19 tienphong.vn KHÁT VỌNG VIỆT NAM NHỮNG PHÚT CĂNG THẲNG DƯỚI KÍNH TIỀM VỌNG Tình huống xảy ra trong chuyến đi biển đầu tiên của Thiếu tá Lê Văn Thu - sĩ quan điện toán thuộc Lữ đoàn tàu ngầm 189 của Hải quân nhân dân Việt Nam, là trải nghiệm đặc biệt mà anh vẫn nhớ rõ từng tham số. Anh kể, tàu đang hành trình ở chế độ kính tiềm vọng (tức là tàu đang ở trạng thái lập lờ trên mặt nước) thì ra đa phát hiện mục tiêu thứ nhất đi ngược chiều, vận tốc 12 hải lý/giờ. Theo tính toán, sau khoảng 25 phút, mục tiêu sẽ đi vào vùng an toàn bên mạn trái. Phương án xử lý ban đầu được xác định là chuyển hướng sang phải để tránh va. Tuy nhiên, ngay khi phương án vừa được đề xuất, một mục tiêu thứ hai xuất hiện. Tốc độ cao hơn, hướng tiếp cận phức tạp hơn và đặc biệt là khoảng cách đang thu hẹp nhanh. Chỉ sau 10 phút, mục tiêu thứ hai có thể cắt mũi tàu ở khoảng cách gần… Trong khoang tàu, các tham số liên tục thay đổi, buộc người trực phải theo dõi và xử lý gần như đồng thời. Ở vị trí sĩ quan điện toán - người trực tiếp khai thác hệ thống điều khiển chiến đấu, Thiếu tá Thu phải cập nhật liên tục phương vị, khoảng cách, đồng thời đánh giá các phương án cơ động trong thời gian rất ngắn. Sau khi cân nhắc toàn diện, anh đề xuất phương án cho tàu chạy song song ngược chiều với mục tiêu thứ hai, sau đó chuyển dần hướng để tách khỏi mục tiêu thứ nhất. Phương án được chỉ huy tàu lựa chọn và nhanh chóng triển khai, giúp tàu tránh va an toàn. Đó là lần đầu tiên anh thực sự cảm nhận rõ áp lực của vị trí mà mình đảm nhiệm. “Sĩ quan điện toán là người trực tiếp khai thác, vận hành hệ thống tự động thông tin điều khiển chiến đấu - được ví như “bộ não số” của tàu ngầm. Tình huống đó không chỉ giúp tôi tích lũy thêm kinh nghiệm thực tiễn, mà còn rèn luyện bản lĩnh, khả năng giải quyết tình huống và sự quyết đoán trong những thời điểm then chốt”, Thiếu tá Thu chia sẻ. TỪ KHOANG TÀU ĐẦU TIÊN ĐẾN “BỘ NÃO SỐ” Sinh năm 1993, Thiếu tá Lê Văn Thu đến với lực lượng tàu ngầm bằng một lựa chọn có chủ đích. Năm 2017, sau khi tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật Quân sự, anh đăng ký nguyện vọng về công tác tại Quân chủng Hải quân với mong muốn được trực tiếp làm chủ các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Anh được tiếp nhận và phân công về Trung tâm Huấn luyện tàu ngầm thuộc Lữ đoàn 189 - nơi đào tạo lực lượng tàu ngầm hiện đại của Hải quân nhân dân Việt Nam. Một dấu mốc đáng nhớ là cuối năm 2019, khi Thiếu tá Thu lần đầu bước xuống khoang tàu ngầm. Không gian chật hẹp, thiết bị bố trí dày đặc, các hệ thống cơ - điện - thủy lực đan xen khiến việc di chuyển phải tính toán cẩn trọng. Điều khiến anh ấn tượng hơn cả là cách mọi thứ vận hành trong một không gian gần như không có sai số. Mỗi thiết bị đều có vị trí, mỗi thao tác đều có quy trình, đòi hỏi người vận hành phải nắm chắc cả hệ thống chứ không chỉ một phần riêng lẻ. “Trang bị dưới tàu là sự kết hợp hoàn hảo cả máy tính, thiết bị điện tử và các cơ cấu bằng cơ, khí nén và thủy lực. Các đường ống, dây dẫn rất chắc chắn; đồng thời các thiết bị còn được tính toán để thay thế, dự phòng