6 n Thứ Ba n Ngày 13/10/2026 GIỚI TRẺ Anh Hoàng Khắc Hiếu - Trung tâm Giải pháp Chính phủ, Tổng Công ty Giải pháp Doanh nghiệp Viettel, Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2024: Đặt hàng bài toán công nghệ lớn của quốc gia Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, tôi cho rằng thanh niên Việt Nam cần khẳng định vai trò tiên phong trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, không chỉ bằng khát vọng làm giàu mà quan trọng hơn là năng lực giải quyết những bài toán thực tiễn của đất nước. Từ kinh nghiệm công tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trực tiếp tham gia quản lý và phát triển các giải pháp công nghệ phục vụ Chính phủ, quốc phòng và giao thông thông minh, tôi nhận thấy Việt Nam không thiếu kỹ sư trẻ tài năng, ý tưởng sáng tạo hay tinh thần dám nghĩ, dám làm. Tuy nhiên, điều khiến tôi trăn trở là làm thế nào để thu hẹp khoảng cách giữa năng lực công nghệ và việc tạo ra những sản phẩm thực sự có sức cạnh tranh trên thị trường. Trong quá trình triển khai các dự án, chúng tôi gặp không ít khó khăn khi đưa công nghệ mới vào ứng dụng thực tế. Những điểm nghẽn có thể kể đến như thiếu môi trường thử nghiệm, hạn chế trong tiếp cận dữ liệu đến những rào cản về cơ chế đầu tư, mua sắm và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu. Thực tiễn tại Viettel cho thấy, khi được tin tưởng giao những bài toán lớn, trao quyền tự chủ và chấp nhận thử thách, các kỹ sư trẻ hoàn toàn có thể nghiên cứu, làm chủ, cũng như phát triển những công nghệ phức tạp. Tôi cho rằng tinh thần khởi nghiệp cần được nhìn nhận rộng hơn việc thành lập doanh nghiệp mới. Đó còn là tinh thần khởi nghiệp ngay trong mỗi tổ chức, khi người trẻ chủ động đổi mới phương thức làm việc, phát triển sản phẩm và tạo ra giá trị mới. Để khơi thông nguồn lực sáng tạo này, tôi kỳ vọng Nhà nước tiếp tục thúc đẩy cơ chế đặt hàng những bài toán công nghệ lớn của quốc gia cho doanh nghiệp và lực lượng nghiên cứu trong nước; mở rộng không gian thử nghiệm có kiểm soát, đặc biệt trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số và đô thị thông minh. Đồng thời, cần có chính sách ưu tiên tạo cơ hội để sản phẩm công nghệ Việt Nam được kiểm chứng, ứng dụng và từng bước vươn ra thị trường quốc tế trên cơ sở cạnh tranh minh bạch. Bên cạnh đó, cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dài hạn cho nghiên cứu phát triển, xây dựng đội ngũ chuyên gia trẻ và gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường, viện nghiên cứu với doanh nghiệp. Chị Dương Thị Hồng Nhung - CEO/Cofounder N2TP: Xây dựng nguồn quỹ riêng cho nhà khoa học trẻ Tôi có 8 năm nghiên cứu trong lĩnh vực dược học và công nghệ sinh học, tập trung vào sinh học tính toán. Đến nay, tôi cùng các cộng sự có khoảng 15 công trình được công bố hoặc chấp nhận công bố tại các hội nghị quốc tế xếp hạng A/A* và tạp chí Q1. Startup của chúng tôi khởi đầu bằng ứng dụng AI trong y tế, sau đó mở rộng sang nền tảng AI hỗ trợ nghiên cứu khoa học. Sản phẩm đầu tiên là giải pháp hỗ trợ cá thể hóa liều dùng thuốc, hiện được triển khai tại khoảng 50 bệnh viện ở Việt Nam. Từ trải nghiệm thực tế, tôi cho rằng một trong những điểm nghẽn lớn nhất là khoảng cách giữa năng lực nghiên cứu và năng lực phát triển sản phẩm. Với nghiên cứu hướng tới thương mại hóa, nhà khoa học cần xác định rõ giải pháp giải quyết vấn đề gì, ai sử dụng, ai sẵn sàng chi trả và chi phí triển khai có phù hợp không. Điều này đòi hỏi góc nhìn thị trường và sự phối hợp với các cộng sự am hiểu kinh doanh, phát triển sản phẩm. Bên cạnh đó là việc đánh giá đúng mức độ sẵn sàng công nghệ và bảo đảm nguồn lực cho giai đoạn hoàn thiện, thử nghiệm sản phẩm. Đây là những yêu cầu không dễ để nhà khoa học trẻ tự xoay xở. Từ thực tế đó, tôi đề xuất xây dựng nguồn quỹ riêng cho các nhà khoa học trẻ. Các quỹ tài trợ nghiên cứu khoa học hiện nay thường kêu gọi đề xuất chung từ cộng đồng nghiên cứu, trong khi nhà khoa học trẻ cần thời gian tích lũy công bố, kinh nghiệm và xây dựng đội ngũ. Nếu việc xét chọn đặt nặng thành tích, kinh nghiệm và chức danh, họ có thể gặp bất lợi so với những nhóm nghiên cứu lâu năm. Vì vậy, nguồn quỹ này nên chú trọng chất lượng câu hỏi nghiên cứu, tính mới, bằng chứng ban đầu và tiềm năng phát triển. Nguồn tài trợ cũng nên mở cho các nhóm nghiên cứu cơ bản tại startup công nghệ. Muốn phát triển sản phẩm có nền tảng khoa học vững chắc, đủ sức cạnh tranh toàn cầu