GIEO MẦM NHÂN CÁCH Lớp học bắt đầu từ năm 2017, khi Phan Trung Hải tham gia công tác Đoàn và nhận thấy vẫn còn những đứa trẻ khó khăn, yếu thế chưa có điều kiện tiếp cận việc học. Với các em, con đường đến trường không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có em phải phụ cha mẹ làm việc, có em thiếu tiền ăn học, có em vì hoàn cảnh gia đình mà việc đến lớp thường xuyên trở thành điều xa xỉ. Trăn trở trước thực trạng đó, Hải kết nối mở lớp học miễn phí tại một ngôi chùa ở TPHCM. Lớp học duy trì từ thứ 2 đến 7 hằng tuần, mở cửa từ 17 đến 19 giờ. Mỗi lớp khoảng 20-40 học sinh, độ tuổi từ 6 đến 15, có em mồ côi, có em khuyết tật, có em theo cha mẹ từ các tỉnh, thành khác đến thành phố mưu sinh. Giáo án học tập được Hải biên soạn theo chương trình của ngành giáo dục. Sĩ số lớp không cố định bởi các em đi học không đều đặn, thậm chí học sinh nghỉ vài ngày rồi vắng luôn. Hải tìm đến tận nhà hỏi thăm, vận động phụ huynh cho con tiếp tục học. Sau mỗi lần đến nhà, anh hiểu thêm một hoàn cảnh. Đằng sau một chỗ ngồi bỏ trống có thể là một gia đình đang chật vật với tiền ăn, tiền trọ và những khoản chi tiêu thiết yếu. “Nhiều em sáng đi làm, chiều phụ cha mẹ xong mới đến lớp. Mỗi đứa trẻ đến từ một vùng quê khác nhau”, Hải kể về những học trò của mình. Để trang bị kiến thức chuyên môn và phương pháp sư phạm phục vụ việc giảng dạy cho lớp học tình thương, năm 2020, khi đang học cao đẳng, Hải quyết định thi lại vào Trường Đại học Sư phạm TPHCM, tiếp tục theo đuổi con đường học tập để có thể đứng lớp bài bản hơn. Sau đó, anh tiếp tục học lên thạc sĩ. Việc học của bản thân được anh gắn với công việc đang làm mỗi ngày là dạy những đứa trẻ có hoàn cảnh khó khăn biết đọc, biết viết và từng bước hình thành nền nếp học tập. Hiện Hải là người trực tiếp đứng lớp chính. Trong một số giai đoạn, các sinh viên thực tập tham gia hỗ trợ. Anh kiểm tra bài vở, nhắc nhở học sinh hoàn thành bài tập, giữ kỷ luật trong giờ học và trao đổi với phụ huynh khi các em có biểu hiện chưa tốt. Nguồn lực duy trì lớp học chủ yếu đến từ sự chung tay của cộng đồng. Sách vở được Đoàn phường và chính quyền địa phương hỗ trợ; điện, nước, bàn ghế do nhà chùa tạo điều kiện. Những khoản còn thiếu, Hải tìm cách xoay xở, bỏ tiền túi ra giải quyết. Sau hơn 8 năm, lớp học đã hỗ trợ hơn 300 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được học tập. Với Hải, công việc không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức. Khi những học trò lớn dần, anh nhận ra các em cần được chuẩn bị cho cuộc sống sau lớp học, từ kỹ năng nghề nghiệp đến cách ứng xử và lựa chọn con đường của mình. Vì thế, Hải đặt mục tiêu ưu tiên hàng đầu là giáo dục đạo đức, ươm mầm nhân cách, xây dựng lối sống hướng thiện cho trẻ. “Tôi ưu tiên giáo dục đạo đức trước. Các em có thể học giỏi, nhưng nếu không biết phân biệt đúng sai, lệch lạc đạo đức, không biết sống có trách nhiệm thì khi ra ngoài xã hội vẫn có thể đi sai đường”, Hải nói. Vì vậy, bên cạnh bài học văn hóa, anh dành thời gian nhắc các em về lòng trung thực, sự tôn trọng người khác, ý thức tự lập và trách nhiệm với gia đình. Những điều này được truyền đạt qua việc giữ nền nếp lớp học, cách đối xử với bạn bè và những câu chuyện cụ thể trong cuộc sống hằng ngày. HƯỚNG NGHIỆP, MỞ CÁNH CỬA TƯƠNG LAI Khi học trò bước vào tuổi 1517, câu hỏi Hải đặt ra không chỉ là các em học đến lớp mấy, mà còn là sau khi rời lớp học, các em sẽ làm gì để tự nuôi sống bản thân. Anh tiếp tục định hướng học nghề cho các em. Anh vận động hỗ trợ các em học nghề sửa xe, cắt tóc, làm móng; những em có năng khiếu và đam mê võ thuật được tạo điều kiện tiếp cận môi trường tập luyện phù hợp. Hải cũng tìm kiếm nguồn hỗ trợ vé xe buýt, chi phí đi lại để các em có thể theo đuổi việc học và tập luyện. Trong số những trường hợp được anh hỗ trợ có hai chị em ruột Nguyễn Thị Kim Tuyến và Nguyễn Minh Trung. Từ những ngày đầu theo đuổi môn boxing trong điều kiện gia đình khó khăn, các em