Sáng 2/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). CÔNG BẰNG TRONG TIẾP CẬN TẠNG GHÉP Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho biết, những ngày qua chúng ta đều lắng nghe được sự phản ứng của dư luận tập trung vào điều khoản hiến tặng mô, tạng với người dưới 18 tuổi. Theo ông, sự quan tâm, phản biện của toàn xã hội là dễ hiểu, vì đây là những vấn đề liên quan trực tiếp đến trẻ em, trong bối cảnh nguy cơ tiêu cực từ tội phạm xuyên quốc gia hay các hành vi trục lợi bất chính liên quan đến mô, tạng luôn hiện hữu. “Quan điểm rõ ràng của tôi là vì còn nhiều bất cập nên chắc chắn cần sửa luật và mục tiêu quan trọng nhất là luật sửa đổi cần bảo vệ tốt hơn cho những người hiến tặng, đặc biệt là trẻ em”, ông Hiếu nêu quan điểm. Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đề xuất chia thành 2 nhóm cụ thể. Nhóm thứ nhất: người hiến khỏe mạnh đang sống thì tuyệt đối cấm cho tạng, mô không có khả năng tái tạo và nguy hiểm ngay đến tính mạng. Đối với mô có khả năng tái tạo, không ảnh hưởng rõ rệt đến sức khoẻ và sự phát triển: trẻ dưới 18 tuổi chưa phát triển cơ thể hoàn chỉnh cũng không nên lấy tạng, trừ những trường hợp đặc biệt trong chuyên khoa được đánh giá không ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ (ví dụ như mô tái sinh là máu, tế bào gốc tạo máu…). Quá trình lấy chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của bản thân, gia đình và chỉ được hiến cho người cùng huyết thống gần, có giám định ADN, khi không còn các phương án khác khả thi. Đây chính là nút chặn để kẻ xấu không thể tìm cách bắt cóc, tấn công trẻ mồ côi, giả dạng con nuôi... Với người từ 18 trở lên đến 25 tuổi chỉ được cho, tặng với người cùng huyết thống. Với người trưởng thành trên 25 tuổi, ngoài người trong gia đình, theo ông, có thể cho tặng nhưng phải dưới sự giám sát của hội đồng độc lập, không liên quan đến ê-kíp phẫu thuật và gia đình người nhận. Nhóm thứ hai: người hiến không còn khả năng sống, chết não, chết tuần hoàn. Trường hợp này, việc xác định chết não phải được hội đồng độc lập đánh giá theo tiêu chuẩn chặt chẽ của thông lệ quốc tế. Nếu tử vong không rõ nguyên nhân, tai nạn, nghi ngờ bạo hành, người lang thang, không gia đình thì bắt buộc phải có kết luận của pháp y và cơ quan điều tra, khẳng định không có dấu hiệu hình sự trước khi được xét hiến. Trong nhóm này, đối với trẻ dưới 18 tuổi, ông Hiếu lưu ý, nên hạn chế hiến tạng, trừ những trường hợp đặc biệt khi có sự đồng ý của gia đình, và chỉ được hiến cho người cùng huyết thống dưới sự giám sát của hội đồng độc lập. Đối với người trên 18 tuổi, không được hiến tạng của người đã có văn bản từ chối hiến. Trường hợp khác (không có văn bản từ chối), cần đảm bảo đã được gia đình đồng ý và cũng phải dưới sự giám sát của hội đồng độc lập. Cũng theo đại biểu, có một vấn đề mang tính quyết định đến niềm tin của nhân dân, đó là 4 THỜI SỰ n Thứ Ba n Ngày 3/11/2026 Bộ Y tế đề xuất siết điều kiện hiến, nhận tạng “Chúng ta đang lo cho con trẻ, nhưng những hành vi phạm pháp ấy đâu chỉ tập trung vào trẻ em. Vì vậy, thay vì né tránh hay cực đoan trong cách nhìn nhận, chúng ta cần hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng chặt chẽ hơn, vừa bịt các kẽ hở để chống lại mọi hành vi vi phạm đạo đức và pháp luật, vừa không khép lại cánh cửa hy vọng sống của nhiều người bệnh”. Đại biểu NGUYỄN LÂN HIẾU - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội