8 n Thứ Ba n Ngày 8/9/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ CÂU CHUYỆN TIÊU DÙNG DI SẢN Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 diễn ra từ 11-20/9 với chuỗi hoạt động trải rộng trên nhiều không gian di sản của Thủ đô. Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, công chúng có thể tiếp cận trưng bày nghệ thuật lịch sử áo dài Nét Hà thành từ 11-19/9, trưng bày tranh, tượng Thăng Long - Hà Nội Nét kinh kỳ từ 12-19/9, trưng bày trống truyền thống Nhất trống - Ngàn năm văn hiến từ 1419/9 và giao lưu thư pháp Nét chữ an nhiên từ 15-19/9. Bảo tàng Hà Nội dành một khoảng thời gian dài hơn, từ 13-30/9, cho trưng bày và trải nghiệm Hướng về thành phố xa xưa: Hai thập niên tân nhạc Hà Nội (1934-1954). Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho rằng, festival hướng tới việc kết nối di sản với nghệ thuật, sáng tạo, du lịch và các hoạt động văn hóa đương đại, qua đó “góp phần phát huy giá trị di sản, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và từng bước xây dựng thương hiệu văn hóa của Thủ đô”. Theo bà Mai, cách tiếp cận của festival năm nay cũng đặt di sản trong dòng chảy giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, để công chúng có thể tiếp cận di sản bằng những phương thức mới. Năm nay, riêng chuỗi hoạt động tại Hoàng thành Thăng Long được kỳ vọng thu hút khoảng 250.000 lượt khách, vượt tổng lượng khách gần 200.000 lượt của Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ nhất năm 2025. Tất nhiên, dù quy mô đang tăng song việc một festival tạo ra bao nhiêu giá trị còn phụ thuộc vào dòng khách ở lại bao lâu, chi tiêu ở đâu và tiếp tục tìm đến những sản phẩm văn hóa nào. Để làm được điều này, theo bà Thanh Hà (Công ty lữ hành Viettravel), chuỗi chương trình phải có những điểm kết nối, nhất là với một thành phố có mật độ di sản lớn như Hà Nội. Bà Hà lấy ví dụ, một khán giả đến Hoàng thành xem chương trình buổi tối có thể dành ban ngày cho Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội hoặc Bát Tràng. Khi hành trình được tổ chức tốt, một lượt tham dự festival có thể kéo theo thêm một đêm lưu trú, một bữa ăn, một chuyến xe, một món đồ thủ công hay một trải nghiệm tại làng nghề. Giá trị của di sản lúc đó mới bắt đầu lan sang du lịch, ẩm thực, bán lẻ và các ngành sáng tạo. TS Lê Thái Anh (Viện Hàn Lâm KHXH), người đã từng làm nghiên cứu về những Festival ở Edinburgh (Scotland) cho biết, thành phố này có khoảng 11 festival lớn, mỗi năm thu hút khoảng 3-5 triệu lượt tham dự và tạo ra tác động kinh tế khoảng 400-500 triệu bảng cho Edinburgh. Phần đáng kể trong khoản chi của du khách lại nằm ngoài các sân khấu festival: khoảng 90 triệu bảng cho lưu trú, 50 triệu bảng cho ăn uống và 35 triệu bảng cho mua sắm. Khách lưu trú ở lại thành phố trung bình 4,6 đêm. Ông Thái Anh cho rằng, với Festival Thăng Long - Hà Nội 2026, sự hiện diện đồng thời của di tích, bảo tàng, làng nghề, nghệ thuật trình diễn và các hoạt động trải nghiệm đang tạo điều kiện để thử nghiệm mô hình này. Nếu những điểm đến ấy được kết nối thành hành trình đủ hấp dẫn, công chúng hoàn toàn có thể dành thêm thời gian và chi tiêu. Như thế, vốn di sản của Hà Nội mới bắt đầu chuyển hóa thành một nguồn lực có khả năng tạo ra giá trị mới. MỘT SỰ KIỆN CÓ THỂ SỐNG BAO LÂU? Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 diễn ra đúng thời điểm câu chuyện khai thác giá trị văn hóa được đặt vào một yêu cầu phát triển cụ thể hơn. Nghị quyết 26NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam vừa ban hành ngày 22/8 xác định Hà Nội là một trong ba cực tăng trưởng du lịch của cả nước Festival Thăng Long - Hà Nội 2026 kéo dài 10 ngày, đi qua Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội, Bát Tràng và khu vực hồ Hoàn Kiếm. Người ta kỳ vọng rằng, sau hơn một tuần lễ hội, vốn văn hóa nghìn năm có thể biến thành nguồn lực kinh tế, thậm chí những giá trị ấy có thể tiếp tục tạo ra sản phẩm, trải nghiệm và sinh kế ngay cả khi festival đã khép lại. Vốn văn hóa nghìn năm bắt đầu ĐỂ NHIỀU NGƯỜI ĐƯỢC NGHE Chiều xuống, cái lạnh đặc trưng của Đà Lạt bắt đầu len qua những tán thông. Trong một không gian văn hóa nằm giữa thiên nhiên, những chiếc chiêng đã được chuẩn bị sẵn. Người K’Ho trong trang phục truyền thống lần lượt xuất hiện. Bên cạnh họ là bếp lửa đang được nhóm lên, những ché rượu cần đặt ngay ngắn. Tôi ngồi xuống gần vòng lửa. Chưa đến giờ biểu diễn nhưng không gian đã có một thứ âm thanh rất riêng: tiếng trò chuyện của người K’Ho, tiếng bước chân của du khách và tiếng kim loại khẽ va vào nhau khi các nghệ nhân chuẩn bị bộ chiêng. Đến khi tiếng chiêng đầu tiên vang lên, mọi âm thanh dường như được gom lại. Những nhịp chiêng nối nhau. Người xem bắt đầu vỗ tay, rồi một số du khách được mời đứng vào vòng múa. Không còn khoảng cách rõ ràng giữa người biểu diễn và người thưởng thức. Họ cùng bước, cùng nhún theo nhịp chiêng bên ánh lửa. Vài năm trở lại đây, giao lưu cồng chiêng tại Đà Lạt đã trở thành một phần trong các sản phẩm du lịch văn hóa. Chính quyền địa phương cũng xác định người dân bản địa là chủ thể trong phát triển du lịch cộng đồng. Nhưng lần này, điều khiến tôi chú ý là câu chuyện về một sân khấu cồng chiêng mới, quy mô khoảng 1.000 chỗ ngồi. Không gian được thiết kế mộc mạc, sử dụng gỗ, gắn với cảnh quan thiên nhiên; biểu diễn là các đội, nhóm văn nghệ của đồng bào K’Ho dưới chân núi Lang Biang. Người đứng sau ý tưởng này là anh Nguyễn Đình Quân Quy, 38 tuổi, một người con của Đà Lạt. Bên bếp củi đỏ rực, anh Quy nói về lý do đưa cồng chiêng ra khỏi không gian quen thuộc của buôn làng. “Cồng chiêng vốn sinh ra từ buôn làng, nhưng nếu chỉ ở trong buôn làng thì rất nhiều người sẽ không có cơ hội được nghe và hiểu nó”, anh nói. Theo anh Quy, đưa cồng chiêng ra phố không có nghĩa đưa văn hóa ra khỏi gốc rễ. Ngược lại, đó là cách đưa những giá trị vốn thuộc về cộng đồng đến gần hơn với đời sống hôm nay. “Tôi không muốn làm một chương trình chỉ để xem rồi quên. Điều tôi muốn là tạo ra một không gian mà du khách có thể Tiếng chiêng vang giữa phố, thổ cẩm bước lên sàn diễn. Bằng sự sáng tạo của người trẻ, những giá trị văn hóa bản địa ở Lâm Đồng đang tìm được cách hiện diện mới, gần hơn với công chúng và đời sống đương đại. nTHÁI LÂM KÝ SỰ Người trẻ tiếp lửa văn hóa truyền thống Giữa quá trình đô thị hóa, giao lưu văn hóa và phát triển du lịch, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc đang đứng trước nguy cơ mai một. Ở Lâm Đồng, một lớp người trẻ đang tìm cách đưa văn hóa ra khỏi buôn làng, làm mới cách tiếp cận và biến những giá trị bản địa thành sản phẩm văn hóa, du lịch và sinh kế. Kỳ 1: Mang đại ngàn ra phố Du khách hòa mình vào vòng múa cùng đồng bào K’Ho bên bếp lửa Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II, diễn ra từ ngày 11 đến 20/9 tại nhiều không gian văn hóa tiêu biểu của Thủ đô như Hoàng thành Thăng Long, Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội và làng gốm Bát Tràng
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==