5 n Thứ Năm n Ngày 17/9/2026 KINH TẾ KHAI THÁC 2.800 MW TRÊN MÁI CÔNG SỞ Ngày 16/9, Bộ Công Thương đề nghị các bộ, địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) triển khai quyết liệt chương trình điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Các đơn vị phải lập kế hoạch, bố trí vốn hoặc thu hút đầu tư để lắp điện mặt trời trên mái trụ sở, trường học, bệnh viện và công trình công. Mục tiêu là hoàn thành nhiệm vụ theo Chỉ thị 10 của Thủ tướng trước ngày 31/3/2027. Trường hợp khó khăn về nguồn vốn, các đơn vị công lập có thể đề nghị Bộ Tài chính, HĐND hoặc UBND cấp tỉnh xem xét hỗ trợ đầu tư hệ thống điện mặt trời và pin lưu trữ năng lượng (BESS). Theo tính toán của Bộ Công Thương, mái các bệnh viện, trường học, cơ quan công sở thuộc tài sản nhà nước có thể lắp đặt pin và thu về khoảng 2.800 MW điện mặt trời. Đây là nguồn điện có khả năng triển khai nhanh, không phải giải phóng mặt bằng lớn và giúp giảm lượng điện lấy từ lưới vào ban ngày. Bộ Công Thương cũng đề nghị các tỉnh sớm ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ; đồng thời hướng dẫn kết hợp với pin lưu trữ. EVN được giao kiểm tra các hệ thống đấu nối với lưới điện quốc gia, tránh phát triển tự phát, gây quá tải cục bộ. Theo Bộ Công Thương, tiến độ triển khai tại địa phương đang chậm. Đến nay, mới có Bắc Ninh và Lai Châu hoàn thành kế hoạch thực hiện Chỉ thị 10; một số tỉnh, thành chưa ban hành kế hoạch hoặc chưa gửi báo cáo. Việc thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà diễn ra trong bối cảnh Bộ Công Thương dự báo hệ thống có thể thiếu điện từ năm 2027 nếu các dự án nguồn và lưới tiếp tục chậm tiến độ. Năm 2027, công suất thiếu hụt có thể khoảng 4.256 MW; đến năm 2030 tăng lên gần 14.000 MW trong kịch bản bất lợi. NGUY CƠ THIẾU KHẢ NĂNG CẤP ĐIỆN Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng, nguy cơ thiếu điện không chỉ xuất hiện khi tổng công suất nguồn của cả nước không đủ. Hệ thống có thể đủ nguồn trên phạm vi quốc gia nhưng vẫn thiếu khả năng cấp điện tại một khu vực nếu nguồn và lưới không được chuẩn bị tương ứng. Rủi ro này đặc biệt đáng lưu ý khi trung tâm dữ liệu, cơ sở sản xuất chip, khu công nghiệp công nghệ cao và trạm sạc xe điện có xu hướng tập trung tại một số địa bàn. Theo Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, câu hỏi của quy hoạch điện không còn đơn giản là nền kinh tế cần bao nhiêu điện. Cơ quan quản lý phải xác định ở đâu cần điện, vào thời điểm nào, công suất và mức độ tin cậy ra sao. Một trung tâm dữ liệu hoặc dự án công nghiệp lớn có thể được quyết định, triển khai nhanh hơn nhiều so với thời gian chuẩn bị nhà máy điện, trạm biến áp và đường dây truyền tải. Khoảng cách giữa quy hoạch và thực tế vì thế xuất phát từ ba độ trễ: chậm nhận diện phụ tải mới; nguồn điện không nằm cùng khu vực với phụ tải; thời gian xây dựng nguồn và lưới dài hơn tốc độ hình thành các dự án tiêu thụ điện lớn. Do đó, việc rà soát quy hoạch điện lần này không thể chỉ tập trung vào cộng thêm bao nhiêu MW nguồn điện. Bộ Công Thương, EVN và đơn vị vận hành hệ thống phải đánh giá đồng thời tiến độ đưa nguồn vào vận hành, năng lực truyền tải và vị trí xuất hiện phụ tải mới. Nếu không, Việt Nam có thể rơi vào tình trạng “đủ điện nhưng thiếu khả năng cấp điện”. “Không nên mặc định toàn bộ công suất của từng loại hình nguồn sẽ xuất hiện đúng thời điểm quy hoạch. Với các dự án LNG, điện gió ngoài khơi, BESS hoặc thủy điện tích năng có nguy cơ chậm tiến độ, cần xác định sẵn nguồn thay thế và thời điểm kích hoạt phương án dự phòng. Quy hoạch điện cần chuyển từ một kịch bản cố định sang cơ chế có khả năng cập nhật, thích ứng liên tục với biến động của phụ tải và tiến độ nguồn điện”, một chuyên gia Hiệp hội Năng lượng Việt Nam lưu ý. Đáng chú ý, để bù phần công suất từ các dự án LNG và nguồn điện nền chậm tiến độ, Bộ Công Thương đang tính phương án bổ sung một số dự án nhiệt điện than. Mục tiêu là đưa khoảng 5.300 MW nguồn điện than mới vào vận hành năm 2030 tại Quảng Ninh, Ninh Bình, Quảng Trị và Cần Thơ. Bộ Công Thương thừa nhận phương án này tiềm ẩn nhiều rủi ro về vốn, công nghệ và yêu cầu giảm phát thải. Bài toán vì vậy không đơn thuần là lựa chọn điện mặt trời, LNG hay điện than, mà phải xây dựng được cơ cấu nguồn đủ linh hoạt. DƯƠNG HƯNG Trước nguy cơ thiếu điện từ năm 2027, Bộ Công Thương yêu cầu đẩy nhanh lắp điện mặt trời trên mái công sở, trường học, bệnh viện. Cơ quan này đồng thời tính phương án bổ sung 5.300 MW nhiệt điện than khi nhiều dự án nguồn điện lớn có thể chậm tiến độ. Lo thiếu nguồn, Bộ Công Thương xoay sang điện mái nhà, điện than Bộ Công Thương đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ Theo định hướng giai đoạn 2026-2030, Việt Nam phấn đấu duy trì tăng trưởng GDP hai con số, kéo theo nhu cầu điện tiếp tục tăng cao và tạo áp lực lớn đối với hệ thống điện. