14 n Thứ Ba n Ngày 10/11/2026 ĐỜI SỐNG - XÃ HỘI PHÍA SAU DÁNG ĐÁ QUEN THUỘC Hai khối đá đứng cạnh nhau giữa mặt nước, phần chân thót lại, gợi hình đôi gà trống, mái. Hòn Trống Mái đã trở thành hình ảnh quen thuộc của vịnh Hạ Long, được du khách tìm ngắm và chụp ảnh trong chuyến tham quan. Nhưng phía sau dáng đá ấy là những vấn đề cần được đo đạc, theo dõi. Theo thông tin Quảng Ninh công bố tháng 8/2023, hòn Trống Mái có nhiều hệ thống khe nứt, chịu tác động của mưa, gió, sóng, thủy triều và dòng chảy. Thời điểm đó, cơ quan chức năng cho biết chưa ghi nhận sạt trượt tại đây, đồng thời đã tổ chức nghiên cứu để đề xuất giải pháp bảo tồn. Tại hội thảo khoa học tháng 7/2023, TS Trần Điệp Anh, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, cho biết nhóm nghiên cứu kết hợp khảo sát, đo vẽ, ảnh vệ tinh và mô hình 3D để đánh giá các khối đá. Kết quả xác định 40 khối có nguy cơ trượt lở, đổ lở tại khu vực hòn Trống Mái. Đây là kết quả nghiên cứu nguy cơ, không phải thông báo rằng toàn bộ biểu tượng sắp sụp đổ. Những phép đo giúp nhìn rõ hơn vị trí khe nứt, cấu trúc từng khối và mức độ ổn định. Khi được lưu giữ, đối chiếu qua các lần khảo sát, dữ liệu còn giúp nhận diện những thay đổi cần kiểm tra thêm. Cũng tại hội thảo, TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, lưu ý mỗi vị trí chịu tác động tổng hợp của nhiều yếu tố, mức độ ăn mòn khác nhau. Vì vậy, giải pháp bảo tồn cần dựa trên đánh giá cụ thể từng vị trí. Các chuyên gia Viện Địa kỹ thuật Na Uy đề xuất hạn chế can thiệp, giữ cảnh quan trong khi bảo đảm sự ổn định của khối đá. Đó là điểm khó của việc bảo tồn một thắng cảnh tự nhiên. Gia cố để tăng độ ổn định còn phải tính đến hình dáng, bề mặt và không gian xung quanh. Phương án kỹ thuật vì thế cần được so sánh, thẩm định trước khi lựa chọn, những đề xuất tại hội thảo cũng không đồng nghĩa với hạng mục đã được thi công. Bên cạnh nghiên cứu công trình, hoạt động tàu thuyền là phần có thể chủ động điều chỉnh. Bắt đầu từ tháng 8/2023, Ban Quản lý vịnh Hạ Long đã phát đi yêu cầu các phương tiện giảm tốc độ và giữ khoảng cách tiếp cận hòn Trống Mái tối thiểu 70m, đồng thời có biện pháp tránh ùn tắc, va chạm. Lực lượng chức năng cũng đã quây phao để phân định ranh giới tiếp cận. Với khách tham quan, một lời giải thích ngay trên tàu sẽ giúp khoảng cách ấy dễ được chấp nhận hơn. Du khách vẫn có thể ngắm, chụp ảnh biểu tượng, đồng thời hiểu vì sao phương tiện không nên tiến sát chỉ để có một góc hình gần hơn. VÀO HANG, GIỮ LẠI VẺ TỰ NHIÊN Nếu đảo đá được ngắm từ trên tàu, hang động đưa du khách tới gần những cấu trúc địa chất hơn. Chính sự gần gũi ấy khiến cách tổ chức tham quan trở thành một phần của công tác bảo tồn. Lối đi dẫn khách qua đâu, điểm dừng bố trí ở vị trí nào, đèn chiếu sáng đặt ra sao đều cần được xem xét trong tổng thể không gian hang. Một tiện ích nhỏ có thể giúp chuyến đi thuận tiện, nhưng nhiều lần lắp đặt, cơi nới sẽ làm cảnh quan thay đổi. Vì vậy, trước mỗi đề xuất nâng cấp, điều cần làm rõ là nhu cầu thực tế và phạm vi tác động. Những khu vực có dấu hiệu bất thường cần được kiểm tra chuyên môn trước khi tiếp tục bố trí khách đi qua hoặc dừng lại. Nội dung thuyết minh của các hướng dẫn viên cũng góp phần giữ gìn hang động. Những tên gọi gợi hình giúp du khách dễ nhớ, còn lời giải thích về quá trình hình thành nhũ đá giúp họ hiểu giá trị của cấu trúc đang nhìn thấy. Từ đó, việc không chạm tay, không bẻ nhũ hay vượt khỏi lối đi có lý do cụ thể, thay vì chỉ là những dòng nhắc nhở. Với các hang mới được phát hiện, sức hấp dẫn cảnh quan mới là một phần căn cứ để xem xét khai thác. Khả năng tiếp cận, an toàn địa chất, điều kiện cứu hộ và những giá trị cần bảo vệ đều phải được khảo sát trước khi xây dựng hành trình. Trong quá trình vận hành, hướng dẫn viên và nhân viên tại điểm đến có thể hỗ trợ ghi nhận dấu hiệu khác thường. Những phản ánh ấy cần được chuyển tới người có chuyên môn, kết hợp với hồ sơ hình ảnh và số liệu theo dõi để đánh giá. Giữ dáng đá Hạ Long là công việc ít thấy trong những bức ảnh du lịch: những lần đo khe nứt, kiểm tra vách hang, điều chỉnh đường tàu hay cân nhắc vị trí đặt một ngọn đèn. Làm kỹ những việc này sẽ giúp hạn chế thấp nhất những tác động có thể tránh được, để cảnh quan còn giữ được vẻ tự nhiên vốn khiến du khách tìm đến. HOÀNG DƯƠNG HDV giải thích về quá trình hình thành nhũ đá giúp du khách hiểu giá trị của cấu trúc đang nhìn thấy Cơ quan chức năng yêu cầu hạn chế tàu tham quan đến gần hòn Trống Mái Hòn Trống Mái, biểu tượng của vịnh Hạ Long Hòn Trống Mái, những đảo đá và hang động làm nên sức hút riêng của vịnh Hạ Long. Giữ gìn cảnh quan ấy bắt đầu từ việc theo dõi những biến đổi của đá, giảm tác động từ hoạt động tham quan và cân nhắc kỹ mỗi phương án gia cố. GIỮ DI SẢN CHO NGÀY MAI BÀI 4: Giữ dáng đá của vịnh Hạ Long Theo thông tin Quảng Ninh công bố tháng 8/2023, hòn Trống Mái có nhiều hệ thống khe nứt, chịu tác động của mưa, gió, sóng, thủy triều và dòng chảy. Thời điểm đó, cơ quan chức năng cho biết chưa ghi nhận sạt trượt tại đây, đồng thời đã tổ chức nghiên cứu để đề xuất giải pháp bảo tồn.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==