UBND phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam (Hà Nội) vừa tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư đối với phương án điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận. Theo ý tưởng tổng thể, không gian hồ Hoàn Kiếm sẽ được nghiên cứu tổ chức như một quảng trường lớn - biểu tượng của thủ đô, kết hợp với quảng trường Cách mạng Tháng Tám và Nhà hát Lớn để hình thành không gian “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật”. Phương án tập trung mở rộng kết nối xung quanh hồ, trong đó ở khu vực phía bắc mở rộng quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, bố trí công trình biểu tượng “Khải Hoàn môn”. Một trong những nội dung có tác động lớn đến diện mạo khu vực hồ Hoàn Kiếm là việc nghiên cứu tái cấu trúc một số khu đất, công trình hiện hữu. Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, quy mô diện tích nghiên cứu quy hoạch khu vực này rộng khoảng 65,89 ha. Nguyên tắc xuyên suốt trong nghiên cứu quy hoạch cải tạo, chỉnh trang, tái thiết và tái cấu trúc không gian khu vực Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là bám sát định hướng Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt. Về định hướng ý tưởng, đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, không gian hồ Hoàn Kiếm sẽ là một không gian quảng trường lớn, mang tính biểu tượng của Thủ đô. Kết hợp với không gian quảng trường Cách mạng 19/8, Nhà hát Lớn, trở thành một không gian “Lịch sử - Văn hóa - Nghệ thuật” tiêu biểu của Thủ đô. Việc nghiên cứu quy hoạch cải tạo, chỉnh trang, tái cấu trúc không gian khu vực Hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận gồm 4 mục tiêu chính, gồm: Mở rộng không gian kết nối xung quanh hồ Hoàn Kiếm, đặc biệt ở phía Bắc và phía Đông; Tái thiết, tái cấu trúc các Hà Nội đang lấy ý kiến người dân về phương án quy hoạch kiến trúc, cảnh quan khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận. Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, khu vực nội đô lịch sử, trong đó có hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, được nghiên cứu bảo tồn và tái thiết nhằm phát huy giá trị không gian kiến trúc đô thị hiện có. Đồng thời kiểm soát quy mô phát triển mới, nâng cao chất lượng cảnh quan, hạ tầng và môi trường... Đối với khu vực phía Bắc hồ Hoàn Kiếm, dự kiến mở rộng Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, hình thành quảng trường lớn, tăng cường kết nối với hồ Hoàn Kiếm và công viên - quảng trường phía Đông. Phương án nghiên cứu bố trí công trình biểu tượng “Khải Hoàn Môn”, lấy cảm hứng từ đôi cánh chim hạc đang vươn lên, tạo điểm nhấn kết thúc trục đô thị khu phố cổ và mở ra trục không gian mới về phía Nam. THẬN TRỌNG VỚI DI SẢN Theo nhận định của KTS. Phạm Thanh Tùng - Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, mọi phương án quy hoạch tại khu vực nhạy cảm này đều đòi hỏi một thái độ vô cùng thận trọng, biết trân trọng quá khứ để di sản hòa cùng đời sống đương đại. Trong hồ sơ dẫn giải quy hoạch, phương án xây dựng biểu tượng “Khải Hoàn Môn” được đề xuất làm điểm kết thúc của khu phố cổ nhằm mở ra tầm nhìn về phía nam hướng tới các khu phố cũ và công trình mới. “Tuy nhiên, đề xuất đặt một công trình có quy mô cao tới 36 mét tại đây cần phải suy nghĩ một cách nghiêm túc”, ông Tùng nhìn nhận. KTS. Phạm Thanh Tùng cho rằng, về mặt ý nghĩa văn hóa, Khải Hoàn Môn là công trình kiến trúc phương Tây dùng để khẳng định một trận chiến thắng, ca ngợi khúc ca khải hoàn khi đoàn quân trở về. Tuy nhiên, ý nghĩa này