12 n Thứ Ba n Ngày 3/11/2026 KINH TẾ Từ phòng thí nghiệm đến vườn ươm Cùng HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát, anh đưa giống khóm MD2 thành sản phẩm chủ lực, góp phần giúp nông dân chủ động nguồn giống tốt, hướng tới sản xuất nông nghiệp hiện đại. CHỦ ĐỘNG TẠO NGUỒN CÂY GIỐNG CHẤT LƯỢNG Tại vùng đất Tân Phước, tỉnh Đồng Tháp, cây khóm được xem là sinh kế của nhiều gia đình. Tuy nhiên, nguồn giống không đồng đều, tình trạng thoái hóa giống, sâu bệnh và đầu ra thiếu ổn định khiến người trồng nhiều lúc rơi vào thế bị động. Những vấn đề ấy thôi thúc anh Ngô Hùng Vũ tìm hướng đi mới: Chủ động tạo nguồn cây giống chất lượng, kiểm soát quy trình từ phòng thí nghiệm đến vườn ươm, qua đó giảm rủi ro và nâng hiệu quả sản xuất cho nông dân. Năm 2019, anh thành lập Cơ sở cây giống - cây cấy mô 5Q, đầu tư phòng thí nghiệm, hệ thống nhà lưới khép kín và thiết bị phục vụ nghiên cứu, nhân giống. Đây là bước khởi đầu cho hành trình đưa kiến thức công nghệ sinh học vào sản xuất nông nghiệp tại địa phương. Anh Vũ cho biết, nuôi cấy mô là phương pháp ứng dụng công nghệ tế bào để nhân giống cây trong môi trường nhân tạo. Nếu được kiểm soát đúng quy trình, phương pháp này cho phép sản xuất số lượng lớn cây giống đồng đều, giữ đặc tính của cây gốc và hạn chế nguy cơ lây truyền một số mầm bệnh qua vật liệu nhân giống. So với các phương pháp nhân giống truyền thống như chiết, ghép hay giâm cành, nuôi cấy mô có ưu thế về khả năng nhân nhanh và chủ động nguồn giống với quy mô lớn. Tuy vậy, việc đưa cây từ phòng thí nghiệm ra sản xuất thực tế đòi hỏi quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Anh Vũ cùng các cộng sự kiên trì hoàn thiện quy trình, từ khâu nhân giống trong phòng thí nghiệm đến thuần dưỡng cây trong nhà lưới, trước khi cung ứng ra thị trường. Sau nhiều năm nghiên cứu, anh đã nhân giống thành công hơn 30 loại cây trồng, từ hoa lan phi điệp, lan dendro, hoa cúc, chuối đến các loại kiểng lá có giá trị và tre khổng lồ. Trong đó, lan phi điệp nuôi cấy mô là một trong những sản phẩm nổi bật. Năm 2023, sản phẩm được công nhận đạt OCOP 3 sao. MỞ RỘNG LIÊN KẾT VÙNG Sau khi từng bước làm chủ kỹ thuật nuôi cấy mô trên nhiều loại cây, chàng trai trẻ Ngô Hùng Vũ tập trung nghiên cứu giống khóm MD2, loại cây có ý nghĩa kinh tế đối với vùng trồng Tân Phước và các địa phương lân cận. Bằng phương pháp nuôi cấy mô in vitro, cơ sở của anh Vũ từng bước hoàn thiện quy trình nhân giống khóm MD2. Tháng 4/2024, Cơ sở cây giống - cây cấy mô 5Q được công nhận sản xuất giống đầu dòng khóm MD2. Từ dấu mốc thành công đó, tháng 5/2024, HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát được thành lập tại xã An Thạnh Thủy, tỉnh Đồng Tháp. HTX lấy khoa học công nghệ làm nền tảng, lấy cây giống chất lượng cao làm sản phẩm chủ lực, và lấy liên kết với nông dân, vùng trồng làm mục tiêu phục vụ lâu dài. HTX hướng tới hoàn thiện chuỗi sản xuất, từ nuôi cấy mô, vườn ươm đến xây dựng mã số vùng trồng, liên kết tiêu thụ trong nước và mở rộng xuất khẩu. Trong mô hình này, anh Vũ đảm nhiệm vai trò giám đốc kỹ thuật, kết nối tri thức từ viện, trường, chuyên gia với nhu cầu thực tế của người sản xuất. “Chúng tôi muốn mỗi cây giống khi đến với nông dân phải đi cùng một quy trình kỹ thuật và sự đồng hành. Khi đã liên kết vùng trồng thì HTX cũng phải có trách nhiệm với kết quả sản xuất của người dân”, anh Vũ chia sẻ. Theo hướng đi ấy, cây giống không còn đơn thuần là sản phẩm mua bán, mà được đặt trong mối liên kết với thông tin nguồn gốc, quy trình kỹ thuật và hướng dẫn chăm sóc. HTX đồng thời tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật canh tác, giúp nông dân nâng cao kiến thức và giảm rủi ro do sử dụng nguồn giống không đồng đều. Năm 2026, vườn cây đầu dòng dứa MD2 của Hợp tác xã Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát tiếp tục được Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp công nhận. Đây là dấu mốc quan trọng trong hành trình đưa công nghệ vào sản xuất giống cây trồng. