5 n Thứ Sáu n Ngày 30/10/2026 KINH TẾ CHUYỆN HÔM NAY Khi chính thức được triển khai, việc giảm thuế với xăng, đi kèm với giảm giá điện trong vòng 5 tháng, sẽ thật sự là một cú hích mạnh để các doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu vào, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tăng sức mua, cải thiện năng lực cạnh tranh của hàng hóa. Các nghiên cứu cho thấy, chỉ cần giá xăng tăng 2.000 đồng (tương đương mức tăng khoảng 8% - 9% tùy mặt bằng giá nền), sẽ làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng trực tiếp và gián tiếp khoảng 0,08% đến 0,15%. Thực tế, khi giá xăng dầu tăng cao sẽ lập tức kéo chi phí vận tải và logistics tăng theo với việc cước vận tải thường được điều chỉnh tăng 5% - 15%. Khi đó, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với việc chấp nhận giảm lợi nhuận, tăng giá bán hoặc cắt giảm chi phí khác để duy trì hoạt động. Vì vậy, nếu phương án giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, với xăng E5 RON 92 (mức thuế hiện hành là 8%), giá bán sẽ giảm được khoảng 1.700 đồng/lít. Với xăng E10 RON 95-III, giá bán sẽ giảm được khoảng 1.500 đồng/lít. Với một nền kinh tế tiêu thụ trung bình hơn 25 triệu lít xăng dầu mỗi ngày như Việt Nam, việc giảm thuế về 0% sẽ mang lại sự hỗ trợ rất lớn cho toàn bộ các thành phần trong nền kinh tế. Người dân sẽ tiết kiệm chi phí đi lại, còn doanh nghiệp sử dụng phương tiện chạy xăng có thêm nguồn lực duy trì hoạt động, qua đó hỗ trợ sức mua và hạn chế áp lực lạm phát chi phí đẩy, thậm chí sẽ có thêm dư địa hạ giá bán lẻ trong những "giai đoạn nóng" của thị trường giá xăng dầu. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận, việc giảm thuế có thể hỗ trợ thị trường trong ngắn hạn, nhưng chưa đủ giải quyết những vấn đề cốt lõi của nền kinh tế, đặc biệt là những vấn đề liên quan đến tồn tại nhiều năm qua của thị trường xăng dầu. Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo về việc hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định 83 về kinh doanh xăng dầu và các nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định này. Theo đó, Thủ tướng yêu cầu cắt giảm tối đa các khâu trung gian không cần thiết, khắc phục tình trạng mua bán xăng dầu lòng vòng nhằm giảm chi phí lưu thông, nâng cao hiệu quả thị trường và bảo đảm nguồn cung. Thực tế cho thấy, hệ thống kinh doanh xăng dầu của Việt Nam đang tồn tại nhiều tầng lớp kinh doanh (gồm đơn vị sản xuất, nhập khẩu, thương nhân đầu mối đến doanh nghiệp phân phối và cửa hàng bán lẻ) với những vấn đề kéo dài nhiều năm mà Bộ Công Thương chưa giải quyết được dù đến nay đã trải qua 3 nhiệm kỳ Bộ trưởng và đã kéo theo hệ lụy là xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung xăng dầu năm 2022. Các chuyên gia cho rằng, cùng với giảm thuế, cơ quan quản lý là Bộ Công Thương phải nhanh chóng khắc phục triệt để những nút thắt của ngành xăng dầu, có được giải pháp hữu hiệu, rút ngắn chuỗi cung ứng, giảm giao dịch trung gian không cần thiết và làm minh bạch được thị trường. Khi gánh nặng chi phí giá xăng dầu được tối ưu, nền kinh tế sẽ được hưởng lợi nhiều và bền vững hơn cả việc giảm thuế. Tuy nhiên, đây sẽ không phải là nhiệm vụ dễ dàng. Tinh gọn các tầng nấc trung gian không đồng nghĩa với loại bỏ ồ ạt mọi khâu trung gian. Việc cải cách hệ thống cần hướng đến hệ thống cung ứng hiệu quả hơn giúp giảm tổng chi phí đưa một lít xăng đến người tiêu dùng, thay vì chỉ giảm số lượng doanh nghiệp tham gia như cách tiếp cận hiện nay của cơ quan quản lý. Khi nhiên liệu được cung ứng ổn định với chi phí hợp lý, doanh nghiệp có thêm dư địa phục