NHỊP SỐNG THỦ ĐÔ Nằm ven lưu vực sông Tích, những cánh đồng trũng ngoài đê thuộc các thôn Muôn Ro, Liên Sơn và Tuyết Nghĩa (xã Kiều Phú) từ lâu là bài toán khó trong cơ cấu mùa vụ. Sau khi thu hoạch lúa xuân, mùa mưa lũ khiến các chân ruộng thấp nhanh chóng ngập cục bộ, khó đưa vào canh tác vụ tiếp theo. Ruộng thường bị bỏ hoang vài ba tháng, vừa lãng phí tư liệu sản xuất, vừa tiềm ẩn nguy cơ phát sinh cỏ dại, sâu bệnh. Trước thực tế đó, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú phối hợp với Hợp tác xã Muôn Ro và Hợp tác xã Liên Thôn triển khai mô hình nuôi cá - lúa chét thích ứng với biến đổi khí hậu. Để hình thành vùng sản xuất tập trung, hai hợp tác xã tổ chức họp dân và nhận được sự đồng thuận cao. Các hộ thống nhất cho hợp tác xã mượn diện tích ruộng ngoài đê, với mức hỗ trợ kinh phí thuê đất từ 50.000-64.000 đồng/ sào. Cách làm này giúp tập trung quỹ đất, tạo mặt bằng liền thửa để đắp bờ vùng, cống tiêu và chủ động điều tiết nước. Sau khi hoàn thiện hạ tầng vùng nuôi, những đợt cá giống đầu tiên được đưa xuống ruộng. Các loại cá nước ngọt truyền thống gồm cá chép, cá trắm cỏ, cá trôi và cá mè. Trong hai đợt cấp giống ban đầu, mô hình tiếp nhận 29.700 con cá chép, trọng lượng bình quân khoảng 150 g/con và 19.800 con cá trắm cỏ, trọng lượng khoảng 500 g/con. Nhà nước hỗ trợ 50% chi phí con giống. Điểm đáng chú ý của mô hình là tận dụng nguồn lúa chét - phần chồi non tự mọc từ gốc rạ sau vụ gặt xuân. Ông Kiều Văn Thuật, thành viên Hợp tác xã Liên Thôn, cho biết những chân ruộng thấp trũng khó sản xuất ngay, trong khi lúa chét cùng cỏ và sinh vật phù du trên đồng trở thành nguồn thức ăn tự nhiên cho cá. Nhờ vậy, người dân giảm chi phí thức ăn công nghiệp, đồng thời tận dụng đất trong thời gian chờ vụ sản xuất mới thay vì để ruộng bỏ không. Không chỉ tạo thêm nguồn thu, việc kết hợp cá với lúa còn đem lại những tác động hỗ trợ trên đồng ruộng. Hoạt động bơi lội, sục bùn của cá góp phần khuấy động tầng nước, tiêu thụ chất hữu cơ và hạn chế một số sinh vật gây hại. Sau chu kỳ nuôi, lượng hữu cơ còn lại trên mặt ruộng tiếp tục bổ sung dinh dưỡng, góp phần cải tạo đất cho vụ lúa kế tiếp. GIẢM RỦI RO, HƯỚNG TỚI CHUỖI LIÊN KẾT Mặc dù mở ra triển vọng, việc đưa cá xuống ruộng trũng ngoài đê ven sông Tích cũng đối mặt với nhiều thách thức do thời tiết thất thường. Ông Nguyễn Văn Nam, thành viên Hợp tác xã Muôn Ro, cho rằng điều kiện thời tiết ngày càng khó lường đòi hỏi các hộ tham gia thường xuyên kiểm tra bờ bao, hệ thống đăng lưới và cống thoát nước, nhất là khi xuất hiện mưa lớn, nhằm bảo vệ đàn cá. Đồng hành cùng người dân, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Kiều Phú cử cán bộ hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi quá trình sinh trưởng của cá và hỗ trợ quản lý môi trường nước. Ông Kiều Minh Khuê, Phó Giám đốc Trung tâm, nhấn mạnh điều quan trọng trong giai đoạn thử nghiệm không chỉ là sản lượng cá sau một vụ nuôi, mà còn phải đánh giá mức độ phù hợp với từng chân ruộng để hoàn thiện quy trình kỹ thuật, lựa chọn khu vực thích hợp và tính toán khả năng nhân rộng. Thực tế canh tác cho thấy các diện tích ven sông Tích có lợi thế nguồn nước tự nhiên dồi dào nhưng cũng chịu tác động rõ rệt của mưa bão. Không phải diện tích lúa nào cũng có thể áp dụng cùng một phương thức nuôi cá. Hiệu quả phụ thuộc vào khả năng giữ nước, điều kiện thủy văn, chất lượng môi trường và kỹ thuật chăm sóc. Vì vậy, việc tổng kết, đánh giá sau mỗi vụ là cơ sở để xã Kiều Phú xác định những vùng trũng phù hợp để tiếp tục triển khai. Về lâu dài, nếu mô hình chứng minh được hiệu quả kinh tế và khả năng thích ứng, xã Kiều Phú sẽ lựa chọn những khu vực có điều kiện tương đồng để mở rộng, đồng thời nghiên cứu liên kết giữa các hộ trong sản xuất và tiêu thụ. Khi người dân cùng tuân thủ quy trình kỹ thuật, chủ động kiểm soát nguồn nước và hình thành chuỗi tiêu thụ, giá trị kinh tế trên diện tích đất bãi ven sông sẽ ổn định hơn. PHÙNG LINH Tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và