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn giống bên ngoài, cơ sở có thêm điều kiện chủ động nguồn cung, kiểm soát quy trình và đáp ứng nhu cầu của người trồng. Hiện nay, HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát sản xuất hơn một triệu cây giống mỗi tháng, trong đó dứa MD2 là sản phẩm chủ lực, cung ứng cho nông dân tại Đồng Tháp, miền Trung và Tây Nguyên. Năm 2026, HTX ký hợp đồng cung ứng 3,1 triệu cây giống dứa MD2, trị giá hơn 6,35 tỷ đồng. Đây là dấu mốc cho thấy khả năng thương mại hóa sản phẩm, đồng thời mở ra cơ hội mở rộng vùng nguyên liệu. Từ cơ sở sản xuất cây giống ban đầu, mô hình của anh Vũ đang từng bước phát triển theo hướng liên kết chuỗi. HTX không chỉ nhân giống mà còn chú trọng khâu thuần dưỡng, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và kết nối với các vùng trồng. Cách làm này hướng tới việc đưa cây giống chất lượng đến tay nông dân, đồng thời hỗ trợ họ tiếp cận phương thức sản xuất bài bản hơn. Bên cạnh cây dứa MD2, HTX còn phát triển đa dạng giống cây trồng có giá trị như chuối, sen lấy củ, sen lấy hạt, hoa lan và các nhóm cây trồng tiềm năng phục vụ chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp. Cùng đó, liên kết vùng trồng dừa, bưởi và dứa. Đơn vị cũng chú trọng xây dựng thương hiệu, bảo hộ tài sản trí tuệ cho sản phẩm và quy trình kỹ thuật. LƯU TRINH Từ trăn trở về nguồn giống khóm (cây dứa) kém chất lượng, anh Ngô Hùng Vũ chọn trở về quê hương khởi nghiệp bằng công nghệ nuôi cấy mô, nhân giống hơn 30 loại cây trồng chất lượng. Ông Lê Minh Hoan (bên trái) - nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội và ông Ngô Chí Cường - Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp tham quan mô hình nuôi cấy mô do anh Ngô Hùng Vũ triển khai ẢNH: NVCC Anh Ngô Hùng Vũ cho biết, năm ngoái, HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Kim Phát đạt doanh thu trên 7,4 tỷ đồng, tạo việc làm cho 55 lao động, chủ yếu lao động trẻ tại địa phương. Mô hình được công nhận là “Sáng kiến, ý tưởng mới tiêu biểu cấp tỉnh”. Anh Vũ được T.Ư Đoàn trao giải thưởng Lương Định Của 2026 vinh danh nhà nông trẻ xuất sắc. Đây là một trong những định hướng được Bộ trưởng Khoa học & Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh ngày 1/11 tại Lễ khai giảng Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng cho Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Cà Mau nhiệm kỳ 2025-2030. Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Cà Mau cần xây dựng đề án tổng thể nâng tầm thương hiệu cua trên nền tảng KHCN, ĐMST&CĐS, tập trung vào sáu trụ cột: đột phá công nghệ giống và nguồn gen thuần chủng; định danh số, truy xuất nguồn gốc bằng blockchain (chuỗi khối); đổi mới công nghệ nuôi thích ứng và thâm canh cao cấp; chế biến sâu gắn với kinh tế tuần hoàn sinh học; thương mại điện tử xuyên biên giới và logistics chuỗi lạnh; phát triển thương hiệu gắn với câu chuyện văn hóa bản địa. Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh cần hình thành cơ chế phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã, viện nghiên cứu và trường đại học. Trong đó, địa phương quy hoạch vùng nuôi, quản lý mã số vùng nuôi, bảo vệ chỉ dẫn địa lý; doanh nghiệp đầu tư công nghệ, chế biến và mở rộng thị trường; các cơ sở nghiên cứu chuyển giao công nghệ về giống, nuôi trồng và chế biến. Bộ Khoa học & Công nghệ cam kết đồng hành Cà Mau thông qua ưu tiên nguồn lực từ các chương trình khoa học công nghệ cấp quốc gia, kết nối mạng lưới chuyên gia, hỗ trợ tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, sở hữu trí tuệ và thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Định hướng phát triển cua Cà Mau cũng nằm trong chiến lược rộng hơn nhằm đưa KHCN, ĐMST&CĐS trở thành động lực tăng trưởng của tỉnh. Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói rằng, mô hình phát triển dựa vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ đã chạm giới hạn. Cà Mau không thể giải quyết những thách thức mới bằng tư duy và công cụ cũ, mà phải đưa công nghệ vào từng ngành kinh tế để gia tăng giá trị sản xuất, năng suất và sức cạnh tranh. Ông Quân gợi mở tám mô hình ứng dụng công nghệ gắn với các lĩnh vực thế mạnh của tỉnh, gồm thủy sản và tôm xuất khẩu; cua Cà Mau; hóa chất và phân bón; năng lượng tái tạo; du lịch sinh thái; lâm nghiệp và kinh tế carbon; nông nghiệp lúa - tôm; nghề muối di sản và muối sạch. Ông cũng đề nghị Cà Mau ban hành nghị quyết chuyên đề về KHCN, ĐMST&CĐS giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035; chú trọng phát triển nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia và hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đất đai, thủy sản, rừng ngập mặn. THÁI AN Dùng khoa học công nghệ nâng tầm thương hiệu cua Cà Mau Nâng tầm thương hiệu cua Cà Mau bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST&CĐS) không chỉ là câu chuyện phát triển một sản phẩm đặc trưng, mà còn mở ra hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng, gia tăng giá trị kinh tế và sức cạnh tranh cho địa phương. Cua Cà Mau được đánh giá là một trong những loại cua ngon nhất Việt Nam nhờ thịt chắc ngọt, gạch béo ngậy và sống trong hệ sinh thái rừng ngập mặn độc đáo ẢNH: VOV Anh Ngô Hùng Vũ kiểm tra cây giống từ công nghệ nuôi cấy mô ẢNH: NVCC
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==