5 n Thứ Ba n Ngày 27/10/2026 GIỚI TRẺ Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26 phát sóng trận đầu tiên từ ngày 2/11/2025, dự kiến sẽ khép lại trận Chung kết năm vào ngày 1/11/2026. Trải qua 52 trận đấu với các vòng thi tuần, tháng, quý, đến nay cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia 2026 đã xác định được bốn thí sinh sẽ tranh tài trong trận Chung kết năm. Đồng thời, xác định được bốn điểm cầu truyền hình trực tiếp Chung kết năm Olympia năm thứ 26 là Khánh Hòa, Phú Thọ, Hưng Yên và Hà Nội. Cụ thể, Trần Võ Gia Bảo (THPT chuyên Lê Quý Đôn - Đông Hải, Khánh Hòa) nhất quý I. Gia Bảo vượt qua các trận thi tuần, tháng và quý đầy kịch tính, Cậu giành vòng nguyệt quế trận Quý 1 với 175 điểm, trở thành nhà leo núi đầu tiên ghi danh tại Chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26. Lý Thái Dương (THPT chuyên Hùng Vương, Phú Thọ) nhất quý II. Thái Dương giữ vững phong độ khi thắng liên tiếp các trận thi tuần, tháng và quý. Cậu đã giành vòng nguyệt quế trận quý II với 200 điểm, trở thành nhà leo núi đầu tiên mang cầu truyền hình Chung kết năm Đường lên đỉnh Olympia về Phú Thọ. Nguyễn Huy Quang Minh (THPT chuyên Thái Bình, Hưng Yên) nhất quý III. Quang Minh ghi dấu ấn với 345 điểm trận thi tháng 1 quý III, đồng thời lập kỷ lục tổng điểm vòng thi Tháng cao nhất Olympia năm thứ 26. Cậu tiếp tục giành chiến thắng trận quý III với 225 điểm, để ghi tên mình vào trận Chung kết năm và đem cầu truyền hình về tỉnh Hưng Yên. Đoàn Lê Anh Đức (THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, Hà Nội) ghi dấu ấn với phong độ xuất sắc và bản lĩnh trong từng trận đấu tuần, tháng, quý. Ở trận thi tháng nam sinh này có màn bứt tốc gần đạt điểm tuyệt đối, rồi băng băng về đích giành vòng nguyệt quế 330 điểm. Ở trận thi quý, Anh Đức khiến khán giả và những người cùng chơi ngỡ ngàng khi giải thành công chướng ngại vật mà chưa có dữ liệu nào. Tiếp đó, giành được những điểm số quan trọng ở thời điểm kịch tính để giành chiến thắng với 220 điểm, hơn người về nhì 50 điểm. TƯỜNG KHA MỞ ĐƯỜNG XUẤT KHẨU Năm 2011, khi đang là sinh viên năm nhất đại học, biến cố gia đình khiến chàng trai Hồ Hoàng Kha phải gác lại việc học, trở về chăm sóc 2 ha bưởi da xanh của cha mẹ tại khu phố Sông Xoài 1, phường Tân Thành, TPHCM. Bắt đầu gắn bó với nông nghiệp từ một quyết định ngoài dự tính, anh Kha sớm nhận ra những hạn chế của phương thức canh tác truyền thống. Sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc nhiều vào phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật khiến chi phí đầu vào cao, trong khi hiệu quả chưa tương xứng. Đầu ra thiếu ổn định, giá cả biến động cũng khiến người trồng bưởi đối mặt với nhiều rủi ro. Thay vì tiếp tục lối canh tác quen thuộc, anh Kha chủ động học hỏi qua các lớp tập huấn, tài liệu chuyên ngành, trao đổi với chuyên gia và tham khảo những mô hình nông nghiệp tiên tiến. Anh thường xuyên đến Trung tâm nghiên cứu cây ăn quả miền Đông để học hỏi các chuyên gia đầu ngành. Năm 2013 đánh dấu bước chuyển khi anh mạnh dạn đưa khoa học công nghệ vào sản xuất, trở thành nhà nông trẻ thời đại số có tiếng ở xã. Trong đó, tiêu chuẩn VietGAP được áp dụng nhằm hướng tới quy trình canh tác an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường. Anh chú trọng sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh, thuốc