5 n Thứ Sáu n Ngày 25/9/2026 KINH TẾ GIẢM ÁP LỰC CHO HỆ THỐNG ĐIỆN Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đang được Quốc hội xem xét là bổ sung cơ sở pháp lý để áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng đối với khách hàng sinh hoạt khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật. Nếu được cụ thể hóa, đây sẽ là thay đổi đáng kể trong cách tính tiền điện đối với các hộ gia đình. Hiện khách hàng sinh hoạt chủ yếu trả tiền điện theo biểu giá bậc thang. Theo đó, lượng điện sử dụng càng nhiều, phần điện rơi vào các bậc cao sẽ có mức giá cao hơn. Trong khi đó, biểu giá theo thời gian sử dụng (thường gọi là TOU) phân chia giá điện theo các khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm. Điều đó có nghĩa, nếu áp dụng giá điện theo giờ, hai gia đình cùng sử dụng 500 kWh/ tháng nhưng có thời điểm tiêu thụ khác nhau có thể phải trả số tiền khác nhau. TS Ngô Đức Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng - cho rằng mục tiêu của giá điện theo giờ là điều tiết phụ tải, khuyến khích người sử dụng chuyển một phần nhu cầu điện khỏi những thời điểm hệ thống căng thẳng. Tuy nhiên, theo ông Lâm, việc mở rộng cơ chế này sang khách hàng sinh hoạt cần được cân nhắc kỹ bởi đặc điểm sử dụng điện của hộ gia đình rất khác doanh nghiệp. Nhiều nhu cầu của người dân mang tính thiết yếu và “không phải lúc nào cũng có thể lựa chọn thời gian sử dụng”. Do đó, chính sách cần có lộ trình phù hợp và đánh giá tác động đối với từng nhóm khách hàng. Chuyên gia năng lượng Đào Nhật Đình cho rằng giá điện theo thời gian có thể tạo tín hiệu để người dùng điều chỉnh hành vi, qua đó giảm áp lực cho hệ thống điện. Tuy nhiên, điểm khó là giờ cao điểm buổi tối lại trùng với thời gian phần lớn người lao động trở về nhà, khiến nhu cầu nấu ăn, sử dụng điều hòa, bình nóng lạnh, chiếu sáng và nhiều thiết bị khác đồng loạt tăng cao. Ngược lại, nếu hàng triệu thiết bị có thể được chuyển khỏi một vài giờ cao điểm, lợi ích đối với hệ thống điện có thể rất lớn. TS Nguyễn Huy Hoạch - thành viên Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam - cho rằng giá điện theo giờ không nên chỉ được nhìn dưới góc độ tăng hay giảm tiền điện mà về bản chất là một tín hiệu kinh tế nhằm thay đổi thời điểm sử dụng điện. Khi hàng triệu khách hàng cùng dồn nhu cầu vào một vài giờ trong ngày, hệ thống phải huy động thêm nguồn điện, kể cả các nguồn có chi phí cao, đồng thời đầu tư nguồn và lưới để đáp ứng mức công suất cực đại dù mức phụ tải này chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian ngắn. CHƯA THỂ ÁP DỤNG NGAY Về hạ tầng đo đếm, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết tỷ lệ công tơ điện tử trên toàn hệ thống đã đạt mức rất cao. Cả 5 tổng công ty điện lực đã gần như chuyển hoàn toàn từ ghi chỉ số thủ công sang ghi chỉ số tự động từ xa. Đây là nền tảng quan trọng để tiến tới những mô hình giá điện linh hoạt hơn. Theo chuyên gia, để xác định chính xác một hộ gia đình đã sử dụng bao nhiêu điện trong giờ cao điểm, bình thường hay thấp điểm, thiết bị phải có khả năng ghi nhận sản lượng theo từng khoảng thời gian. Dữ liệu sau đó phải được lưu trữ, truyền về ổn định và xử lý chính xác trên hệ thống công nghệ thông tin với quy mô hàng chục triệu khách hàng. Ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Bộ Công Thương - cho biết, công tơ phục vụ TOU phải đo được chính xác sản lượng điện ở ba khung giờ khác nhau. Ngoài thiết bị đo, hệ thống đường truyền và các điều kiện kỹ thuật liên quan cũng phải đáp ứng. Theo ông Hùng, nếu áp dụng giá điện theo giờ, công tơ phải có khả năng đo sản lượng theo ba khung thời gian; đồng thời hạ tầng truyền dữ liệu và các điều kiện kỹ thuật liên quan cũng phải đáp ứng. Do đó, việc luật cho phép áp dụng giá điện theo thời gian mới là bước đầu. XUÂN PHONG Nếu giá điện sinh hoạt được tính theo thời gian sử dụng, hóa đơn của mỗi gia đình sẽ không chỉ phụ thuộc vào số điện tiêu thụ mà còn vào thời điểm dùng điện. Cơ chế này có thể giúp giảm áp lực giờ cao điểm, song đặt ra vấn đề về thói quen sinh hoạt, công tơ, hạ tầng dữ liệu và khả năng lựa chọn của người dân. Cùng dùng 500 kWh, hóa đơn có thể khác nhau Hạ tầng kỹ thuật là yếu tố tiên quyết để triển khai áp dụng giá điện theo giờ (Ảnh minh họa) Theo tính toán của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), nếu dịch chuyển được khoảng 3-5% phụ tải