cho nhau làm tăng sức sống của tàu ngầm. Lúc đó tôi mới biết tàu ngầm cũng rất an toàn”, Thiếu tá Thu nhớ lại. Sau quá trình học hỏi tại Trung tâm Huấn luyện tàu ngầm, từ năm 2020, Thiếu tá Thu được điều động về Ban Tàu thuyền thuộc Phòng Kỹ thuật của Lữ đoàn 189. Đến tháng 10/2022, anh tham gia đào tạo sĩ quan điện toán khóa 1 - khóa huấn luyện thủy thủ tàu ngầm lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam. Sau khi hoàn thành, tháng 11/2024, anh chính thức nhận nhiệm vụ tại kíp tàu ngầm số 7. Trên tàu ngầm lớp Kilo 636, sĩ quan điện toán là người trực tiếp khai thác hệ thống điều khiển chiến đấu, có nhiệm vụ thu thập, xử lý thông tin từ môi trường bên ngoài, xác định tham số mục tiêu và đề xuất phương án cơ động cho chỉ huy, cũng như sử dụng vũ khí phù hợp với tình hình thực tế. Công việc đòi hỏi độ chính xác cao, khả năng tập trung liên tục và bản lĩnh trong những thời điểm then chốt. Với Thiếu tá Thu, gần 1.000 giờ lặn là từng ấy thời gian đối diện với áp lực. Không chỉ trong các tình huống phức tạp, mà ngay cả khi tàu chuẩn bị nổi lên mặt nước - một trong những thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ. “Với mỗi sĩ quan điện toán chúng tôi, sự chính xác không đến từ cảm tính, mà từ việc tuân thủ quy trình, kết hợp với kinh nghiệm tích lũy qua từng chuyến đi biển”, Thiếu tá Thu nói. Không dừng lại ở vận hành hệ thống, Thiếu tá Lê Văn Thu còn tích cực nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật từ chính những vấn đề thực tiễn của đơn vị như xây dựng phần mềm “Hệ thống thi trắc nghiệm”; đồng thời tham gia nhiều sáng kiến, trong đó có “Thiết bị lặn khảo sát thân vỏ tàu ngầm” giành giải A Giải thưởng Nguyễn Phan Vinh năm 2023. Các sản phẩm này đều xuất phát từ yêu cầu thực tế và được ứng dụng trực tiếp trong công tác huấn luyện, bảo đảm kỹ thuật. n “Sau gần 10 năm gắn bó với lực lượng tàu ngầm, điều tôi thấy ý nghĩa không chỉ là những giờ lặn hay thành tích đạt được, mà là việc các sản phẩm mình làm ra có thể giúp ích cho đơn vị và đồng đội trong công việc hàng ngày”. THIẾU TÁ LÊ VĂN THU Thiếu tá Lê Văn Thu (đứng) cùng đồng đội thảo luận về một đề tài nghiên cứu khoa học “BỘ NÃOSỐ” DƯỚI LÒNG BIỂN Gần 1.000 giờ lặn, hàng trăm ca trực kỹ thuật trong không gian kín và áp lực cao, sĩ quan điện toán tàu ngầm Lê Văn Thu lặng lẽ đọc tín hiệu, xử lý dữ liệu, đề xuất phương án trong những tình huống mà sai số gần như không được phép tồn tại. NGUYỄN MINH Một kíp tàu ngầm của Lữ đoàn 189 đang thực hiện nhiệm vụ trên vùng biển Khánh Hòa Quá trình công tác, Lê Văn Thu đã đạt nhiều thành tích, nổi bật là danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quân năm 2025, 4 năm liên tiếp đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở (2022-2025); được Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và Quân chủng Hải quân nhiều lần tặng Bằng khen. Đặc biệt, tháng 4/2026, anh được trao tặng danh hiệu Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân 2025 và được thăng quân hàm sĩ quan trước thời hạn từ cấp Đại úy lên Thiếu tá.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==