AI sử dụng ảnh chụp kỳ nghỉ để lừa đảo 22-23/8/2026 www.tienphong.vn 17 NHÌN RA THẾ GIỚI Bạn đang có một chuyến nghỉ ngắn ngày ở Bangkok, Thái Lan và quyết định đăng vài bức ảnh gia đình lên Facebook hoặc Instagram. Phía sau là một phần nhỏ khung cảnh, bạn nghĩ rằng bức ảnh ấy có thể được chụp ở bất cứ đâu. Vài ngày sau, bạn nhận được một tin nhắn cho biết thẻ ngân hàng của mình đã bị xâm phạm. “Chúng tôi phát hiện hoạt động bất thường trong thời gian bạn đi nghỉ mát ở Bangkok – vui lòng xác minh ngay lập tức”, tin nhắn viết. Bạn nhấp vào đường link để xác nhận thông tin ngân hàng. Vì bạn không đăng bất kỳ thông tin nào về chuyến đi trên mạng xã hội – ngoài những bức ảnh khá mơ hồ – nên bạn không nghi ngờ gì tin nhắn này. Nhưng đó thực chất là một tin nhắn lừa đảo nhằm đánh cắp thông tin tài chính của bạn. Những kẻ đứng sau vụ lừa đảo đã xác định được nơi bạn đi nghỉ – qua đó khiến tin nhắn của chúng trở nên đáng tin hơn – bằng cách sử dụng AI để phân tích những dấu hiệu nhỏ nhất trong hình ảnh nhằm xác định nơi chụp ảnh. McAfee, công ty sản xuất phần mềm chống virus, đã sử dụng hai mô hình AI miễn phí để kiểm tra hơn 21.000 hình ảnh du lịch. Một trong hai mô hình xác định chính xác 91% số hình ảnh, trong khi mô hình còn lại đạt 87%. Sau đó, các nhân viên được yêu cầu lặp lại thí nghiệm với ảnh của chính họ và hầu hết cảm thấy không thoải mái vì vị trí du lịch của họ có thể dễ dàng bị xác định như vậy. Công ty cho biết điều này chứng minh rằng máy tính không cần những bức ảnh cụ thể để tìm được nơi chúng được chụp. “Điều AI làm là cung cấp ngữ cảnh… và điều đó khiến trò lừa đảo cũng như các mối đe dọa trở nên thuyết phục hơn”, ông Vonny Gamot, người đứng đầu khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi của McAfee, cho biết. CÁCH THỨC LỪA ĐẢO Hình ảnh có nhiều khả năng được AI nhận diện hơn nếu chúng có các địa danh dễ nhận biết, đường chân trời, biển hiệu và vạch kẻ đường. Các quầy bán đồ ăn và mặt tiền cửa hàng cũng có thể nhanh chóng giúp xác định vị trí chụp ảnh. Nếu bức ảnh được chụp tại bãi biển hoặc trong phòng khách sạn, độ chính xác của AI sẽ giảm xuống. Tuy nhiên, McAfee cho biết nhiều khả năng hệ thống vẫn có thể xác định quốc gia nơi bức ảnh được chụp – thông tin quan trọng mà những kẻ lừa đảo sẽ tận dụng. Khi một nhân viên thử nghiệm ChatGPT bằng cách yêu cầu xác định một bức ảnh chụp một con sông với vài hàng cây ở phía trước, AI đã xác định chính xác đó là Hastings-on-Hudson, một khu vực ở bang New York (Mỹ). Một bức ảnh khác chụp một bụi hoa được AI xác định là vườn Keukenhof ở Hà Lan. AI đã suy luận chính xác rằng cách bố trí những luống hoa tulip, cùng với những bông hoa màu xanh nhỏ được trồng xen giữa, cho thấy đây là khu vườn nổi tiếng trong bức ảnh. Tội phạm có thể sử dụng thông tin này để làm cho các phương pháp tiếp cận của chúng trở nên đáng tin hơn. Chúng có thể