Báo Tiền Phong số 314

13 TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG n Thứ Ba n Ngày 10/11/2026 THANH TOÁN SỐ Trao đổi với PV Tiền Phong ngày 9/11, đại diện Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) cho biết, tính đến hết tháng 10/2026, dư nợ chương trình tín dụng học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đạt hơn 26.705 tỷ đồng, với 362.651 khách hàng còn dư nợ. Từ khi triển khai Quyết định 157/2007/QĐ-TTg, nguồn vốn tín dụng chính sách đã hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vay vốn học tập. Đây là chính sách có ý nghĩa kinh tế, xã hội và nhân văn sâu sắc, góp phần bảo đảm cơ hội học tập cho người trẻ, đồng thời huy động sự tham gia của nhiều cấp, ngành, tổ chức và cá nhân trong tạo lập nguồn vốn, tổ chức cho vay, thu hồi và xử lý nợ. Lãi suất cho vay được áp dụng bằng mức dành cho hộ nghèo theo từng thời kỳ do Thủ tướng quy định. Hiện lãi suất ở mức 6,24%/ năm, áp dụng từ tháng 12/2025. NÂNG MỨC VAY TỐI ĐA LÊN 8 TRIỆU ĐỒNG/THÁNG Đối tượng vay vốn là học sinh, sinh viên có quốc tịch Việt Nam đang theo học tại các cơ sở đào tạo và thuộc một trong các nhóm hoàn cảnh khó khăn theo quy định. Cụ thể, người học mồ côi cả cha lẫn mẹ; hoặc có cha, mẹ đều không có khả năng lao động, mất năng lực hành vi dân sự hoặc mất tích theo quy định pháp luật. Chính sách cũng áp dụng với người mồ côi cha hoặc mẹ, người còn lại không có khả năng lao động, mất năng lực hành vi dân sự hoặc mất tích. Nhóm thụ hưởng tiếp theo là học sinh, sinh viên có thành viên trong hộ gia đình thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc hộ có mức sống trung bình theo chuẩn quy định. Ngoài ra, người học có gia đình gặp khó khăn tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn hoặc dịch bệnh trong thời gian theo học cũng được xem xét vay vốn, nếu có xác nhận hằng năm của UBND cấp xã nơi cư trú. Theo quy định mới, NHCSXH cho vay thông qua hộ gia đình, người đại diện hộ đứng tên vay và giao dịch với ngân hàng. Trường hợp hộ gia đình không còn thành viên nào từ đủ 18 tuổi trở lên, hoặc các thành viên còn lại không có khả năng lao động, không có năng lực hành vi dân sự hoặc mất tích theo quy định, học sinh, sinh viên được trực tiếp đứng tên vay vốn. Để được giải ngân, học sinh, sinh viên năm thứ nhất phải có giấy báo trúng tuyển hoặc xác nhận của cơ sở đào tạo. Từ năm thứ hai trở đi, hằng năm người học cần có xác nhận đang theo học của cơ sở đào tạo làm căn cứ giải ngân. Đáng chú ý, mức vay tối đa được nâng lên 8 triệu đồng/tháng/ học sinh, sinh viên, gấp đôi mức quy định trước đây. Căn cứ nhu cầu vay vốn và mức thu học phí của cơ sở đào tạo, NHCSXH quyết định mức vay cụ thể nhưng không vượt quá giới hạn này. Trong từng thời kỳ, ngân hàng có trách nhiệm báo cáo Bộ Tài chính để trình Thủ tướng xem xét điều chỉnh mức vay tối đa phù hợp với biến động giá cả và học phí. Vốn vay được sử dụng để trang trải học phí, sách vở, phương tiện học tập, tiền ăn ở, đi lại và các chi phí cần thiết khác trong thời gian theo học. GIÃN THỜI GIAN TRẢ NỢ, GIẢM ÁP LỰC TÀI CHÍNH Quyết định 50/2026/QĐ-TTg quy định thời hạn vay tính từ ngày người vay nhận giải ngân đầu tiên đến khi hoàn thành nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi. Trong thời gian giải ngân, người vay chưa phải trả nợ gốc và lãi; lãi tiền vay được tính từ ngày nhận khoản vay đầu tiên đến khi trả hết nợ gốc. NHCSXH giải ngân theo kỳ hạn do ngân hàng quy định hoặc thỏa thuận với khách hàng. Nếu người học được cơ sở đào tạo cho phép nghỉ học tạm thời, bảo lưu kết quả học tập hoặc bị buộc thôi học, tự thôi học, ngân hàng không tiếp tục giải ngân trong thời gian này. Người vay bắt đầu trả nợ gốc và lãi sau 12 tháng kể từ ngày kết thúc khóa học. Khách hàng được trả nợ trước hạn mà không phải chịu lãi phạt. Thời hạn trả nợ do NHCSXH quyết định, tối đa bằng thời hạn giải ngân vốn vay sau khi trừ thời gian nghỉ học tạm thời, bảo lưu kết quả học tập (nếu có). Khoản vay được chia thành các kỳ trả nợ nhằm hạn chế tập trung nghĩa vụ tài chính vào một thời điểm, giảm áp lực cho người vay và rủi