12 n Thứ Tư n Ngày 30/9/2026 QUỐC TẾ Ngày 28/9, tên lửa cao tương đương tòa nhà 40 tầng - gồm tên lửa đẩy siêu nặng Super Heavy và tầng trên mang tên Starship, rời bệ phóng tại cảng vũ trụ Starbase gần Vịnh Mexico. Ông Dan Huot, người phát ngôn của SpaceX, ban đầu tuyên bố trong chương trình phát sóng trực tiếp của công ty rằng Starship không thể đạt quỹ đạo vì một động cơ tắt sớm hơn dự kiến. Tuy nhiên, vài phút sau, ông Huot thay đổi thông báo khi các kỹ sư cập nhật rằng tàu vẫn có thể thực hiện lần khai hỏa động cơ quan trọng để đưa nó vào quỹ đạo. Starship được SpaceX giao nhiệm vụ đưa các vệ tinh Starlink lên quỹ đạo và thực hiện các sứ mệnh của NASA lên Mặt trăng trong tương lai. Con tàu dự kiến hoàn thành 6 vòng quanh Trái Đất trong hành trình kéo dài 10 giờ - chuyến bay dài nhất từ trước đến nay, trước khi rơi xuống Thái Bình Dương, ở khu vực phía tây Chile. Đạt được quỹ đạo là cột mốc quan trọng đối với bất kỳ tên lửa mới nào được thiết kế để đưa vật thể lên không gian. Đây là thành tựu mà Starship đã phải trì hoãn nhiều lần. Tỷ phú Elon Musk từng dự đoán SpaceX sẽ đạt được mục tiêu này vào năm 2022, sau đó triển khai vệ tinh vào năm 2023. Tuy nhiên, kể từ năm 2023, cả 13 chuyến bay thử nghiệm trước đó của Starship đều chỉ đạt dưới quỹ đạo, sau quá trình phát triển kéo dài gần 1 thập kỷ và tiêu tốn của SpaceX hơn 15 tỷ USD. Tỷ phú Musk cho biết ông hình dung cuối cùng sẽ có hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn Starship được phóng mỗi năm - tần suất chưa từng có trong ngành công nghiệp vũ trụ. BÌNH GIANG (theo AP, Reuters) Tên lửa khổng lồ của tỷ phú Elon Musk làm nên điều chưa từng có Tên lửa Starship thế hệ mới của SpaceX vừa được phóng lên từ bang Texas, Mỹ và đã đạt quỹ đạo, dù một động cơ gặp sự cố. Đây là nỗ lực đầy mạo hiểm nhằm triển khai lô vệ tinh Starlink trong sứ mệnh tham vọng nhất từ trước đến nay của tỷ phú Elon Musk. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định: “Điều này không đúng sự thật. Tôi không hề đề nghị gì với họ cả”. Trước đó, Axios dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nói rằng, Tổng thống Trump sẵn sàng nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Iran và giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa của Iran để đổi lấy những bước đi cụ thể của nước này liên quan chương trình hạt nhân. Theo nguồn tin, thông điệp Mỹ gửi tới Iran được đưa ra trong bối cảnh các nhà trung gian hòa giải của Qatar và Pakistan đang nỗ lực thúc đẩy đàm phán giữa Mỹ và Iran trong tuần này. Hiện hai bên vẫn bất đồng về những vấn đề then chốt. Iran muốn các cuộc đàm phán tập trung vào eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, trong khi chính quyền Tổng thống Trump yêu cầu Tehran đưa ra các nhượng bộ liên quan chương trình hạt nhân. Các nhà trung gian Qatar và Pakistan dự kiến gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại New York để thảo luận về đề xuất do Qatar đưa ra. Đại diện Qatar cũng được cho là sẽ gặp các quan chức chính quyền Tổng thống Trump vào ngày 29/9 (giờ Mỹ), nhằm tìm kiếm bước đột phá trong đàm phán. Một quan chức Mỹ nắm rõ tiến trình đàm phán đánh giá, các cuộc trao đổi là “tích cực và mang tính xây dựng”, đồng thời cho biết Iran đã thể hiện sự linh hoạt trong một số vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, quan chức này nhấn mạnh vẫn còn nhiều điểm chưa được giải quyết, đặc biệt là trình tự thực hiện các cam kết và bên nào sẽ hành động trước. “Hai bên vẫn chưa thống nhất về thời điểm thực hiện các cam kết và bên nào sẽ tiến hành bước nào trước”, vị quan chức nói. Theo quan chức Mỹ, Washington vẫn đặt mục tiêu ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và cho rằng các biện pháp trừng phạt cùng tình hình tại eo biển Hormuz đang gây sức ép lên Tehran. “Lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz tiếp tục tăng và việc phong tỏa cùng các lệnh trừng phạt tiếp tục làm suy yếu vị thế của Iran. Vị thế của Mỹ ngày càng vững mạnh và hoàn toàn cam kết với mục tiêu Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”, vị quan chức này nói. Vị quan chức nói rằng, Nhà Trắng hoài nghi về những lời hứa của Iran và cáo buộc Iran vi phạm bản ghi nhớ hợp tác gần đây nhất bằng việc bắn vào