9 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Năm n Ngày 15/10/2026 17 bài toán trọng tâm liệu văn hóa số quốc gia, Sàn giao dịch công nghiệp văn hóa, Phim trường số, Nền tảng công nghệ điều khiển nghệ thuật biểu diễn, Thanh âm Việt Nam, Nhà thi đấu e-Sport, Game thuần Việt, Vietnam Travel & Visit Vietnam, Sao chọn, Hương phở... Phim trường số có nội dung phát triển hạ tầng, công nghệ và công cụ sản xuất phim hiện đại, có khả năng dùng chung cho nhiều nhà sản xuất, mở ra khả năng hình thành cả một hệ sinh thái sản phẩm phái sinh từ điện ảnh đến thiết kế, thủ công mỹ nghệ và trải nghiệm văn hóa. Thanh âm Việt Nam phát triển hai chương trình Giai điệu cuộc sống, khuyến khích người dân cùng sáng tạo, chia sẻ và thưởng thức âm nhạc, hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam. Vietnam Travel và Visit Vietnam góp phần hình thành cửa ngõ du lịch số, ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để kết nối du khách với điểm đến, dịch vụ và những trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Hương phở giải bài toán phát triển một hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm văn hóa, kết hợp chất lượng, không gian, câu chuyện và bản sắc, hướng tới xây dựng những thương hiệu phở Việt Nam có khả năng hiện diện và cạnh tranh trên thị trường quốc tế. TẠO RA SẢN PHẨM CÓ CHỖ ĐỨNG Sự kiện ra mắt Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam mở ra cơ hội để hiện thực hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước trên tinh thần "đi xa là đi cùng nhau", tạo ra sự đồng điệu giữa các bên để mỗi bên vừa đóng góp vào việc tốt cho đất nước, vừa tìm được kịch bản phát triển riêng của mình. Ông Nguyễn Thanh Lâm - Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam - đề xuất tăng cường thảo luận cùng Bộ VHTT&DL nhằm đưa ra các chính sách đặc biệt nhằm khuyến khích quảng bá cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giúp giảm gánh nặng chi phí xây dựng thị trường. Nhà nước cần sử dụng "vốn mồi" dẫn dắt để tạo ra thị trường và trở thành một khách hàng, định hướng cuộc chơi. Đóng góp ý kiến thảo luận, bà Nguyễn Hồng Nhung - nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Truyền thông Đông Nam - mong muốn Bộ VHTT&DL có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng các chương trình, dự án nghệ thuật thương hiệu Việt Nam ở tầm quốc tế, hoặc đưa những chương trình quốc tế về Việt Nam. Đó cũng là giải pháp huy động được mọi nguồn lực, thể hiện đúng tinh thần của Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam. Những ý kiến, đề xuất tại chương trình thể hiện tâm huyết, tinh thần quyết tâm, tầm nhìn và khát vọng phát triển, hướng tới tạo ra những sản phẩm có chỗ đứng ở thị trường trong nước và quốc tế. THU AN Với sáng kiến Thanh âm Việt Nam, NSND Xuân Bắc - Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn - gợi ý mọi người ghi lại những âm thanh quen thuộc như tiếng cuốc, xẻng va vào nhau trên đồng ruộng, tiếng rao đêm hay tiếng còi tàu. Theo NSND Xuân Bắc, những thanh âm bình dị này có thể trở thành chất liệu sáng tạo giai điệu mang bản sắc Việt Nam nếu được kết nối và xử lý phù hợp. SỔ TAY Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp tục