hồi, người dân giảm áp lực chi tiêu và sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam có thể được cải thiện. Đó mới là thước đo quan trọng của một chính sách xăng dầu hiệu quả, hỗ trợ giảm chi phí vận hành của nền kinh tế về lâu dài. P.T Mở đường giảm chi phí TIẾP THEO TRANG 1 kinh tế. “Khi chi phí vận tải giảm, người dân sẽ thuận lợi hơn trong việc đi lại, còn hàng hóa được lưu thông thông suốt với chi phí thấp hơn”, ông Tính nhận định. Ông Nguyễn Văn Toàn Cơ, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM cho biết, biến động giá xăng dầu thế giới thời gian qua khiến chi phí logistics của doanh nghiệp có thời điểm tăng từ hơn 10% đến khoảng 20%. Phần chi phí phát sinh được tính vào giá bán và giá thành sản phẩm, góp phần đẩy mặt bằng giá hàng hóa lên cao. Theo ông Cơ, doanh nghiệp đang đứng trước lựa chọn khó khăn. Tiếp tục thực hiện đơn hàng theo mức giá đã thỏa thuận thì có nguy cơ thua lỗ do chi phí tăng. Không tiếp tục nhận hoặc thực hiện đơn hàng, hoạt động sản xuất có thể bị thu hẹp, thậm chí đình trệ. Trong bối cảnh đó, giảm thuế xăng dầu được xem là giải pháp trực tiếp giúp tiết giảm chi phí logistics, giảm áp lực đầu vào và tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì sản xuất, kinh doanh. "Chính sách càng có ý nghĩa khi thời điểm cuối năm đang đến gần, nhu cầu ổn định hoạt động và duy trì sức cạnh tranh của doanh nghiệp trở nên cấp thiết” - ông Cơ chia sẻ. TS Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế nhìn nhận, chủ trương giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng là đúng đắn. Theo ông, thuế tiêu thụ đặc biệt thường được sử dụng nhằm hạn chế tiêu dùng những mặt hàng như thuốc lá, rượu bia. Trong khi đó, người dân và doanh nghiệp vẫn phải sử dụng xăng dầu để duy trì hoạt động kinh tế, nên việc áp loại thuế này để hạn chế tiêu dùng là chưa phù hợp. Giảm chi phí đầu vào, đặc biệt với doanh nghiệp sử dụng nhiều nhiên liệu trong lĩnh vực vận tải và logistics. Tuy nhiên, ông Điền cho rằng không thể mặc nhiên cho rằng chi phí đầu vào giảm thì giá hàng hóa sẽ giảm tương ứng, bởi giá cả còn phụ thuộc vào quan hệ cung cầu và độ co giãn của cầu theo giá. DUY TRÌ SỨC KHỎE DOANH NGHIỆP, HỘ KINH DOANH TS Huỳnh Thanh Điền cho rằng, việc giảm thuế trước hết là giải pháp giảm gánh nặng tài chính cho người tiêu dùng và doanh nghiệp. Nếu chính sách chỉ áp dụng trong vài tháng, từ ngày 1/11 đến hết tháng 3 năm sau, thời gian có thể quá ngắn để tạo tác động lâu dài. “Tôi cho rằng Chính phủ có thể xem xét bỏ hẳn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu. Khi các nguồn năng lượng thay thế, chẳng hạn năng lượng sạch, phổ biến và có khả năng đáp ứng nhu cầu rộng rãi hơn, Nhà nước có thể cân nhắc điều chỉnh chính sách thuế để khuyến khích chuyển đổi” - TS.Điền cho biết. TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM cho rằng, cần xem xét tổng thể các loại thuế, phí cấu thành giá nhiên liệu và chi phí đầu vào để chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đạt hiệu quả thực chất. Nếu chỉ giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, khoản tiết kiệm trực tiếp đối với mỗi người tiêu dùng có thể chưa lớn. Vì vậy, Nhà nước cần cân nhắc thêm các giải pháp liên quan đến thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và những khoản phí khác, đồng thời phát huy vai trò của các quỹ bình ổn nhằm kiểm soát giá những mặt hàng thiết yếu. “Chính sách hỗ trợ cần được triển khai sớm, có tính chủ động và hướng đến việc duy trì sức khỏe của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các hộ kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ” - TS.Thuận khuyến nghị. UYÊN PHƯƠNG việc giảm thuế phải được tính trên cơ sở thành phần nhiên liệu chịu thuế và phương pháp tính thuế theo quy định. Lãnh đạo một doanh nghiệp đầu mối xăng dầu lớn phía Nam đánh giá, việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% được kỳ vọng tạo thêm dư địa giảm giá bán lẻ, nhất là khi nhiều chính sách ưu đãi thuế khác đã được áp dụng. Tuy nhiên, chính sách này chỉ tác động trực tiếp đến giá xăng, trong khi dầu diesel, nhiên liệu sử dụng phổ biến trong vận tải hàng hóa và sản xuất không thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Vì vậy, để giảm áp lực chi phí trên diện rộng, cần tiếp tục phối hợp các giải pháp điều hành thuế, giá và bảo đảm nguồn cung. GIÁ XĂNG VIỆT NAM THẤP HƠN NHIỀU NƯỚC TRONG KHU VỰC Phương án đưa thuế tiêu thụ đặc biệt về 0% không phải giải pháp hỗ trợ duy nhất đang được xem xét hoặc triển khai. Theo Bộ Công Thương, ngày 30/9, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP, kéo dài các chính sách ưu đãi thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay đến hết ngày 31/12/2026. Thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng thuộc diện áp dụng tiếp tục duy trì ở mức 0 đồng/lít. Xăng dầu cũng thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng theo chính sách đặc thù, nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào. Đáng chú ý, số liệu Bộ Công Thương công bố ngày 29/10 cho thấy giá xăng tại Việt Nam hiện thấp hơn đáng kể so với một số nước trong khu vực. Cụ thể, giá xăng tại Thái Lan tương đương khoảng 32.550 đồng/lít, Campuchia 32.010 đồng/lít, Trung Quốc 35.017 đồng/ lít và Lào 48.276 đồng/lít. Trong khi đó, giá xăng E10 RON95-III tại Việt Nam không cao hơn 25.734 đồng/lít. Như vậy, giá xăng E10 của Việt Nam thấp hơn Thái Lan khoảng 6.816 đồng/lít, thấp hơn Campuchia 6.276 đồng/lít, Trung Quốc 9.283 đồng/lít và Lào hơn 22.500 đồng/lít. Đối với dầu diesel, giá tại Việt Nam là 30.246 đồng/lít, thấp hơn mức 33.333 đồng/lít của Thái Lan, thấp hơn mức 35.179 đồng/lít của Campuchia, 40.848 đồng/lít của Lào và 31.924 đồng/lít của Trung Quốc. DƯƠNG HƯNG Bên cạnh các biện pháp về thuế, phí, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TPHCM cho rằng, cải cách thủ tục hành chính cũng rất quan trọng, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và tập trung nguồn lực cho hoạt động kinh doanh. Hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ nhằm giải quyết khó khăn trước mắt mà còn phải giúp duy trì năng lực sản xuất, giữ việc làm và tạo điều kiện phục hồi khi thị trường thuận lợi hơn. Giá xăng tăng, dầu diesel vượt 30.000 đồng/lít Liên Bộ Công Thương - Tài chính vừa quyết định tăng giá các mặt hàng xăng dầu từ 15h chiều 29/10. Theo đó, giá xăng đồng loạt tăng, dầu diesel tăng lên hơn 30.200 đồng/lít. Theo Bộ Công Thương, giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân giữa hai kỳ điều hành đều tăng. Xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5 RON92 tăng 4,6%, xăng RON95 dùng để pha chế xăng E10 RON95-III tăng 4,2%. Giá dầu diesel tăng 2,7%; dầu mazut tăng 1,2%. Sau điều chỉnh, giá tối đa của xăng E10 RON95-III thấp hơn xăng E5 RON92 là 293 đồng/lít. Bộ Công Thương lý giải chênh lệch này đến từ tổng hợp các yếu tố đầu vào hình thành giá, trong đó thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt của xăng E10 là 7%, thấp hơn mức 8% của xăng E5. Giá xăng dầu cuối năm được dự báo tiếp tục biến động, phụ thuộc vào giá thế giới và các chính sách điều hành trong nước ẢNH: D.H
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==