lại trái ngược hoàn toàn do hồ Hoàn Kiếm mang trong mình câu chuyện thiêng liêng về việc trả gươm cho thần. Ông Tùng khẳng định: Đó là biểu tượng mang thông điệp hòa bình, thể hiện khát vọng buông bỏ vũ khí để trở lại với cuộc sống lao động, khẳng định bản chất yêu chuộng hòa bình của dân tộc Việt Nam. Người Việt chỉ vạn bất đắc dĩ mới cầm gươm bảo vệ đất nước, khi đất nước thái bình thì lập tức trả gươm lại. “Do đó, việc xây dựng một Khải Hoàn Môn hoành tráng để ca ngợi chiến thắng quân sự tại đây mâu thuẫn với triết lý nhân văn vốn có của hồ Hoàn Kiếm”, KTS. Tùng nhận định. Theo KTS. Phạm Thanh Tùng, thay vì đặt vào một khối kiến trúc bê tông đồ sộ 36 mét, Hà Nội thực chất đã sở hữu sẵn một “Khải Hoàn Môn mềm” đẹp đẽ, đó chính là quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Ông Tùng phân tích, khi người dân đi từ những con phố cổ nhỏ hẹp như Hàng Đào đi ra, không gian đột ngột mở rộng ra một quảng trường khoáng đạt, tiếp cận ngay với những hàng cây lớn, mặt nước phẳng lặng của hồ Hoàn Kiếm và Tháp Rùa cổ kính. Lối tiếp cận không gian tự nhiên ấy, theo ông, đã dẫn dắt con người bước tiếp vào các không gian di sản tiếp theo một cách mềm mại. Chính không gian mặt nước và không gian quảng trường hiện tại đang tự kể câu chuyện vô giá của Hà Nội. GIỮ VAI TRÒ KỂ CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ VỀ HỒ GƯƠM Bên cạnh câu chuyện Khải Hoàn Môn, đề xuất cải tạo phía đông Hồ Gươm thành một “Quảng trường Thời đại” (gợi liên tưởng đến Times Square tại New York) cũng được các chuyên gia đặc biệt quan tâm. Theo các chuyên gia, với hồ Hoàn Kiếm, giá trị cốt lõi nằm ở ký ức. Mỗi một góc phố, thậm chí một cây xanh cần phải giữ được vai trò kể câu chuyện lịch sử về Hồ Gươm. Việc quy hoạch hay cải tạo đô thị suy cho cùng phải là sự trân trọng quá khứ, tôn trọng ký ức và giữ gìn cái hồn di sản để kể lại câu chuyện của Hà Nội cho thế hệ mai sau. PGS.TS.KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt 4 XÃ HỘI n Thứ Tư n Ngày 9/9/2026 “Chúng ta nên coi quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục như một ‘phòng khách đô thị’. Đây là nơi người dân và du khách đến để hưởng thụ, để tự hào về ngày hôm qua và tự hào về sự đổi mới của Hà Nội ngày hôm nay. Câu chuyện của Hà Nội nằm ở chính những giá trị trải nghiệm cộng đồng này chứ không phải ở những khối tượng đài xa lạ”. KTS. PHẠM THANH TÙNG, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam Người dân đến xem, góp ý quy hoạch Hà Nội ẢNH: T.H Thận trọng với di sản Chuyên gia nhận định hồ Hoàn Kiếm là biểu tượng mang thông điệp hòa bình, do đó xây dựng một Khải Hoàn Môn tại đây mâu thuẫn với triết lý nhân văn vốn có của hồ Hoàn Kiếm. Đề xuất đặt một công trình có quy mô cao tới 36 mét tại đây cần phải suy nghĩ một cách nghiêm túc... Về biểu tượng “Khải Hoàn Môn” đặt tại hồ Hoàn Kiếm, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết giai đoạn hiện tại mới chỉ dừng ở mức định hướng tổ chức không gian cảnh quan chung, không phải là phương án chốt cuối cùng về mặt hình thức kiến trúc của công trình. Hà Nội nói về biểu tượng “Khải Hoàn Môn” “Sở Xây dựng mong muốn tiếp nhận ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, người dân để phát huy tốt nhất những giá trị đặc biệt của khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận”, đại diện Sở Xây dựng nêu. Biểu tượng “Khải Hoàn Môn” tại quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục - Quảng trường Hòa Bình ẢNH: UBND TP HÀ NỘI
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==