15 TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG n Thứ Năm n Ngày 15/10/2026 Phát biểu tại hội thảo “Kết nối thông minh - Kiến tạo hệ sinh thái số” ngày 14/10, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cảm ơn báo Tiền Phong đã đồng hành cùng Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại trong 6 năm qua, góp phần lan tỏa kết quả chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt. Dẫn trải nghiệm tại Bệnh viện Bạch Mai, ông Dũng cho biết năm 2019, khi người nhà nằm viện, việc thanh toán và hoàn tất thủ tục ra viện mất khoảng một tiếng rưỡi. Người bệnh phải di chuyển qua nhiều khâu trong lúc sức khỏe còn yếu. Hiện nay, các bước từ khám bệnh, tạm ứng đến thanh toán viện phí và tiền thuốc đã được kết nối, tích hợp, giúp quy trình thuận tiện hơn. Theo ông Dũng, đây mới là giá trị thực chất của chuyển đổi số, thay vì chỉ đưa giấy tờ lên môi trường điện tử hoặc số hóa những quy trình còn rời rạc. Thanh toán số là nền tảng quan trọng để phát triển dịch vụ số. Bệnh viện thông minh, dịch vụ thuế thuận tiện hay nền tảng đặt vé, du lịch khó vận hành hiệu quả nếu thiếu hệ thống thanh toán đồng bộ. Ngành ngân hàng đã đi trước một bước, nhưng giai đoạn tiếp theo cần sự kết nối mạnh hơn giữa các ngành, doanh nghiệp và đơn vị cung cấp dịch vụ. “Không ai đứng một mình cả và không ai có thể thành công khi đứng một mình cả”, ông Dũng nhấn mạnh. Theo ông, dịch vụ ngân hàng chỉ phát huy hiệu quả khi được tích hợp vào chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ và đáp ứng tốt nhu cầu của người dùng. CHUYỂN ĐỔI SỐ KHÔNG CHỈ LÀ SỐ HÓA GIẤY TỜ Phó Thống đốc đề nghị tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, cập nhật kịp thời quy định trước tốc độ phát triển của công nghệ và những vấn đề mới phát sinh. Chính sách cần tạo thuận lợi cho hoạt động thanh toán nhưng vẫn bảo đảm an toàn. Các ngân hàng và đơn vị cung cấp dịch vụ cần giảm thao tác, tăng khả năng tích hợp giữa các nền tảng, cải thiện trải nghiệm khách hàng. Tự động hóa phải góp phần tăng năng suất, giảm chi phí và đem lại lợi ích cho cả doanh nghiệp lẫn người sử dụng. Ông Dũng cũng lưu ý yêu cầu bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng. Các giải pháp thanh toán cần bảo đảm an toàn, bảo mật; khi xảy ra sự cố hoặc khiếu nại, các đơn vị phải phối hợp xử lý kịp thời. Bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an ninh mạng và phòng, chống giao dịch bất hợp pháp cũng cần được chú trọng. Với thanh toán xuyên biên giới, ông cho rằng cần tăng cường kết nối để khách quốc tế thuận tiện sử dụng thẻ, mã QR và các phương thức điện tử tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ người Việt thanh toán khi ra nước ngoài. Ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán cần phát triển giải pháp tích hợp xuyên suốt từ đặt hàng, sử dụng dịch vụ đến thanh toán; NAPAS hỗ trợ về tiêu chuẩn kỹ thuật và kết nối hệ thống. Theo Phó Thống đốc, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và các mô hình kinh doanh mới mở ra nhiều cơ hội, đồng thời đặt ra thách thức về an ninh, an toàn. Các đơn vị cần chủ động phát triển giải pháp mới để dịch vụ vừa thuận tiện vừa bảo mật. Ông Dũng mong muốn ngân hàng, tổ chức thanh toán, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan báo chí tiếp tục đồng hành xây dựng hệ sinh thái số trong các lĩnh vực thanh toán, tín dụng, tiết kiệm, y tế, giáo dục và giao thông, bảo đảm người dân và doanh nghiệp thực sự được hưởng lợi từ chuyển đổi số. VIỆT LINH - NGỌC MAI Trong lĩnh vực hàng không, ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của thanh toán số, nhất là thanh toán xuyên biên giới, trong nâng cao trải nghiệm hành khách. Đa dạng phương thức thanh toán từ khâu tìm chuyến bay, lựa chọn giá vé đến hoàn tất giao dịch sẽ giúp doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu ngày càng phong phú của khách hàng. Ở góc độ ngân hàng, ông Đồng Đức Giang, Giám đốc Trung tâm Thẻ Agribank, cho biết ngân hàng đang phát triển kênh giao dịch trực tuyến, mở rộng thanh toán QR tại chợ dân sinh, hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp tiếp cận thanh toán không dùng tiền mặt. Việc số hóa thanh toán trong chuỗi giá trị nông nghiệp cũng góp phần kết nối hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính ở nông thôn. Các mô hình này cho thấy thanh toán số phát huy giá trị khi được tích hợp vào hoạt động thực tế của từng ngành và có sự phối hợp giữa ngân hàng, đơn vị cung cấp dịch vụ với nền tảng công nghệ. KHAI THÁC DỮ LIỆU, BẢO ĐẢM AN TOÀN ĐỂ MỞ RỘNG KẾT NỐI Khi thanh toán số được triển khai rộng rãi, dữ liệu giao dịch không chỉ phục vụ chuyển tiền mà còn có thể hỗ trợ quản trị doanh nghiệp, quản lý nhà nước và đánh giá khả năng tiếp cận vốn. Bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA, Tổng Giám đốc JetPay, cho rằng doanh nghiệp cần biết khoản tiền đến từ đâu, thuộc đơn hàng nào, đã được xác nhận hay chưa và doanh thu có bị bỏ sót không. MISA và JetPay đang phát triển nền tảng kết nối dữ liệu ngân hàng với chứng từ để hỗ trợ dự báo dòng tiền; lịch sử thanh toán cũng có thể là nguồn dữ liệu bổ sung phục vụ đánh giá khả năng tiếp cận vốn, trên cơ sở khách hàng đồng ý chia sẻ. Theo ông Lưu Nguyên Trí, Phó Trưởng ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa, Cục Thuế, dữ liệu thanh toán có thể đối chiếu, kiểm chứng. Khi được kết nối phù hợp với hóa đơn điện tử và dữ liệu kê khai thuế, thông tin này giúp cơ quan thuế đánh giá hoạt động kinh doanh, xác định những chênh lệch cần làm rõ và phát hiện rủi ro kê khai thiếu doanh thu. Tuy nhiên, ông Trí lưu ý không phải mọi khoản tiền phát sinh trên tài khoản đều là doanh thu chịu thuế; nghĩa vụ thuế phải được xác định theo bản chất giao dịch, hồ sơ liên quan và quy định pháp luật. Liên thông thanh toán cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về an toàn, bảo mật. Ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhận định thanh toán xuyên biên giới liên quan đến nhiều ngân hàng, tổ chức trung gian và hệ thống tại các quốc gia khác nhau. Sự khác biệt về tiêu chuẩn, quy định có thể tạo điểm yếu trong chuỗi kết nối; chỉ một mắt xích gặp vấn đề cũng có thể phát sinh rủi ro. Ngân hàng Nhà nước đã chuẩn hóa dữ liệu, yêu cầu các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán tuân thủ tiêu chuẩn an toàn, bảo mật và triển khai giải pháp xác thực theo Thông tư số 50/2024/TTNHNN. Cơ quan này cũng kết nối với 21 đơn vị cung cấp giải pháp phòng ngừa gian lận, cảnh báo người dùng khi chuyển tiền đến tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ và phối hợp với Bộ Công an phòng, chống lừa đảo. Trong lĩnh vực thanh toán quốc tế, ông Nguyễn Bá Diệp, Phó Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo, cho biết MoMo đang mở rộng hệ sinh thái du lịch, mua sắm xuyên biên giới, hỗ trợ người dùng tiếp cận mạng lưới khoảng 100 triệu điểm thanh toán tại 60 quốc gia. MoMo cũng phối hợp với 56 hãng hàng không để đa dạng hóa dịch vụ. Theo ông Diệp, hệ thống hiện ghi nhận cảnh báo khoảng 29.000 giao dịch mỗi ngày, trong khi tỷ lệ giao dịch thanh toán thành công, an toàn đạt 99,95%. Từ góc độ doanh nghiệp du lịch, ông Nguyễn Tiến Đạt, Tổng Giám đốc AZA Travel, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội, đánh giá các giải pháp thanh toán quốc tế như QR Global hay Mastercard Pay Local có thể cải thiện trải nghiệm chi tiêu của khách nước ngoài tại Việt Nam. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, các giải pháp cần được triển khai rộng qua hệ thống ngân hàng và tại các điểm phục vụ khách quốc tế. NGỌC MAI - VIỆT LINH biên giới Phải gắn với lợi ích thực chất của người dùng Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi đem lại lợi ích thiết thực cho người dân. Các ngân hàng, doanh nghiệp và đơn vị cung cấp dịch vụ cần tăng cường kết nối, đơn giản hóa trải nghiệm và bảo đảm an toàn giao dịch. Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ẢNH: TRỌNG TÀI thức về liên thông hệ thống, tuân thủ pháp lý, vận hành, mở rộng mạng lưới và an ninh dữ liệu. Việc thống nhất quy trình, nâng chất lượng hạ tầng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên. Mục tiêu là giúp người Việt sử dụng phương thức quen thuộc khi ra nước ngoài, đồng thời tạo thuận lợi cho du khách quốc tế tại Việt Nam, qua đó hỗ trợ du lịch, giao thương và hội nhập kinh tế. Ông Ken Nguyễn, đại diện Mastercard, nhận định mã QR đã phổ biến tại Việt Nam, từ chợ truyền thống, hàng quán đến cửa hàng bán lẻ, giúp nhiều cơ sở kinh doanh tiếp nhận thanh toán số mà không cần đầu tư máy chấp nhận thẻ (POS). Tuy nhiên, du khách quốc tế thường sử dụng thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ hoặc ví điện tử quốc tế, trong khi nhiều cơ sở kinh doanh trong nước chủ yếu nhận thanh toán qua QR. Nếu hai hệ thống chưa liên thông, giao dịch có thể bị gián đoạn và người mua, người bán phải quay lại dùng tiền mặt. Để thu hẹp khoảng cách này, Mastercard phát triển giải pháp Pay Local, cho phép khách quốc tế quét mã QR tại điểm bán bằng ứng dụng ngân hàng số hoặc ví điện tử quen thuộc ở nước mình, có liên kết với thẻ Mastercard. Du khách không cần nạp trước ngoại tệ hoặc đăng ký ví điện tử trong nước. Với cơ sở kinh doanh Việt Nam, giải pháp hướng tới tận dụng mã QR sẵn có để nhận thanh toán quốc tế mà không phải đầu tư thêm máy POS, nâng cấp phần mềm hay thay đổi quy trình đối soát. Bên cạnh sự thuận tiện, bảo mật dữ liệu là yêu cầu quan trọng khi thanh toán xuyên biên giới mở rộng. Mastercard đặt mục tiêu đạt 100% token hóa và xác thực liền mạch tại Việt Nam vào năm 2027. Công nghệ token hóa thay thông tin thẻ nhạy cảm bằng mã kỹ thuật số, góp phần bảo vệ dữ liệu thanh toán mà không yêu cầu người dùng thêm thao tác. VIỆT LINH - NGỌC MAI
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==