các tàu thương mại ở eo biển Hormuz hồi tháng 7. “Lần này, Mỹ cần được đảm bảo rằng Iran thực sự nghiêm túc và họ không chỉ đang cố gắng trốn tránh tình thế khó khăn hiện tại”, vị này lưu ý. IRAN BI QUAN VỀ KHẢ NĂNG ĐẠT ĐƯỢC THỎA THUẬN TRƯỚC BẦU CỬ MỸ Theo các nguồn tin, trong đó có những người được giới chức Iran thông tin về vụ việc, Iran và Mỹ không đạt được nhiều tiến triển trong các cuộc đàm phán bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York tuần trước. Tehran tin rằng xung đột có nguy cơ leo thang sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 ở Mỹ. Các quan chức Iran liên tục khẳng định nước này sẵn sàng theo đuổi con đường ngoại giao nhưng không tin tưởng chính quyền Tổng thống Trump sẽ tuân thủ các điều khoản của bất kỳ thỏa thuận nào. Nhà Trắng cũng có thái độ hoài nghi tương tự đối với Tehran, và trước đó ông Trump tỏ ra nghi ngờ về khả năng đạt được thỏa thuận trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, người đã gặp các đặc phái viên của ông Trump là Jared Kushner và Steve Witkoff vào tuần trước, vẫn đang ở lại Mỹ để tiếp tục thảo luận thông qua các bên trung gian, theo lời một nguồn tin. Ông Araghchi cho biết, Iran kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ phía Mỹ về các đề xuất ngừng bắn mới nhất, cũng như các điều kiện của nước này nhằm khôi phục hoạt động lưu thông hàng hải tại eo biển Hormuz. “Nếu phía Mỹ khẳng định họ đang tìm kiếm một thỏa thuận hoặc một giải pháp hòa bình, thì chúng tôi đã đưa ra giải pháp đó”, ông Araqchi nói. Giá dầu đã tăng vào ngày 28/9 khi hy vọng về một thỏa thuận liên quan eo biển Hormuz dần tan biến. Giá dầu thô Brent tăng 2%, lên mức khoảng 106,2 USD/ thùng. Việc giá năng lượng tăng vọt kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến vào cuối tháng 2 đã gây bất lợi cho ông Trump và đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thời điểm mà Đảng Dân chủ được dự đoán sẽ giành thêm lợi thế. QUỲNH NHƯ-MINH HẠNHBÌNH GIANG (theo Reuters, Axios) Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 28/9 bác thông tin Washington sẵn sàng nới lỏng trừng phạt và giải phóng các khoản tiền bị đóng băng của Iran để đổi lấy những nhượng bộ về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh các bên đang nỗ lực nối lại đàm phán. SpaceX lần đầu tiên đưa tên lửa khổng lồ Starship lên quỹ đạo ẢNH: AP Ông Trump bác thông tin nới lỏng trừng phạt Iran Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông không đề nghị Iran nhượng bộ về chương trình hạt nhân để được nới lỏng trừng phạt ẢNH: REUTERS Theo tuyên bố được truyền hình nhà nước Iran đăng tải ngày 28/9, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei nói rằng Mỹ sẽ bị buộc phải rời Trung Đông sau khi hứng “những đòn đau đớn”. Ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi cuộc chiến Trung Đông bắt đầu vào cuối tháng 2. “Giờ đây, sau khi hứng những đòn đánh đau đớn từ các chiến binh dũng cảm và lực lượng bảo vệ eo biển Hormuz, họ không dám tiến xa hơn Biển Ả-rập”, ông Khamenei nêu trong văn bản. “Bất cứ khi nào họ dám chấp nhận rủi ro này, họ chỉ tự chuốc lấy tổn hại cho chính mình. Sẽ không còn lâu nữa trước khi ngay cả Biển Ả-rập cũng sẽ không còn sự hiện diện của họ”. Biển Ả-rập trải dài từ bán đảo Ả-rập về phía Ấn Độ ở phía Đông, là một tuyến hàng hải quan trọng dẫn tới bờ biển Iran và eo biển Hormuz. Iran và Mỹ tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz từ khi cuộc chiến Trung Đông bùng phát. Tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã bác bỏ đề xuất của Iran về lệnh ngừng bắn kéo dài 7 ngày, sau đó mở lại eo biển Hormuz. Iran đưa ra sáng kiến này tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và cho biết đề xuất đã được chuyển tới Mỹ thông qua Qatar. “Họ muốn đạt được một thỏa thuận để mở ngay eo biển Hormuz vì họ đang thua rất nặng. Chúng ta đang thắng lớn”, ông Trump nói. Tuy nhiên sau đó, nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ kỳ vọng các cuộc đàm phán với Iran sẽ được nối lại trong tuần này. Ảnh chân dung Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tại trung tâm thủ đô Tehran ẢNH: AP Lãnh tụ tối cao Iran tuyên bố Mỹ sẽ bị đẩy khỏi Trung Đông
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==