13 ĐỜI SỐNG - XÃ HỘI n Thứ Sáu n Ngày 6/11/2026 CHỜ ĐỢI GIỮA KỲ QUAN Gần 30 phút mới tới được khu vực bậc thang, sau đó tiếp tục nhích theo dòng người vào hang Sửng Sốt. Đó là trải nghiệm được Alva White, du khách Thụy Điển chia sẻ. Dù gặp cảnh đông đúc, cô vẫn đánh giá hang động đẹp và chuyến tham quan vịnh Hạ Long thú vị. Câu chuyện của nữ du khách cho thấy vẻ đẹp của điểm đến và sự thoải mái trong chuyến đi không phải lúc nào cũng song hành. Hang động vẫn hấp dẫn, nhưng đường vào hang, chỗ dừng ngắm cảnh hay thời gian chờ đợi đều ảnh hưởng đến cảm nhận của người tham quan. Theo số liệu năm 2025, tuyến VHL2 chiếm khoảng 67,4% lượng khách, tuyến VHL1 chiếm khoảng 23,2%. Như vậy, hơn 90% lượng khách trong phạm vi thống kê tập trung vào hai tuyến này. Những tỷ lệ trên phản ánh sự phân bố khách không đồng đều giữa các hành trình. Tuy nhiên, để xác định mức độ quá tải tại từng điểm, cần đối chiếu lượng người đến cùng thời điểm với khả năng tiếp nhận thực tế. Một hang động có thể thông thoáng vào đầu buổi nhưng trở nên chật chội khi nhiều đoàn cùng đến. Ông Vũ Kiên Cường, Phó Trưởng Ban Quản lý vịnh Hạ Long - Yên Tử, cho biết khách chủ yếu lựa chọn hai hành trình VHL1, VHL2. Đây là những tuyến gần đất liền, có các sản phẩm quen thuộc như tham quan hang động, tắm biển, chèo kayak. Vào dịp lễ, Tết, tình trạng quá tải cục bộ xảy ra tại một số điểm như động Thiên Cung, hang Sửng Sốt, hang Luồn, bãi tắm Ti Tốp. Trong khi đó, lượng khách trên các hành trình VHL3, VHL4 còn thấp. Theo số liệu ông Cường cung cấp, năm 2024, hang Cỏ, điểm đón khách nhiều nhất trong hai hành trình này đón hơn 74.000 lượt khách, còn hang Sửng Sốt đón hơn 1,85 triệu lượt. Khoảng cách ấy phần nào lý giải vì sao giữa không gian rộng lớn của vịnh, áp lực vẫn tập trung vào một số điểm quen thuộc. Bài toán điều tiết khách vì thế không chỉ nằm ở việc lựa chọn tuyến đi mà còn ở thời điểm tàu cập bến, thời gian mỗi đoàn tham quan và khả năng tiếp nhận tại từng điểm. Trong chuyến khảo sát vịnh Hạ Long, TS Celal Kaplan, chuyên gia Tập đoàn tư vấn Kiran (Hoa Kỳ), từng giải thích cách nhóm nghiên cứu tính sức tải du lịch. Họ đo từng đoạn đường, xác định những chỗ hẹp khiến khách đi chậm, nơi có thể dừng chân và số người có thể đứng cùng lúc. Từ những thông số ấy, nhóm tính thời gian di chuyển, khả năng tiếp nhận của từng điểm rồi tổng hợp cho cả tuyến. Sức tải vì thế gắn với những yếu tố rất cụ thể: một đoạn cầu, cửa hang, bậc thang hay khoảng trống để khách dừng nghe thuyết minh. Trên cơ sở đó, bố trí các đoàn đến lệch giờ là phương án đáng xem xét. Tuy nhiên, điều chỉnh lịch trình còn liên quan đến giờ tàu rời cảng, thời gian di chuyển và các dịch vụ đã bán cho khách. Muốn vận hành thuận lợi, nhà tàu và bộ phận quản lý điểm đến cần có thông tin sớm về lượng khách dự kiến, thay vì chờ đến lúc đông mới tìm cách xử lý. ĐỂ KHÁCH CÓ THÊM LỰA CHỌN Giãn khách sang những hành trình khác là hướng đi đã được đặt ra. Nhưng một tuyến ít khách không có nghĩa chỉ cần tăng quảng bá là du khách sẽ tìm đến. Theo thông tin từ Ban Quản lý vịnh Hạ Long - Yên Tử, các hành trình VHL3, VHL4 có nhiều điểm đến giàu giá trị cảnh quan, văn hóa như khu vực Cửa Vạn, hang Tiên Ông, làng chài Vung Viêng… Trở ngại là khoảng cách xa bờ, thời gian tham quan bằng tàu du lịch thường kéo dài 8-10 giờ. Vì vậy, các tuyến này chủ yếu phục vụ khách nghỉ đêm, khó thu hút người chỉ dành một phần ngày để thăm vịnh. Đây là vướng mắc thực tế. Với du khách, lựa chọn hành trình phụ thuộc cả thời gian, chi phí và những trải nghiệm nhận lại. Một tuyến mới muốn có khách cần giúp họ hình dung rõ chuyến đi có gì hấp dẫn, phù hợp với lịch trình của mình hay không. Bên cạnh hang động và bãi tắm, đời sống làng chài, dấu tích cư trú, những câu chuyện về con người trên vịnh là chất liệu để làm phong phú sản phẩm. Một hành trình có thể chậm hơn nhưng vẫn đáng lựa chọn nếu khách có thêm cơ hội tìm hiểu, trải nghiệm, thay vì chỉ dừng chụp ảnh rồi lên tàu đi tiếp. Tuy nhiên, sức hấp dẫn của sản phẩm phải đi cùng điều kiện phục vụ. Bến cập tàu, lối đi, nhà vệ sinh, phương án cứu hộ và thu gom rác đều cần được tính toán trước khi tăng lượng khách. Những khoảng vịnh còn giữ được vẻ yên tĩnh cũng cần được đánh giá kỹ để việc khai thác không làm mất đi chính điều thu hút du khách. Trong các trao đổi về sức tải di sản, PGS.TS Lưu Thế Anh, Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng kết quả đánh giá sức tải giúp xây dựng kế hoạch phát triển du lịch phù hợp với sức chứa tự nhiên. Khả năng đáp ứng của hạ tầng là cơ sở để lựa chọn sản phẩm và kịch bản khai thác. Đối với những tuyến đã đông khách, việc theo dõi thời gian chờ, thời gian tham quan và phản hồi của du khách có thể bổ sung cho các chỉ số về lượng người. Cùng với đó là ghi nhận của hướng dẫn viên, thuyền viên và nhân viên tại điểm đến, những người trực tiếp chứng kiến lúc nào dòng khách chậm lại, khâu nào thường phát sinh vướng mắc. Một chuyến tham quan được tổ chức tốt có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ: khách biết trước lịch trình, tàu đến bến vào thời điểm phù hợp, mỗi đoàn có đủ thời gian ngắm cảnh và nghe giới thiệu. Khi những khâu ấy vận hành thuận lợi, vẻ đẹp của vịnh Hạ Long sẽ có thêm cơ hội được cảm nhận trọn vẹn, thay vì bị ngắt quãng bởi những lần chờ đợi. HOÀNG DƯƠNG GIỮ DI SẢN CHO NGÀY MAI Vịnh Hạ Long và bài toán khách dồn vào tuyến quen thuộc Dòng người nối nhau tham quan hang động trên vịnh Hạ Long Những khoảng vịnh còn giữ được vẻ yên tĩnh cần được đánh giá kỹ trước khi khai thác du lịch Hơn 90% lượng khách tham quan tập trung vào hai tuyến quen thuộc trên vịnh Hạ Long Hơn 90% lượng khách tham quan được thống kê tập trung vào hai tuyến quen thuộc, trong khi những hành trình khác trên vịnh Hạ Long còn ít khách. Sự chênh lệch này đặt ra yêu cầu tổ chức lại dòng khách, giảm thời gian chờ đợi và tăng cơ hội trải nghiệm di sản. Theo số liệu năm 2025, tuyến VHL2 chiếm khoảng 67,4% lượng khách tham quan vịnh Hạ Long, tuyến VHL1 chiếm khoảng 23,2%. Tổng cộng, hơn 90% lượng khách trong phạm vi thống kê tập trung vào hai tuyến này. BÀI 1:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==