sinh học, đồng thời đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nước. Những thay đổi này góp phần giảm sự phụ thuộc vào phương thức canh tác truyền thống, hướng tới sản xuất bền vững hơn. Một giải pháp khác là ứng dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc. Thay vì chỉ dựa vào lời giới thiệu của người bán, người mua có thể tiếp cận thông tin sản phẩm thông qua dữ liệu được số hóa. “Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và gắn với quy trình thực tế, công cụ này góp phần tăng tính minh bạch, củng cố niềm tin của khách hàng, đáp ứng yêu cầu của thị trường”, anh Kha nói. Nhờ đổi mới phương thức canh tác và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, anh Kha từng bước mở rộng quy mô sản xuất. Từ 2 ha vườn của gia đình, đến nay anh phát triển vùng trồng lên 32 ha, gồm 10 ha đất nhà và 22 ha thuê lại. Trong đó, 2 hecta đạt chứng nhận VietGAP với khoảng 50 tấn/năm, 5 hecta đang sản xuất theo hướng hữu cơ. Lợi nhuận bình quân hàng năm khoảng 8 tỷ đồng/năm. Những đổi mới từ vườn cây cũng góp phần thúc đẩy liên kết sản xuất trong Hợp tác xã Bưởi da xanh Sông Xoài, nơi anh hiện làm giám đốc. HTX có sản lượng khoảng 10.000 tấn bưởi mỗi năm, phục vụ cả thị trường trong nước và xuất khẩu. Sản phẩm bưởi tươi đạt OCOP 4 sao. Trong số các xã viên, 30 hộ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Đặc biệt, anh Kha cùng 4 hộ gia đình với tổng diện tích 18 ha đã được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu bưởi da xanh sang Mỹ. Đây là nền tảng để các nhà vườn chuẩn hóa quy trình, đồng bộ chất lượng và từng bước đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. LIÊN KẾT SẢN XUẤT, GIA TĂNG GIÁ TRỊ Với quan điểm “muốn đi xa thì đi cùng nhau”, anh Kha không chỉ tập trung phát triển vườn cây gia đình mà còn tham gia điều hành, hỗ trợ kinh tế tập thể. Khi HTX Bưởi da xanh Sông Xoài thành lập năm 2013, anh tham gia điều hành, phụ trách kỹ thuật và vùng trồng. Đến năm 2025, anh được xã viên bầu làm Giám đốc HTX. Tháng 9/2026, anh tiếp tục được bầu làm Giám đốc HTX Nông nghiệp - Dịch vụ Tân Thành. Sau hơn một thập kỷ hoạt động, HTX Bưởi da xanh Sông Xoài có 120 xã viên, với hơn 200 ha bưởi da xanh. Năm 2024, sản phẩm bưởi của HTX xuất khẩu thành công sang Hoa Kỳ, mở thêm hướng đi cho trái bưởi địa phương. Thông qua liên kết với thương lái, các hợp tác xã và kênh xuất khẩu, sản phẩm được đưa đến nhiều thị trường hơn. Tuy nhiên, hành trình xuất khẩu cũng cho thấy bài toán về năng lực sơ chế, đóng gói và xây dựng thương hiệu. Năm 2024, bưởi Sông Xoài được xuất sang Mỹ và đánh giá cao về chất lượng. Nhưng do chưa có cơ sở sơ chế, đóng gói đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, HTX phải thông qua các đơn vị trung gian, làm tăng chi phí và thu hẹp lợi nhuận. “Vì vậy, HTX hướng tới đầu tư cơ sở sơ chế, chế biến và đóng gói đạt chuẩn, từng bước xuất khẩu trực tiếp dưới thương hiệu riêng bưởi da xanh Sông Xoài. Chúng tôi quyết tâm đến năm 2027 sẽ có bước phát triển nhảy vọt về xuất khẩu”, anh Kha cho biết. Song song với đó, anh đầu tư máy móc, thiết bị để phát triển các sản phẩm chế biến sâu, tận dụng cả phần vỏ bưởi thường bị bỏ đi sau thu hoạch. Tinh dầu bưởi, trà bưởi, bưởi lên men, mứt vỏ bưởi, vỏ bưởi sấy và nhang bưởi góp phần đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng hướng khai thác nguyên liệu. “Những sản phẩm này bước đầu được khách hàng tin dùng và đánh giá cao. Đó cũng là cách tiếp cận kinh tế tuần hoàn ở quy mô thực tiễn: Tìm cách sử dụng hiệu quả hơn những gì đã có, giảm phần nguyên liệu bị bỏ phí và mở rộng giá trị từ một sản phẩm nông nghiệp quen thuộc”, anh Kha nói. Để thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng thị trường, HTX chú trọng tuyển dụng nhân lực trẻ có chuyên môn về kinh doanh, khoa học công nghệ và quảng bá sản phẩm. Bên cạnh hỗ trợ xã viên ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát chất lượng, đội ngũ này còn đẩy mạnh giới thiệu bưởi tươi và sản phẩm chế biến trên mạng xã hội, các nền tảng bán hàng trực tuyến và sàn thương mại điện tử. Fanpage của HTX hiện có gần 2.000 lượt theo dõi, tương tác, với khoảng 20 video clip và gần 1.000 hình ảnh quảng bá sản phẩm. Đây là một trong những cách HTX từng bước đưa thương hiệu bưởi da xanh Sông Xoài đến gần hơn với người tiêu dùng. Không chỉ chú trọng sản xuất và kinh doanh, anh Kha cùng Ban quản trị HTX còn xây dựng “Hội quán 0 đồng” làm nơi nông dân gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ sản xuất; đồng thời phát triển “Hội quán Thanh niên” để người trẻ giao lưu, chia sẻ kiến thức khoa học kỹ thuật và kinh nghiệm khởi nghiệp. Đến nay, các hội quán đã tổ chức 20 buổi sinh hoạt định kỳ. Riêng năm 2026, HTX đón 8 đoàn đến tham quan, học tập kinh nghiệm sản xuất bưởi da xanh và phát triển mô hình thanh niên khởi nghiệp. Anh Kha chia sẻ, phát triển HTX không chỉ là mở rộng diện tích hay tăng sản lượng, mà còn là tạo cơ hội để người trẻ phát huy chuyên môn, đồng hành cùng nông dân đổi mới cách làm, nâng cao giá trị nông sản địa phương. LƯU TRINH Gác lại việc học trên ghế giảng đường để trở về chăm sóc vườn bưởi của gia đình, anh Hồ Hoàng Kha (SN 1993), Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Bưởi da xanh Sông Xoài đã ứng dụng công nghệ, truy xuất nguồn gốc, sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn, từng bước đưa trái bưởi da xanh Sông Xoài chinh phục thị trường Mỹ. Người đưa bưởi da xanh chinh phục thị trường Mỹ 4 ứng viên tranh tài chung kết Đường lên đỉnh Olympia Anh Hồ Hoàng Kha bên trái bưởi da xanh Sông Xoài đang tạo ra sinh kế cho nhiều lao động địa phương ẢNH: CTV Cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 26 đã xác định được bốn thí sinh tranh tài trong trận Chung kết năm để tìm ra Nhà vô địch Đường lên đỉnh Olympia 2026. Bốn thí sinh lọt vào trận Chung kết năm Olympia năm thứ 26 đều đang học tập tại các trường THPT chuyên có tiếng trong toàn quốc. Đó là THPT chuyên Lê Quý Đôn - Đông Hải, Khánh Hòa; THPT chuyên Hùng Vương, Phú Thọ; THPT chuyên Thái Bình, Hưng Yên; THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, Hà Nội. Bốn thí sinh ứng viên chức vô địch Đường lên đỉnh Olympia 2026: Gia Bảo, Thái Dương, Quang Minh, Anh Đức (lần lượt từ trái qua phải) Anh Kha cho biết, mỗi năm, tổng doanh thu của các xã viên HTX Bưởi da xanh Sông Xoài đạt 100 tỷ đồng, lợi nhuận 70 tỷ đồng và tạo việc làm cho trên 10.000 lượt lao động thời vụ. Ghi nhận những đóng góp trong phát triển kinh tế nông nghiệp, năm 2026, anh Kha được T.Ư Đoàn trao Giải thưởng Lương Định Của dành cho nhà nông trẻ xuất sắc.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==