được Hải kết nối, vận động hỗ trợ tập luyện. Trước sự đồng hành, hỗ trợ đó, hai chị em trưởng thành trong thể thao, hiện đang là vận động viên boxing của TPHCM. Gia đình các em từng bước ổn định cuộc sống, thoát nghèo. Đầu năm 2026, Hải mở “Tiệm cà phê Thạc sĩ”, mô hình kinh doanh do anh tự đầu tư với mục tiêu tạo việc làm và đào tạo nghề cho thanh niên có hoàn cảnh khó khăn. Quán tiếp nhận 8 bạn trẻ, trong đó có nhân viên là người dân tộc thiểu số và những sinh viên có điều kiện kinh tế còn hạn chế. Tại đây, các bạn được học pha chế, làm quen với công việc phục vụ, rèn luyện tác phong và từng bước tích lũy kinh nghiệm lao động. Thay vì chỉ hỗ trợ trước mắt bằng tiền hay quà tặng, Hải lựa chọn cách tạo môi trường để các bạn vừa học một nghề, vừa làm việc trang trải cuộc sống. Việc mở quán cũng xuất phát từ thực tế anh chứng kiến trong nhiều năm làm công tác xã hội. Những đứa trẻ được giúp đỡ khi còn nhỏ rồi sẽ đến tuổi trưởng thành. Nếu không có kỹ năng nghề nghiệp, việc làm và sự định hướng, các em vẫn có nguy cơ quay lại vòng luẩn quẩn của khó khăn. BẢO VỆ TRẺ EM Song song với hoạt động giáo dục và tạo việc làm, anh Hải dành sự quan tâm đến vấn đề bảo vệ trẻ em. Năm 2025, trong quá trình đi lại và tiếp xúc với thanh thiếu nhi, Hải bắt gặp những em lang thang có nguy cơ bị bắt nạt hoặc rơi vào hoàn cảnh không an toàn. Anh nghĩ đến việc xây dựng một công cụ giúp trẻ em phát tín hiệu cầu cứu khi không thể trực tiếp tìm người lớn để nhờ giúp đỡ. Từ trăn trở đó, sáng kiến CHAFM ra đời, hướng đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống quản lý học tập (LMS) vào bảo vệ trẻ em. Theo ý tưởng của Hải, trẻ em có thể sử dụng các ký hiệu được thiết kế riêng để báo khi bị bắt nạt, bạo hành hoặc xâm hại. Tín hiệu cầu cứu được kết nối với các đầu mối hỗ trợ có liên quan, trong đó có tổ chức Đoàn, Hội và cơ quan chức năng tại địa phương, nhằm giúp việc tiếp nhận thông tin và hỗ trợ được kịp thời hơn. Điểm xuất phát của sáng kiến không phải từ một bài toán công nghệ đơn thuần, mà từ những tình huống Hải chứng kiến trong quá trình làm việc với trẻ em yếu thế. Nhiều em chưa đủ khả năng diễn đạt điều mình gặp phải, có em sợ bị đe dọa nếu lên tiếng, không biết phải tìm ai khi cần trợ giúp... Một phương thức báo tin đơn giản, dễ tiếp cận có thể mở thêm cơ hội để các em tìm được sự bảo vệ. Sáng kiến CHAFM đã giành giải Bạc tại Giải thưởng “Thiết kế, chế tạo, ứng dụng” năm 2025. Với Hải, đây là hướng đi để mở rộng công việc bảo vệ trẻ em từ những tiếp xúc trực tiếp trong lớp học sang việc tận dụng công nghệ, kết nối thêm các lực lượng có thể cùng tham gia. LƯU TRINH 7 n Thứ Ba n Ngày 20/10/2026 GIỚI TRẺ Gần 10 năm qua, anh Phan Trung Hải, Ủy viên Hội LHTN Việt Nam phường Phú Thuận, TPHCM, đều đặn duy trì lớp học tình thương dành cho trẻ em yếu thế từ 6-15 tuổi, tại một ngôi chùa ở TPHCM. Ở đó, các em không chỉ học chữ mà còn được ươm mầm nhân cách, xây dựng lối sống tích cực, từng bước chuẩn bị hành trang để tự tin bước vào đời. Năm 2025, anh Hải được trao danh hiệu “Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc lần thứ VIII” và nhận Bằng khen của Ủy ban T.Ư Hội LHTN Việt Nam với thành tích xuất sắc trong hoạt động tình nguyện vì cộng đồng. Năm 2026, anh được T.Ư Hội LHTN Việt Nam vinh danh tại Giải thưởng “Thanh niên sống đẹp”. Với tinh thần “sống là cho đi”, anh Phan Trung Hải từng tham gia đội hình hiến máu khẩn cấp tại địa phương, đến nay anh đã 25 lần hiến máu tình nguyện. Anh còn vận động trao tặng hàng nghìn phần quà, xe đạp, máy tính, tiếp sức cho những hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống. Anh Phan Trung Hải (thứ 4, từ phải sang) cùng đơn vị đồng hành tặng đồ dùng học tập cho trẻ em tại lớp học tình thương ẢNH: NVCC Những học sinh trưởng thành từ lớp học tình thương đến hỗ trợ và làm việc tại Tiệm cà phê Thạc sĩ ẢNH: NVCC “Chàng bao đồng” những số phận trẻ yếu thế
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==