buổi tối sang ban ngày, công suất cực đại có thể giảm khoảng 450750 MW. Nếu tỷ lệ dịch chuyển đạt 10%, công suất đỉnh có thể giảm khoảng 1.500 MW - tương đương quy mô của một nhà máy điện lớn. KHÔNG CHỈ NGƯỜI MUA NHÀ CHỊU TÁC ĐỘNG Chính phủ vừa thống nhất yêu cầu quy định rõ thời hạn sử dụng nhà chung cư theo niên hạn xây dựng công trình, bảo đảm phù hợp và thống nhất với thời hạn sử dụng công trình theo pháp luật về xây dựng. Theo Nghị quyết 278/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật, Bộ Xây dựng được giao quy định cụ thể nội dung này trong dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Đồng thời, cần làm rõ phương án xử lý nhà chung cư khi hết thời hạn sử dụng, trong đó xác định quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu, như quyền tiếp tục sử dụng quyền sử dụng đất để xây dựng lại chung cư và nghĩa vụ đóng góp tài chính để xây dựng công trình mới. Quy định niên hạn công trình được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý rõ hơn cho việc xây dựng lại chung cư cũ, đồng thời thay đổi cách thị trường định giá căn hộ. Theo Viện Nghiên cứu Đánh giá Thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), qua nhiều kỳ báo cáo, căn hộ chung cư đang giữ vai trò dẫn dắt thị trường bất động sản. Đây là xu hướng phù hợp với quá trình đô thị hóa tại các thành phố lớn. Khi tốc độ đô thị hóa tiếp tục gia tăng, trong khi quỹ đất tại những khu vực có hạ tầng hoàn chỉnh ngày càng hạn chế, phát triển nhà ở theo hướng tiết kiệm đất, tối ưu không gian và hình thành các đô thị nén trở thành lựa chọn phù hợp. Vì vậy, căn hộ chung cư không chỉ là một sản phẩm bất động sản mà còn là một cấu phần quan trọng trong phát triển đô thị và đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân. Do giữ vai trò lớn trên thị trường, những thay đổi về chính sách quản lý nhà chung cư có thể tạo ra tác động lan tỏa đến nhiều chủ thể, từ người mua nhà, doanh nghiệp phát triển dự án, ngân hàng đến các ngành nghề liên quan. Ở góc độ này, việc quy định thời hạn sử dụng gắn với niên hạn công trình không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật hay an toàn công trình, mà còn liên quan trực tiếp đến giá trị tài sản và kỳ vọng của người sở hữu. Theo VARS IRE, ở chiều tích cực, việc quản lý vòng đời công trình và chủ động tái thiết chung cư khi hết thời hạn sử dụng có thể mở ra cách tiếp cận mới trong phát triển nguồn cung căn hộ. Thay vì để những khu chung cư xuống cấp trở thành điểm nghẽn kéo dài, việc chuẩn bị cơ chế tái thiết từ sớm có thể tạo điều kiện thay thế, bổ sung nguồn cung một cách chủ động, đặc biệt tại các khu vực đô thị đã phát triển, nơi quỹ đất mới ngày càng hạn chế. NIÊN HẠN KHÔNG ĐỒNG NGHĨA LÀM GIẢM GIÁ TRỊ CĂN HỘ Cũng theo VARS IRE, nếu cơ chế tái thiết được triển khai hiệu quả, chính sách niên hạn công trình về dài hạn không nhất thiết đồng nghĩa với việc làm giảm giá trị của nhà chung cư. Ngược lại, một cơ chế rõ ràng về kiểm định, cải tạo, xây dựng lại và quyền của chủ sở hữu có thể góp phần tạo lập một vòng đời tài sản minh bạch hơn. Tuy nhiên, VARS IRE lưu ý rằng do căn hộ đang là phân khúc dẫn dắt thị trường, các quy định liên quan đến quyền của chủ sở hữu, cơ chế tái thiết và nghĩa vụ tài chính nếu chưa được thiết kế rõ ràng có thể tác động đến tâm lý người mua, kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp và quyết định cấp tín dụng của các tổ chức tài chính... Ở góc độ thị trường, Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS) cho rằng trong ngắn hạn, nhu cầu đối với các chung cư được sở hữu lâu dài có thể tăng trước khi luật mới được áp dụng. Tuy nhiên, theo MBS mức tăng có thể không quá mạnh do nhà đầu tư vẫn thận trọng và mặt bằng lãi suất cao. ĐÌNH PHONG Theo chuyên gia, quy định thời hạn sử dụng nhà chung cư theo niên hạn xây dựng công trình có thể tác động đến tâm lý người mua và diễn biến giá căn hộ. Thời hạn sử dụng nhà chung cư sẽ theo niên hạn công trình ẢNH: CTV Một chuyên gia nhận định, việc đưa niên hạn công trình vào quản lý không đồng nghĩa giá chung cư sẽ đồng loạt giảm. Tác động tới giá sẽ phụ thuộc vào từng loại hình sản phẩm, thời gian sử dụng còn lại của công trình, vị trí, chất lượng dự án và quan trọng hơn là cơ chế pháp lý khi công trình hết niên hạn. Tính niên hạn công trình, giá chung cư thay đổi thế nào?
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==