diện tích ruộng trũng thường xuyên ngập úng sau vụ thu hoạch lúa, xã Kiều Phú (Hà Nội) đưa gần 5 vạn con cá giống xuống đồng lúa chét, mở ra hướng sản xuất thích ứng thời tiết, nâng cao thu nhập cho người dân. Mô hình sinh kế hiệu quả ở ngoại thành 11 n Thứ Năm n Ngày 27/8/2026 Mô hình kết hợp nuôi cá với lúa chét tại xã Kiều Phú giúp nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người dân ẢNH: HOÀNG VĂN Ngày 26/8, đại diện UBND xã Trung Giã cho biết, đến 8h cùng ngày, mực nước sông Cầu tại trạm Lương Phúc ở mức 8,19m, cao hơn báo động 3 là 0,19m. Mực nước sông Công tại trạm Đình Thông là 15,76m. Hiện mực nước các sông có xu hướng giảm. Có 339 hộ với 1.493 người bị chia cắt giao thông do đường vào khu dân cư ngập, gồm Hòa Bình 239 hộ, An Lạc 50 hộ và xóm Trại, thôn Đô Tân 50 hộ. Khoảng 298ha lúa, hoa màu bị ảnh hưởng. Không ghi nhận thiệt hại về người. Đại diện xã cho biết, dù nước sông Cầu đã rút, địa phương vẫn duy trì trực ban theo quy định, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh. Các phương án di chuyển người dân khỏi khu vực có nguy cơ ngập sâu cũng được chuẩn bị. Hiện khoảng 500 lượt lực lượng xung kích và người dân đang đắp bờ bao, ngăn nước tràn vào diện tích lúa tại thôn Đô Tân và An Lạc. Tại sông Bùi, mực nước cũng giảm chậm. Trước đó, ngày 25/8, lũ trên sông vượt báo động III. Tại các xã Phú Nghĩa, Quảng Bị, Xuân Mai và Trần Phú, nước dâng cao gây ngập nhiều vùng bãi, đồng ruộng và khu dân cư ven sông. Các lực lượng địa phương liên tục tuần tra, chuẩn bị vật tư, phương tiện để xử lý sự cố ngay từ giờ đầu. Trên tuyến đê tả Bùi qua xã Quảng Bị, nhiều đoạn đang thi công nhưng vẫn an toàn, chưa xảy ra sự cố hay tràn đê. Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Bị Tống Văn Thái cho biết địa phương yêu cầu các lực lượng và nhà thầu trực 24/24 giờ, kiểm tra toàn tuyến, đặc biệt tại những đoạn thi công dở dang, vị trí từng sạt lở hoặc tràn đê. Máy bơm, máy đào, máy ủi, ô tô, bao tải, đất đắp, cọc và bạt được tập kết để sử dụng khi cần thiết. Tại thôn Ninh Kiều, vị trí từng xảy ra sự cố sụt đê năm 2024 đã được xây dựng tường bê tông kiên cố. Theo ông Thái, khi triển khai dự án, xã yêu cầu nhà thầu ưu tiên xây dựng tường bê tông tại các vị trí xung yếu để chống lũ, sau đó hoàn thiện mặt đê, vừa bảo đảm an toàn vừa tạo thuận lợi cho người dân đi lại. Ghi nhận sáng 26/8, mực nước sông Bùi tại trạm thủy văn Yên Duyệt (xã Quảng Bị) giảm chậm. Lúc 3h, mực nước ở mức 7,02m, cao hơn báo động 3 là 0,02m. Căn cứ các quy định hiện hành, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố đã ban hành Lệnh rút báo động lũ cấp III tại địa phận các xã Sóc Sơn, Đa Phúc, Thư Lâm, Phúc Thịnh, Quang Minh, Tiến Thắng và Nội Bài. Trước đó, nhằm phòng nguy cơ lũ tiếp tục dâng, các xã ven sông, nhất là Nội Bài, Tiến Thắng và Sóc Sơn, đã huy động hàng trăm người đắp bờ bao, ngăn nước tràn vào khu dân cư và bảo vệ diện tích sản xuất nông nghiệp. Hiện lũ trên sông Cà Lồ đang rút nhưng vẫn ở mức cao, trên báo động II. Chính quyền và người dân các xã ven sông được yêu cầu không chủ quan, tiếp tục duy trì lực lượng ứng trực, theo dõi diễn biến mực nước và sẵn sàng xử lý các tình huống có thể xảy ra. TRẦN HOÀNG Nước sông rút chậm, Hà Nội vẫn căng mình chống ngập Dù mực nước các sông đang chậm rút, các xã trên địa bàn Hà Nội vẫn duy trì nghiêm chế độ trực ban, xử lý kịp thời sự cố và chuẩn bị phương án di dời người dân tại những khu vực có nguy cơ ngập sâu đến nơi an toàn. Mô hình cá – lúa chét tại xã Kiều Phú mở ra cách khai thác mới đối với quỹ đất nông nghiệp thường xuyên ngập úng trong mùa mưa bão. Việc chuyển đổi linh hoạt, phù hợp điều kiện tự nhiên không chỉ góp phần hạn chế tình trạng bỏ hoang đất, tăng thu nhập cho nông dân mà còn tạo thêm cơ sở để tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu. Cơ quan chức năng xã Trung Giã hỗ trợ người dân di chuyển đồ đạc khỏi khu vực ngập
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==