ĐÁP TRẢ CỨNG RẮN Đầu tuần này, Tổng thống Trump bất ngờ thu hẹp quy mô cuộc tập trận chung Mỹ - Hàn Quốc, cho rằng chương trình này mang tính “thù địch” với Triều Tiên. Ngày 20/8, ông bày tỏ kỳ vọng sẽ gặp ông Kim vào cuối năm nay. Theo các nhà quan sát, ông Trump đang rất muốn nối lại đàm phán với Triều Tiên và giành một thắng lợi trên trường quốc tế, trong bối cảnh cuộc chiến ở Iran vẫn bế tắc. Việc ông Trump chủ động tiếp cận Triều Tiên cũng diễn ra trong bối cảnh Bình Nhưỡng đang có quan hệ gần gũi với Nga, qua việc điều quân và cung cấp trang thiết bị hỗ trợ Mátxcơva trong cuộc chiến tại Ukraine. Reuters dẫn nguồn tin cho biết, ông Trump có thể tới dự Hội nghị cấp cao APEC tại Thâm Quyến, Trung Quốc, vào cuối năm nay. Sự kiện này có thể tạo cơ hội để hai nhà lãnh đạo gặp nhau, nếu Triều Tiên sẵn sàng nối lại tiếp xúc. “Mỹ vẫn để ngỏ khả năng đối thoại với Triều Tiên mà không đặt ra điều kiện tiên quyết. Tổng thống Trump và ông Kim Jong Un sẽ gặp lại nhau vào thời điểm thích hợp”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết. Trong khi đó, dù ca ngợi “mối quan hệ cá nhân tuyệt vời” giữa ông Kim và ông Trump, phản ứng của Triều Tiên cho thấy nước này tách biệt quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo với bất kỳ hoạt động tiếp xúc nào giữa Triều Tiên và Mỹ. “Mối quan hệ cá nhân sẽ không bao giờ được phép làm tổn hại lợi ích an ninh quốc gia hay những nỗ lực tăng cường năng lực quân sự. Nói cách khác, Bình Nhưỡng đang phát tín hiệu rằng ngoại giao cá nhân có giới hạn và sẽ không thể vượt lên trên những ưu tiên chiến lược”, GS Lim Eulchul, Viện Nghiên cứu Viễn Đông thuộc Đại học Kyungnam (Hàn Quốc), nhận định. Bà Kim Yo Jong - em gái Chủ tịch Kim Jong Un, cho rằng cuộc tập trận Lá chắn tự do Ukchi, dù thu hẹp, vẫn mang tính gây hấn và chính sách của Mỹ đối với Triều Tiên vẫn thù địch. Bà cũng phủ nhận việc ông Trump và ông Kim có bất kỳ liên lạc nào, dù mô tả quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo là “tuyệt vời”. Ngày 20/8, quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã phóng khoảng 10 tên lửa đạn đạo ra vùng biển ngoài khơi bờ biển phía Đông. Các nhà phân tích cho rằng đây có thể là động thái phản đối cuộc tập trận Mỹ - Hàn. “Nếu phía Mỹ cố gắng quảng bá những biện pháp họ thực hiện lần này như một dạng ‘thiện chí’, họ sẽ không nhận được câu trả lời mà họ mong muốn”, bà Kim Yo Jong nói trong tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA đăng tải. GIAI ĐOẠN THĂM DÒ Theo bà Jenny Town - chuyên gia cao cấp tại Trung tâm Stimson có trụ sở ở Washington, Triều Tiên đã cho thấy rõ những điều kiện có thể khiến một cuộc gặp trở nên khả thi, và đây đều là những yêu cầu rất cao đối với Mỹ. Điều kiện của Bình Nhưỡng có thể bao gồm những thay đổi lớn trong chính sách của Mỹ với Triều Tiên, nhằm loại bỏ các yếu tố mà Bình Nhưỡng coi là thù địch; chấp nhận Triều Tiên là quốc gia hạt nhân hoặc ít nhất tuyên bố phi hạt nhân hóa không còn là mục tiêu của Washington. “Ông Trump sẵn sàng đáp ứng những điều kiện đó đến mức nào để đạt được cuộc gặp trong khung thời gian mà ông vừa đặt ra vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ”, bà Town nói. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington “vẫn cam kết phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên”. Ông Trump từng gặp trực tiếp ông Kim vào các năm 2018 và 2019, nhưng không đạt được kết quả nào. Kể từ đó, ông Trump nhiều lần gọi Triều Tiên là “cường quốc hạt nhân”, dù chính quyền của ông vẫn kêu gọi Bình Nhưỡng phi hạt nhân hóa và không chính thức công nhận Triều Tiên là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân. Hiện tại, ông Kim có vẻ có ít động lực hơn để gặp ông Trump so với nhiệm kỳ đầu của nhà lãnh đạo Mỹ. Triều Tiên hiện có quan hệ gần gũi với Trung Quốc và Nga, trong khi trao đổi thương mại với hai nước này hỗ trợ nền kinh tế Triều Tiên. “Triều Tiên có những lựa chọn khác và đang vun đắp quan hệ với những quốc gia không đòi hỏi họ phải hy sinh điều gì, mà chỉ mang lại lợi ích cho cả hai bên”, bà Town nói. Chuyên gia này nhận định: “Có rất ít động lực để ông Kim vội vàng quay lại đàm phán và chấp nhận nhượng bộ bất cứ điều gì, chưa nói đến những vấn đề mà ông coi là then chốt đối với năng lực phòng thủ của đất nước”. Tuy nhiên, ông Hong Min – chuyên gia cấp cao tại Viện Thống nhất quốc gia Hàn Quốc, cho rằng phản ứng của Triều Tiên dường như được tính toán để vẫn để ngỏ khả năng ngoại giao, đặc biệt qua tuyên bố của bà Kim Yo Jong. “Mục tiêu cốt lõi của họ có vẻ là thôi thúc Mỹ có lập trường mềm dẻo hơn. Tuyên bố của bà Kim Yo Jong dường như không phải là bác bỏ đối thoại, mà là nỗ lực định hướng cách nhìn của ông Trump, định hình nhận thức của ông về Triều Tiên và tạo nền tảng cho khả năng đàm phán Mỹ - Triều trong tương lai”, ông Hong nói. Chuyên gia này cho rằng Bình Nhưỡng cố tình không nhắc đến Iran, nhằm tránh gây khó chịu cho ông Trump. Tuyên bố của bà Kim Yo Jong cũng đặc biệt chỉ trích Nhật Bản, trong bối cảnh Tokyo đang thắt chặt quan hệ an ninh với Washington và Seoul. Ông Hong cho rằng Bình Nhưỡng đang gợi ý về một khuôn khổ quan hệ Mỹ - Triều trong đó Hàn Quốc bị gạt ra ngoài lề, còn Nhật Bản chủ yếu bị coi là đối thủ quân sự. “Quan hệ Mỹ - Triều có thể đang bước vào giai đoạn hai bên thăm dò và phát tín hiệu lẫn nhau”, ông nói.n Hạm đội Thái Bình Dương của Nga ngày 20/8 cho biết, tên lửa đã được phóng từ một tàu ngầm hạt nhân, một tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường và hệ thống phòng thủ bờ biển Bastion tại khu vực quần đảo Nam Kuril. Tuy nhiên, thông báo không nêu rõ thời điểm diễn ra cuộc tập trận. Theo báo cáo, các tên lửa đã được phóng vào những mục tiêu giả định cách xa hơn 300 km và nhắm trúng mục tiêu. Hạm đội Thái Bình Dương không công bố vị trí chính xác của cuộc tập trận, nhưng Nga đã triển khai các tổ hợp tên lửa phòng thủ bờ biển Bastion tới đảo Iturup (mà Nhật Bản gọi là Etorofu) vào năm 2016. Phản ứng trước cuộc tập trận này, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi nói: “Việc Nga tăng cường quân sự tại bốn hòn đảo phía Bắc đi ngược lại lập trường của Nhật Bản và là điều không thể chấp nhận được”. Quần đảo Kuril - mà Nhật Bản gọi là Vùng lãnh thổ phía Bắc - là trung tâm trong cuộc tranh chấp lãnh thổ giữa Nga và Nhật Bản. Nga và Nhật Bản đã đàm phán về một hiệp ước hòa bình thời hậu Thế chiến II kể từ giữa thế kỷ 20, nhưng trở ngại chính nằm ở vấn đề chủ quyền đối với quần đảo Kuril. Năm 1956, Liên Xô và Nhật Bản ký một tuyên bố chung về việc chấm dứt tình trạng chiến tranh. Hai nước đã khôi phục quan hệ ngoại giao và các mối quan hệ khác, nhưng đến nay vẫn chưa ký kết hiệp ước hòa bình. Ngày 13/8, Tổng thống Nga Vladimir Putin có chuyến thăm trực tiếp đầu tiên đến đảo Iturup thuộc quần đảo Kuril. Động thái này vấp phải sự phản đối từ Tokyo. Chuyến thăm của ông Putin và vụ thử tên lửa diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đã đứng về phía các nước phương Tây để ủng hộ Ukraine chống lại Nga, bao gồm cả việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Mátxcơva. Tokyo cũng đã cung cấp các khoản hỗ trợ phi sát thương cho quân đội Ukraine, như áo chống đạn và xe vận tải. Trong chuyến thăm vùng Viễn Đông, ông Putin cho rằng Nhật Bản gần đây đã thay đổi thái độ đối với Nga mà không có lý do chính đáng. Ông chỉ trích các biện pháp trừng phạt và cho biết Nga đã bị mô tả là một mối đe dọa lớn trong các tài liệu quốc phòng của Nhật Bản. Cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe từng nỗ lực đạt được thỏa thuận với ông Putin về chủ quyền các hòn đảo tranh chấp, nhưng kể từ đó đến nay, triển vọng nối lại đối thoại vẫn rất mờ mịt. Khác với những người tiền nhiệm, đương kim Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vẫn chưa hội đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Điều này làm dấy lên đồn đoán rằng bà có thể sẽ tìm cách khởi động lại các cuộc đàm phán với Nga về vấn đề tranh chấp lãnh thổ nói trên. n ÔNG TRUMP NÓNG LÒNG, TRIỀU TIÊN KHÔNG VỘI Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc lên án việc Triều Tiên phóng hơn 10 tên lửa đạn đạo tầm ngắn trong ngày 20/8, và chỉ đạo quân đội duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao độ trong thời gian diễn ra các cuộc tập trận chung với Mỹ. TỔNG THỐNG MỸ DONALD TRUMP CHO BIẾT ÔNG MUỐN GẶP CHỦ TỊCH TRIỀU TIÊN KIM JONG UN VÀO CUỐI NĂM NAY, NHƯNG BÌNH NHƯỠNG DƯỜNG NHƯ TỎ RA LẠNH NHẠT. Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un trong cuộc gặp tại Singapore năm 2018 ẢNH: AP THU LOAN (theo Reuters, Yonhap) NGA BẤT NGỜ THỬ TÊN LỬA GẦN CÁC HÒN ĐẢO TRANH CHẤP VỚI NHẬT BẢN NGA ĐÃ TIẾN HÀNH MỘT CUỘC TẬP TRẬN TÊN LỬA HIẾM HOI VỚI SỰ THAM GIA CỦA CÁC TÀU HẢI QUÂN VÀ BỆ PHÓNG GẦN CÁC HÒN ĐẢO Ở VÙNG VIỄN ĐÔNG - NƠI MÀ NHẬT BẢN CŨNG TUYÊN BỐ CHỦ QUYỀN, QUA ĐÓ LÀM GIA TĂNG CĂNG THẲNG GIỮA HAI NƯỚC. MINH HẠNH (theo Bloomberg) www.tienphong.vn QUỐC TẾ 20 22-23/8/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==