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng, EVN và các doanh nghiệp nhà nước phải tiếp tục giữ vai trò nòng cốt, đồng thời huy động hiệu quả nguồn lực của các thành phần kinh tế trong phát triển hệ thống điện. Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị EVN xác định xây dựng Tập đoàn trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh cao là mục tiêu chiến lược, xuyên suốt. Theo đó, đến năm 2030, EVN phấn đấu nằm trong nhóm 3 doanh nghiệp Việt Nam có mặt trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới, trong đó phải hướng tới thứ hạng cao chứ không chỉ đặt mục tiêu có mặt trong bảng xếp hạng. 3 THÁCH THỨC LỚN ĐỐI VỚI BẢO ĐẢM AN NINH CUNG ỨNG ĐIỆN Báo cáo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh và định hướng tái cơ cấu, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An nói rằng, EVN xác định bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, tăng tốc đầu tư nguồn và lưới điện là nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời đặt mục tiêu xây dựng EVN trở thành tập đoàn kinh tế nhà nước mạnh, quy mô lớn, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Từ yêu cầu phát triển nguồn điện rất lớn trong thời gian ngắn, ông An chỉ ra ba thách thức cần tập trung giải quyết để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới. Thứ nhất, giải quyết bài toán cân đối cung - cầu, bảo đảm an ninh cung ứng điện. Việc phải đưa vào vận hành một khối lượng lớn công suất nguồn điện mới từ nay đến năm 2030 là thách thức rất lớn; để đạt mục tiêu công suất nguồn điện theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, EVN đề xuất cần triển khai các giải pháp quyết liệt, đồng bộ; tăng cường đôn đốc, hỗ trợ các chủ đầu tư tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và đưa các dự án nguồn điện vào vận hành đúng kế hoạch. Thứ hai, tiến độ đầu tư xây dựng các công trình điện. Thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành đã có nhiều chỉ đạo, đồng thời từng bước cải thiện các quy định, thủ tục đầu tư. Tuy nhiên với khoảng 85.000 MW nguồn điện cần được các chủ đầu tư ngoài EVN đưa vào vận hành đến năm 2030, nếu các dự án chậm lựa chọn nhà đầu tư hoặc đã lựa chọn nhưng tiếp tục chậm triển khai, mục tiêu cân đối nguồn điện sẽ đứng trước rủi ro. Đặc biệt, giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những điểm nghẽn lớn đối với các công trình nguồn và lưới điện. Các thủ tục liên quan đến đất đai, môi trường, chuyển đổi mục đích sử dụng đất cũng cần tiếp tục được tháo gỡ một cách căn bản để rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án. Từ thực tế này, EVN kiến nghị tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về điện lực, trong đó cần tính đến đặc thù của các dự án năng lượng. Thứ ba, huy động vốn cho đầu tư phát triển giai đoạn 2026-2030 cần rất lớn, do vậy, tháo gỡ giới hạn tín dụng và mở rộng khả năng huy động vốn dài hạn có ý nghĩa rất quan trọng nhằm đảm bảo an ninh năng lượng trong thời gian tới. Ông An đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển ngành điện và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó tháo gỡ mạnh hơn các điểm nghẽn về đầu tư, lựa chọn chủ đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng và huy động vốn. PV (Theo Công Thương) Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I ẢNH: TTXVN EVN phải đủ mạnh để bảo đảm an ninh năng lượng Sáng 15/9, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Mục tiêu đặt ra với EVN là trở thành tập đoàn kinh tế nhà nước mạnh, quy mô lớn, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030, hệ thống điện cần bổ sung khoảng 93.000 MW công suất nguồn. Trong số này, EVN được giao đầu tư, hoàn thành khoảng 6.066 MW nguồn điện và 1.700 MW hệ thống lưu trữ năng lượng.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==