nói rằng thẻ ngân hàng của bạn bị đánh dấu vì hoạt động bất thường khi bạn đang ở một địa điểm nào đó. Hoặc chúng có thể liên hệ với bạn sau khi bạn lưu trú tại một khách sạn cụ thể. Hoặc chúng có thể yêu cầu xác nhận danh tính của bạn vì có người đã cố đăng nhập vào tài khoản từ quốc gia mà bạn vừa đến. PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI QUYẾT Nếu muốn đăng ảnh, hãy đợi đến khi bạn trở về nhà rồi mới đăng, đồng thời thay đổi cài đặt để chỉ những người bạn quen biết mới có thể xem được ảnh. Cũng như với mọi hình thức lừa đảo khác, hãy cảnh giác với những thông điệp thúc giục, như yêu cầu bạn phải hành động ngay lập tức. Những kẻ lừa đảo sử dụng chiến thuật này để khiến mọi người phản ứng ngay mà không suy nghĩ thấu đáo. Đừng nhấp vào các đường link được gửi qua tin nhắn hoặc email. Thay vào đó, hãy liên hệ trực tiếp với công ty hoặc ngân hàng thông qua thông tin liên lạc trên trang web chính thức của họ hoặc ở mặt sau thẻ ngân hàng của bạn. n KẺ LỪA ĐẢO CÓ THỂ SỬ DỤNG HÌNH ẢNH ĐƯỢC ĐĂNG TRÊN MẠNG XÃ HỘI ĐỂ TẠO EMAIL YÊU CẦU THÔNG TIN TÀI KHOẢN NGÂN HÀNG. Hình minh họa cách AI xác định vị trí chụp ảnh kỳ nghỉ NGỌC DIỆP (theo consumeraffairs.com) Nghiên cứu mới cho thấy bằng cách nhận diện các chi tiết trong ảnh – như bối cảnh, kiến trúc, biển hiệu hoặc ánh sáng – AI có thể xác định chính xác địa điểm bức ảnh được chụp. Đối với tội phạm, thông tin này làm tăng thêm tính hợp lý cho các nỗ lực lừa đảo qua tin nhắn hoặc email. Bên dưới chiếc lều khổng lồ, những người lạ xếp hàng mua bữa trưa. Xung quanh họ, những luống rau tràn ngập dưa chuột, dâu tây, tỏi và bí xanh, trong khi một cây táo che bóng một chiếc bàn đầy bánh mì lúa mạch đen, dưa chua tự làm và một nồi seljanka - món súp làm từ cà chua, giăm bông và xúc xích hun khói. Du khách gọi món theo thực đơn trước khi bưng bát súp ra bàn chung để dùng bữa. Thoạt nhìn, nó trông giống như một quán cà phê đồng quê. Thế nhưng nó lại là khu vườn sau nhà của ông Heiki Kalvik ở ngoại ô Kehra, một thị trấn nhỏ cách thủ đô Tallinn khoảng 45 phút về phía Đông, nơi ông biến thành quán cà phê tạm thời vào mỗi mùa Hè. Ông Kalvik nói khi một nhóm du khách khác đến: “Tôi rất hướng ngoại và thích nấu ăn. Tôi thích tổ chức tiệc và tôi tự hào về không gian ngoài trời của chúng tôi”. Ông Kalvik là một trong khoảng chục cư dân tham gia Kodukohvikute Päev, hay còn gọi là “ngày cà phê tại nhà” hằng năm của Kehra, khi người dân địa phương biến khu vườn, sân trong và nhà để xe riêng thành quán ăn tạm thời trong một ngày tháng Bảy. Ở một nơi khác trong thị trấn, bà Karolin Vahtre đã biến gara phía sau khu chung cư của mình thành một quán cà phê, bán món sushi cuộn tempura, bánh trứng chanterelle, bánh sô cô la và khoai tây chiên kiểu Pháp cho bất kỳ ai ghé qua. Hơn 150 sự kiện như vậy được tổ chức trên khắp Estonia từ tháng 4 đến tháng 9, một truyền thống