yêu cầu giảm hội họp, giảm báo cáo, tích hợp những văn bản, cuộc họp có nội dung tương đồng. Đáng chú ý, yêu cầu này đã được đặt ra từ năm 2025 và tiếp tục được nhấn mạnh trong năm 2026. Một năm trôi qua, câu chuyện ấy vẫn còn nguyên tính thời sự, bởi điều khó không chỉ là giảm số cuộc họp, mà còn là thay đổi cách làm việc để mỗi giờ công, mỗi nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn. Họp là cần thiết để trao đổi, thống nhất phương án và tháo gỡ vướng mắc. Nhưng nếu cuộc họp này nối tiếp cuộc họp khác, báo cáo chồng lên báo cáo, công việc dễ rơi vào nghịch lý: ai cũng bận rộn mà kết quả chưa tương xứng. Muốn khắc phục tình trạng ấy, trước hết phải tổ chức công việc khoa học hơn. Việc gì cần họp thì họp, việc gì có thể xử lý trực tiếp thì không nhất thiết tập hợp đông người. Mỗi nhiệm vụ cần rõ người phụ trách, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và kết quả cần đạt. Quan trọng hơn, phải lựa chọn người có đủ năng lực, giao đúng việc, trao quyền phù hợp và đánh giá bằng hiệu quả thực tế. Một bộ máy vận hành tốt không phải vì có nhiều tầng nấc kiểm soát, mà vì mỗi người đều biết mình cần làm gì và chịu trách nhiệm đến đâu. Đòi hỏi ấy càng cấp thiết khi năm 2026 đặt ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%. Muốn đạt được mục tiêu lớn, không thể để nguồn lực bị giữ lại trong những thủ tục lòng vòng, dự án chậm triển khai hay những vướng mắc doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần mới được giải quyết. Vốn đầu tư cần được đưa vào sản xuất, kinh doanh đúng tiến độ; những khó khăn phải có cơ quan xử lý, có người chịu trách nhiệm và có thời hạn cụ thể. Tăng trưởng không đến từ việc nhắc lại mục tiêu trong nhiều hội nghị, mà từ những quyết định đúng lúc và hành động quyết liệt. Suy cho cùng, hiệu quả điều hành còn phải được nhìn từ đời sống người dân. Người dân cần đường phố bớt ùn tắc, không khí bớt ô nhiễm, nơi ở an toàn và thuận tiện hơn. Doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh minh bạch, không bị nhũng nhiễu bởi những thủ tục không cần thiết. Mỗi người dân khi đến cơ quan công quyền đều mong công việc được giải quyết đúng hẹn, không phải đi lại nhiều lần hay thấp thỏm trước những đòi hỏi vô lý. Những vấn đề ấy không thiếu cuộc họp để bàn, cũng không thiếu văn bản để chỉ đạo. Điều quan trọng là chủ trương có đi vào cuộc sống hay không, người được giao nhiệm vụ có làm đến nơi đến chốn hay không. Không thể đánh giá một kế hoạch chống ô nhiễm bằng số cuộc họp đã tổ chức, cũng không thể đo hiệu quả cải cách hành chính bằng số báo cáo đã hoàn thành. Phải nhìn vào những chuyển biến cụ thể mà người dân cảm nhận được. Giảm hội họp, vì thế, không phải để làm việc ít đi, mà để dành nhiều thời gian hơn cho những việc cần làm. Bớt giấy tờ hình thức để tăng hiệu quả thực thi; bớt những vòng chờ đợi để tăng tính chủ động; bớt lời hứa để thêm kết quả. Và thành tích sau cùng không nằm ở những gì được nói trong phòng họp, mà ở những gì đã thay đổi ngoài cuộc sống. KHÁNH AN Giảm hội họp, giấy tờ tiên đến Khe Sanh, cây cà phê được gây dựng lại. Người trở về, người đến lập nghiệp tiếp nối công việc trên vùng đất mà chiến tranh đã làm đứt quãng nhiều mùa thu hái. NHỮNG