ro tín dụng. Với chương trình đào tạo không quá một năm, thời hạn trả nợ tối đa bằng hai lần thời hạn giải ngân vốn vay. Đối với hợp đồng tín dụng ký trước ngày 1/1/2027, các bên tiếp tục thực hiện theo cam kết, quyền và trách nhiệm đã thỏa thuận. Mức vay tối đa 8 triệu đồng/tháng được áp dụng đối với các khoản giải ngân mới kể từ ngày Quyết định có hiệu lực. NGỌC MAI Ngày 6/11, Diễn đàn An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 diễn ra tại TPHCM, tập trung thảo luận giải pháp ứng phó gian lận tài chính, tăng cường chia sẻ dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) bảo vệ khách hàng. Theo ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trong 8 tháng đầu năm 2026, toàn ngành ghi nhận hơn 21 tỷ giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, tổng giá trị trên 260 triệu tỷ đồng. Tại nhiều tổ chức tín dụng, tỷ lệ giao dịch qua kênh số vượt 95%. Cùng với mở rộng thanh toán điện tử, NHNN phối hợp Bộ Công an triển khai Đề án 06, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và xác thực sinh trắc học. Đến tháng 10/2026, toàn ngành đã đối chiếu, xác minh hơn 178 triệu hồ sơ khách hàng. Đáng chú ý, sau khoảng một năm vận hành, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO) đã cảnh báo 5,8 triệu lượt khách hàng. Trong đó, gần 1,9 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau cảnh báo, với tổng giá trị gần 7.200 tỷ đồng. TRUY VẾT DÒNG TIỀN LỪA ĐẢO LIÊN NGÂN HÀNG Một giải pháp mới đang được ngành Ngân hàng triển khai là truy vết, ngăn chặn khẩn cấp dòng tiền liên ngân hàng. Theo ông Hoàng Minh Tiến, NHNN và Bộ Công an đã thống nhất kế hoạch triển khai tại phần lớn ngân hàng thương mại lớn trong năm 2026, tiến tới mở rộng toàn hệ thống trong quý I/2027. Giải pháp nhằm rút ngắn thời gian phản ứng khi tiền lừa đảo được chuyển qua nhiều tài khoản, nhiều ngân hàng. Theo Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, nửa đầu năm 2026 ghi nhận gần 1.000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng. Hệ thống giám sát của NHNN đã kết nối gần 100 tổ chức tài chính, ghi nhận hơn 668.000 tài khoản có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Ông Sơn cảnh báo tội phạm đang lợi dụng AI để khai thác lỗ hổng hệ thống, tạo hình ảnh, giọng nói giả mạo và thao túng tâm lý người dùng. Vì vậy, an ninh mạng cần được tích hợp ngay từ khâu thiết kế hệ thống, kết hợp chia sẻ thông tin và tăng cường công nghệ phòng thủ. TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, đề xuất xây dựng mô hình phòng vệ ba lớp gồm cảnh báo sớm trên ứng dụng, tạm dừng giao dịch rủi ro cao và hỗ trợ khóa tài khoản 24/7, phối hợp truy vết dòng tiền. Các ngân hàng cũng cần chuẩn bị lộ trình ứng dụng mật mã hậu lượng tử, quản trị rủi ro AI và bảo đảm con người giám sát các quyết định quan trọng. NHNN đồng thời tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về an toàn công nghệ, quản trị rủi ro AI và bảo vệ dữ liệu. Theo báo cáo chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, kinh phí dành cho an toàn thông tin, an ninh mạng tại các ngân hàng thương mại chiếm khoảng 17,2% tổng kinh phí chuyển đổi số. PV Mở rộng “lá chắn” bảo vệ giao dịch tài chính số Hệ thống cảnh báo gian lận của ngành Ngân hàng đã giúp gần 1,9 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy giao dịch, bảo vệ số tiền gần 7.200 tỷ đồng. Ngành đang tiếp tục mở rộng giải pháp truy vết, ngăn chặn dòng tiền lừa đảo liên ngân hàng. Nâng mức cho học sinh, sinh viên vay vốn lên 8 triệu đồng/tháng Từ khi triển khai Quyết định 157/2007/QĐ-TTg, tín dụng chính sách đã hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vay vốn học tập. Từ ngày 1/1/2027, mức vay tối đa được nâng lên 8 triệu đồng/tháng. Ngân hàng Chính sách xã hội giải ngân các khoản vay cho sinh viên Mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ban hành Quyết định số 50/2026/QĐ-TTg về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Chính sách nhằm hỗ trợ người học có hoàn cảnh khó khăn trang trải chi phí học tập, sinh hoạt tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==