đã lan rộng kể từ sự kiện đầu tiên gần hai thập kỷ trước. Một số người tổ chức cầu kỳ, với lều, bàn ghế cho thuê; những người khác thì chỉ mở một quầy bán nước chanh đơn giản. Cùng nhau, họ mang đến cho du khách cái nhìn thoáng qua hiếm hoi về cuộc sống hằng ngày của người Estonia mà thường ít người biết đến. Truyền thống quán cà phê tại gia ở Estonia bắt đầu trên Hiiumaa, hòn đảo lớn thứ hai của đất nước, vào năm 2007 khi các nhà quảng bá du lịch địa phương tìm cách thu hút du khách. Họ lấy cảm hứng từ Kärdla, thủ phủ của hòn đảo, và mối liên hệ lâu đời của nó với cà phê. Vào giữa những năm 1800, thị trấn này là nơi đặt một nhà máy dệt vải do một Nam tước người Đức điều hành, người đã thuê những công nhân thích uống cà phê đến từ Trung Âu. Người dân Estonia địa phương nhanh chóng tiếp nhận thói quen này, và cư dân Kärdla cuối cùng được đặt biệt danh là “kohvilähkrid”, hay “bình cà phê”, vì họ mang cà phê ra đồng thay vì sữa chua hoặc bia truyền thống. 15 hộ gia đình đã tham gia vào ngày hội quán cà phê năm 2007 ở Hiiumaa; ngày nay, sự kiện kéo dài ba ngày vào đầu tháng Tám thu hút hàng nghìn khách du lịch, với hàng chục quán cà phê tạm thời bán đồ ăn và thức uống tự làm trên khắp hòn đảo. Bảo tàng Hiiumaa là một đơn vị tham gia sự kiện này hằng năm kể từ năm 2007, tái hiện một quán cà phê thế kỷ 19 trong các phòng hội nghị tại Long House, tòa nhà chính của bảo tàng và là nơi ở cũ của các quản lý nhà máy vải. Giám đốc của bảo tàng, ông Kauri Kiivramees, nói rằng, truyền thống này chạm đến điều gì đó sâu sắc hơn cả thức ăn và đồ uống: đó là lịch sử hiếu khách lâu đời của người dân trên đảo. Ông Kiivramees nói rằng cho dù hòn đảo này được mệnh danh là “hòn đảo của những người hướng nội”, họ cũng hiểu tầm quan trọng của cộng đồng. “Việc giúp đỡ du khách nước ngoài ở Hiiumaa đã là một truyền thống từ ngày xưa, khi người ngoài đến đây vì một vụ đắm tàu hoặc điều gì đó tương tự, và họ cần giúp đỡ”, ông nói. Các cộng đồng nông thôn nhỏ bé từ lâu đã là xương sống của xã hội Estonia, cả trên các hòn đảo và đất liền. Ngày hội quán cà phê tại gia phản ánh tinh thần láng giềng thân thiện đó, và sau thành công ban đầu ở Hiiumaa, nó nhanh chóng lan rộng khắp cả nước. n Ngày hội cà phê tại gia của Estonia Một số chủ nhà nấu món đơn giản, trong khi những người khác biến khu vườn của họ thành nhà hàng ngoài trời HOÀI VY (theo bbc.com) MỖI MÙA HÈ, CÁC KHU VƯỜN GIA ĐÌNH, GARA VÀ THẬM CHÍ CẢ CỬA SỔ PHÒNG NGỦ TRÊN KHẮP ESTONIA TRỞ THÀNH NHỮNG QUÁN CÀ PHÊ TẠM THỜI MỞ CỬA CHO MỌI NGƯỜI. Đối với người ngoài, những ngày hội quán cà phê tại gia ở Estonia có vẻ như là những lễ hội bí mật, nhưng đây là một trong số ít dịp mà du khách được mời đi dạo quanh những khu vườn riêng, nếm thử các món ăn gia truyền và tìm hiểu cuộc sống thường nhật của các cộng đồng địa phương.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==