễn Lương Đình Dũng từng ngỏ lời mời ông tham gia tác phẩm trước đây. Đến dự án lần này, ý nghĩa quảng bá đất nước Việt Nam khiến cựu Phó Thủ tướng Đức hứng thú và đồng ý. Profile Đất nước của tôi (Vietnam: Beyond Words) được xây dựng với mục tiêu tạo ra bộ phim quảng bá hình ảnh quốc gia ghi lại vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ, chiều sâu lịch sử, sự phong phú của văn hóa và tinh thần con người Việt Nam trên khắp 34 tỉnh, thành phố và vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Phim được ghi hình tại 34 tỉnh, thành phố cùng các vùng biển, đảo, huy động hơn 300 diễn viên và dự kiến ra mắt vào ngày 24/11 (Ngày Văn hóa Việt Nam). Dự án hướng đến việc tích hợp công nghệ QR gắn tại các cơ quan ngoại giao, cửa khẩu, các địa điểm công cộng, khách sạn, tàu, các tuyến vận tải hàng không, đường thủy nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho du khách và công dân dễ dàng tiếp cận các nội dung quảng bá hình ảnh Việt Nam. Năm 2027, tác phẩm được trình chiếu tại các liên hoan phim quốc tế uy tín, góp phần lan tỏa nền điện ảnh và hình ảnh đất nước Việt Nam ra thế giới. Việc cựu Phó Thủ tướng Đức nhận lời tham gia đóng phim là bất ngờ với ê-kíp. Đạo diễn Lương Đình Dũng nhận xét ông có “khuôn mặt điện ảnh”, với vẻ trí thức, giản dị và nhân văn. Điều này tạo điểm nhấn giúp câu chuyện của ông thêm phần cuốn hút khi lên hình. Philipp Rösler sinh năm 1973 tại Khánh Hưng, Ba Xuyên, thuộc địa bàn Sóc Trăng. Trước khi được một gia đình Đức nhận nuôi, ông sống trong cô nhi viện Công giáo. Gia đình đón ông về khi ấy đã có hai con gái. Cha nuôi của ông là một quân nhân, phi công trực thăng và giáo viên hướng dẫn bay. Khi Philipp lên bốn, cha mẹ nuôi chia tay. Ông sống cùng cha, trải qua tuổi thơ tại Hamburg, Bückeburg và Hannover. Trong cuộc trò chuyện với chương trình Talk Vietnam, ông kể năm sáu tuổi, cha đưa ông đứng cạnh mình trước gương. Người cha giải thích hai người có đôi mắt, chiếc mũi khác nhau, nhưng điều đó không ảnh hưởng đến tình cha con. Từ cuộc trò chuyện ấy, Philipp biết mình là con nuôi và đón nhận điều đó tự nhiên. Lớn lên trong các khu quân sự, ông từng muốn làm phi công trực thăng như cha. Niềm đam mê bay bắt đầu từ năm 14 tuổi. Ông có bằng lái máy bay tư nhân siêu nhẹ. Khi gia nhập quân đội, ông theo học y với mong muốn trở thành bác sĩ kiêm phi công, rồi cuối cùng đi sâu vào công việc của một bác sĩ. Ông tốt nghiệp Trường Y khoa Hannover năm 1999, nhận học vị tiến sĩ năm 2002 với nghiên cứu thuộc lĩnh vực phẫu thuật tim, lồng ngực và mạch máu. Trước khi được biết đến trên chính trường, ông đã có thời gian làm bác sĩ quân y. Năm 2009, ở tuổi 36, Rösler trở thành Bộ trưởng Y tế Liên bang Đức. Hai năm sau, ông giữ cương vị Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Kinh tế và Công nghệ trong chính phủ của Thủ tướng Angela Merkel, trở thành người gốc Á đầu tiên giữ chức Phó Thủ tướng nước này. Ông kết hôn với bà Wiebke năm 2002 và có hai con gái. Vợ ông cũng là bác sĩ. ĐẠT NHI Khách tham quan, trải nghiệm thực hành chế tác Pháp lam, tự tay lựa chọn họa tiết, phối màu men và hoàn thiện sản phẩm ẢNH: PV Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam TS Philipp Rösler đang tiếp tục các hoạt động tư vấn đầu tư, kết nối hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với các nước nói tiếng Đức Sau khi rời chính trường Đức cuối năm 2013, ông chuyển sang Thụy Sĩ, đảm nhiệm vị trí giám đốc điều hành tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF). Sau giai đoạn làm việc ở WEF, ông thành lập công ty tư vấn Consessor AG tại Zug. Tháng 9/2021, ông được bổ nhiệm làm Lãnh sự danh dự Việt Nam tại hai bang Zurich và Zug. Cựu Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler vừa nhận lời tham gia “Profile Đất nước của tôi”, bộ phim quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đây là bộ phim do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Điện ảnh phối hợp và bảo trợ.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==