và tham gia các chuỗi cung ứng toàn cầu, doanh nghiệp cần đầu tư thời gian, nguồn lực cho nghiên cứu cơ bản. Đặc biệt, với doanh nghiệp phát triển công nghệ lõi, việc khám phá nguyên lý, xây dựng phương pháp và kiểm chứng giả thuyết khoa học có thể kéo dài nhiều năm. Chị Lê Võ Tường Vân, Nghiên cứu sinh tại Đại học Adelaide, Úc: Xây dựng nền tảng thu hút, giữ chân nhân tài Để phát huy tiềm năng thanh niên góp sức vào mục tiêu phát triển tăng trưởng 2 con số trong kỷ nguyên mới, theo tôi, cần có giải pháp thu hút và phát huy hiệu quả nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đầu tiên, mở rộng cơ hội việc làm thông qua các chương trình thu hút nhân tài, đồng thời xây dựng chính sách đãi ngộ tương xứng với trình độ, năng lực và kinh nghiệm. Bên cạnh mức lương phù hợp, cần có nguồn kinh phí hỗ trợ nghiên cứu, phát triển đội ngũ và xây dựng phòng thí nghiệm. Các chương trình cần được tuyên truyền rộng rãi để người trẻ, đặc biệt là những trí thức được đào tạo ở nước ngoài, dễ dàng tiếp cận. Quy trình tuyển chọn cũng cần được tinh gọn, đơn giản hóa thủ tục, giấy tờ và hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi để nhân tài tham gia ứng tuyển. Cùng đó, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Nhà nước cần quan tâm mở rộng cơ sở vật chất, cung cấp nguồn quỹ để các trường đại học, viện nghiên cứu tiếp cận thiết bị, máy móc hiện đại. Tôi cho rằng, khi có cơ hội nghề nghiệp rõ ràng, chính sách đãi ngộ phù hợp và môi trường nghiên cứu thuận lợi, người trẻ sẽ có thêm động lực phát huy năng lực, theo đuổi đam mê khoa học và đóng góp lâu dài cho đất nước. Đây cũng là nền tảng để Việt Nam thu hút, giữ chân nhân tài, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới. Anh Trịnh Phương Nam - Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam phường Duy Tiên, tỉnh Ninh Bình, Giải thưởng Nguyễn Chí Thanh năm 2026: Trang bị kỹ năng làm chủ AI Từ thực tiễn cơ sở, tôi nhận thấy thanh niên có nhiều ý tưởng, khát vọng khởi nghiệp nhưng còn gặp khó khăn về vốn, kinh nghiệm quản trị, công nghệ và thị trường tiêu thụ. Tôi kiến nghị cơ chế hỗ trợ vốn mồi, tín dụng ưu đãi phù hợp với tính khả thi của dự án. Trong đó, đẩy mạnh đào tạo, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ ứng dụng AI và thương mại điện tử trong phát triển sản phẩm địa phương, nhất là nông sản, sản phẩm OCOP và làng nghề. Bên cạnh đó, cần xây dựng mạng lưới kết nối chuyên gia, doanh nghiệp, tạo điều kiện để thanh niên thử nghiệm ý tưởng và tiếp tục được đồng hành sau khởi nghiệp. Người trẻ không chỉ cần vốn mà còn cần môi trường, cơ hội để chuyển hóa ý tưởng sáng tạo thành giá trị kinh tế thực chất. AI không chỉ đặt ra thách thức về việc làm mà còn mở ra cơ hội để thanh niên nâng cao năng suất, gia tăng giá trị lao động và thích ứng với yêu cầu của kỷ nguyên mới. Trước sự phát triển của AI và tự động hóa, việc nâng cao năng lực số, tay nghề và khả năng thích ứng là yêu cầu cấp thiết đối với thanh niên. Đặc biệt, cần đẩy mạnh đào tạo nghề theo nhu cầu doanh nghiệp, chú trọng kỹ năng số, ứng dụng AI và vận hành công nghệ hiện đại. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ đào tạo lại, nâng cao tay nghề cho thanh niên nông thôn, công nhân trẻ thông qua các khóa học linh hoạt, dễ tiếp cận. LƯU TRINH - GIA LINH (ghi) Từ đặt hàng những bài toán công nghệ lớn của quốc gia, thu hút nhân tài, đến hỗ trợ vốn, đào tạo kỹ năng số và tạo đầu ra cho sản phẩm khởi nghiệp, thanh niên kỳ vọng có thêm cơ chế, nguồn lực và không gian thử nghiệm để biến ý tưởng thành giá trị thực tiễn, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước. Giải những bài toán lớn của đất nước “Tôi tin rằng, khi tài năng trẻ được trao cơ hội giải quyết những bài toán đủ lớn và có môi trường để biến ý tưởng thành sản phẩm, chúng ta sẽ tạo ra những doanh nghiệp, ngành nghề và việc làm chất lượng cao. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để từng bước hình thành những sản phẩm “Make in Vietnam” mang trí tuệ Việt Nam, có năng lực cạnh tranh toàn cầu, góp phần khẳng định vị thế đất nước trên bản đồ công nghệ thế giới”. Anh HOÀNG KHẮC HIẾU - Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2024 Bạn trẻ TPHCM trải nghiệm sản phẩm công nghệ tại Ngày hội “Chuyển đổi số - Chuyển động xanh” diễn ra tháng 8/2026 ẢNH: NGÔ TÙNG HƯỚNG TỚI THỦ TƯỚNG ĐỐI THOẠI VỚI THANH NIÊN NGÀY 15/10:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==