NGƯỜI GIỮ LẠI MÀU XANH Năm 1978, Nông trường Cà phê Khe Sanh được thành lập. Việc khôi phục vườn cây dần có tổ chức, có lực lượng và bắt đầu áp dụng khoa học kỹ thuật. Những khoảng đất khai hoang trước đó bắt đầu được đưa vào sản xuất tập trung. Ông Lê Gia San, từng làm công nhân nông trường, nhớ có thời kỳ đơn vị duy trì khoảng 300-400 lao động. Công việc theo từng khâu: Làm đất, trồng cây, chăm sóc, tỉa cành, thu hoạch. Những người lao động cùng nhau tạo dựng những đồi cà phê, cùng chờ cây lớn và chờ đến mùa hái quả. Nhưng để có những mùa cà phê ổn định, nông trường phải qua nhiều thử nghiệm. Giống cây, vật tư, kỹ thuật và đường vận chuyển đều là những khó khăn của vùng sản xuất vừa khôi phục. Có giống đưa xuống đất rồi không duy trì được lâu dài, việc lựa chọn vẫn phải tiếp tục. Đầu những năm 1990, ông Dương Văn Hải xuất ngũ, chuyển ngành về Nông trường Cà phê Khe Sanh. Ông vẫn nhớ như in những ngày đầu đến Khe Sanh khai phá. “Chiến tranh qua nhiều năm, nhưng hố bom còn chi chít, đạn pháo sót lại nhiều như đá cuội. Cây cối bị chất độc da cam tàn phá chỉ còn trơ gốc và lau lách bao phủ. Những người như chúng tôi bắt đầu bằng công việc phát dọn, khai hoang, phục hóa để trồng cà phê” - ông Hải nhớ lại. Ông Hải được bố trí làm bí thư chi đoàn, chủ tịch công đoàn ở đội 3. Cuộc sống gắn với đội sản xuất, với những người cùng mở đất và chăm cây. Trong câu chuyện của ông, mùa Catimor đầu tiên là một ký ức rõ nét. “Quả sai đến mức một người làm cả ngày chỉ hái được ba, bốn cây là cùng, năng suất vượt xa hình dung ban đầu của chúng tôi. Ai nấy đều vui mừng, công sức bỏ ra lâu nay đã có kết quả để cầm trên tay” - ông Hải nhớ lại. Theo hồi ức ông Hải, sau năm 2000, nông trường dần tan rã, có nguyên nhân từ cơ chế quản lý. Đó là một đoạn buồn trong câu chuyện của người từng gắn bó với nông trường quốc doanh. Cà phê dần trở về với các hộ gia đình, được chăm sóc trên từng mảnh vườn. Người Kinh đi kinh tế mới, đồng bào Bru - Vân Kiều, Pa Kô bản địa cùng tham gia trồng và thu hái cà phê. Những đồi cây cà phê nối sang Hướng Phùng, Tân Lập và các vùng phụ cận. Gia đình ông Hải nay ở thôn Ruộng, xã Khe Sanh vẫn tiếp tục gắn bó với cây cà phê. Sau hơn nửa thế kỷ hòa bình, những người bắt đầu cuộc sống trên đất hậu chiến đã già, có người không còn. Vườn cây được trao sang thế hệ tiếp theo, cùng những công việc quen thuộc: Chăm đất, tỉa cành, chờ quả chín. Từ những hố bom đến vườn cây, đất Khe Sanh đã nuôi nhiều lớp người, nhưng câu chuyện còn tiếp ở cuộc sống của người trồng hôm nay: Sau mỗi mùa thu hoạch, phần giá trị nào của hạt cà phê ở lại với những gia đình đang chăm giữ màu xanh ấy? H.N Trong vườn nhà ông Quý, gốc cà phê cũ vẫn được giữ lại; theo lời ông Các, đã có người không trở về sau buổi khai hoang; ở thôn Ruộng, ông Hải nhớ một ngày chỉ hái ba, bốn cây… Mỗi người lưu một phần quá khứ, đủ để thấy những đồi cà phê hôm nay đã được dựng lên từ công sức và mất mát ra sao. Gốc cà phê già còn sót lại Bộ trưởng Bộ VHTT&DL Lâm Thị Phương Thanh khẳng định mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam cần giúp người có ý tưởng gặp người có công nghệ, có vốn ẢNH: VIỆT HÙNG
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==