Bịt kẽ hở pháp lý, không khép lại hy vọng sống Trước những lo ngại về nguy cơ trục lợi từ hiến, ghép mô, tạng, các đại biểu Quốc hội đề xuất siết chặt hành lang pháp lý, đặc biệt với người hiến dưới 18 tuổi, nhằm bảo vệ người hiến nhưng không khép lại cơ hội sống của những bệnh nhân đang chờ ghép. NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI KHÔNG ĐƯỢC HIẾN BỘ PHẬN CƠ THỂ Theo dự thảo báo cáo tiếp thu, giải trình và dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) dự kiến chỉnh lý của Bộ Y tế gửi Quốc hội ngày 1/11, nhiều nội dung của dự thảo Luật đã được rà soát, điều chỉnh sau khi tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận tổ ngày 21/10. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh quy định về độ tuổi đăng ký hiến. Theo đó, người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình. Đối với phạm vi hiến, dự thảo đề xuất cấm tuyệt đối việc hiến, lấy bộ phận cơ thể từ người sống dưới 18 tuổi. Riêng việc hiến mô khi còn sống, người hiến chỉ được phép hiến mô tái sinh thuộc danh mục do Bộ Y tế ban hành. Người từ đủ 18 tuổi trở lên phải có đăng ký hiến. Trường hợp chưa đăng ký, người hiến phải có văn bản đồng ý và chỉ được hiến mô tái sinh cho cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, anh ruột, chị ruột, em ruột hoặc con ruột. Đối với người dưới 18 tuổi, việc hiến mô tái sinh chỉ được thực hiện khi đáp ứng đồng thời 4 điều kiện: Không có người hiến trưởng thành phù hợp; được tư vấn độc lập để bảo đảm không bị ép buộc, lừa dối; chỉ hiến cho anh ruột, chị ruột, em ruột; có sự đồng ý của cả cha và mẹ hoặc người còn lại trong trường hợp một trong hai người đã mất. Như vậy, dự thảo đặt ra những điều kiện nghiêm ngặt hơn đối với việc hiến mô ở người chưa thành niên, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm quyền lợi và sự tự nguyện của người hiến. THU HẸP ĐỐI TƯỢNG NHẬN TẠNG, TĂNG CƯỜNG ĐIỀU PHỐI QUỐC GIA Đối với việc hiến bộ phận cơ thể khi còn sống, dự thảo phân chia điều kiện theo độ tuổi người hiến. Cụ thể, người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến bộ phận cơ thể cho người thuộc phạm vi thành viên gia đình theo quy định. Việc hiến được thực hiện trực tiếp, không phải qua điều phối, nhưng phải báo cáo với cơ quan có chức năng điều phối quốc gia. Trong khi đó, người từ đủ 25 tuổi trở lên được phép hiến bộ phận cơ thể cho thành viên gia đình hoặc người không thuộc thành viên gia đình. Trường Bộ Y tế đề xuất cấm tuyệt đối người dưới 18 tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống, đồng thời siết điều kiện hiến, nhận tạng và tăng cường kiểm soát hoạt động điều phối ghép tạng. Dự thảo cũng bổ sung các điều kiện chặt chẽ hơn về người nước ngoài được ghép bộ phận cơ thể tại Việt Nam. Theo đó, người nước ngoài chỉ được ghép bộ phận cơ thể tại Việt Nam nếu có cùng dòng máu về trực hệ hoặc có quan hệ họ hàng trong phạm vi ba đời với người hiến. Dự thảo bỏ quy định cho phép người nước ngoài đăng ký chờ ghép tại Việt Nam nhằm tránh nguy cơ lợi dụng chính sách để thực hiện hành vi mua bán tạng. Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi) đề xuất cấm tuyệt đối việc hiến, lấy bộ phận cơ thể từ người sống dưới 18 tuổi ẢNH: H.M Đại biểu Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho rằng cần có sự công bằng trong tiếp cận tạng ghép và sự minh bạch trong chi phí ẢNH: NHƯ Ý
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==