4 n Thứ Năm n Ngày 20/8/2026 KINH TẾ KHÓ KHĂN BỦA VÂY Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội TPHCM 7 tháng đầu năm 2026, TPHCM ghi nhận 34.096 doanh nghiệp (DN) thành lập mới, tăng 22,8% so với cùng kỳ. Ở chiều ngược lại, có 7.483 DN hoàn tất thủ tục giải thể, tăng tới 158,7%; 31.321 DN tạm ngừng hoạt động, tăng 10,5%. Trong khi đó, chỉ có 12.221 DN quay lại hoạt động, giảm 2,9%. Lũy kế, tổng DN rút lui khỏi thị trường trong 7 tháng đã gần 39.000 DN. Bà T., tiểu thương chợ An Đông (phường An Đông), cho biết, có 2 sạp kinh doanh thời trang may sẵn, có một xưởng may mặc riêng nhưng đang gặp không ít khó khăn. Hộ kinh doanh của bà T. thuộc nhóm 3, quy mô doanh thu từ 3 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng/năm nên phải xuất hóa đơn điện tử. Lớn tuổi, lại không rành công nghệ nên bà T. thuê thêm nhân sự phụ trách kế toán. Do phải xuất hóa đơn chi tiết từng món nên hệ thống kế toán phải xử lý hơn 9.000 dòng chứng từ mỗi quý, khiến phí dịch vụ kế toán phải tăng lên gấp đôi. Theo bà T., việc kinh doanh tại chợ hiện rất ế ẩm. Chợ vắng khách, có khi ngồi cả ngày chỉ bán được 1-2 món hàng không đủ tiền trả lương cho nhân viên. Đặc biệt, từ khi ngành thuế bắt đầu áp dụng phương pháp kê khai thuế mới, những khoản phát sinh lặt vặt trở thành gánh nặng lớn do không có chứng từ. “Thật lòng, việc kinh doanh của tôi hiện nay gần như không có lợi nhuận, nhiều khi còn lo mất ăn mất ngủ vì sợ sai phạm, sợ bị phạt… Hơn 30 năm kinh doanh ở chợ, chưa khi nào tôi lại muốn đóng cửa nghỉ bán như lúc này” - bà T. nói, giọng nghẹn ngào. Có cửa hàng kinh doanh ẩm thực tại phường Trung Mỹ Tây khá đông khách, nhưng mới đây ông C. (47 tuổi) đã quyết định đóng cửa, treo bảng sang nhượng mặt bằng. Ông C. nói rằng, đủ các loại thuế phí bủa vây từ tiền thuê nhà tăng, thuế tăng, liên tục cho nhân viên học để đáp ứng các tiêu chí của các đoàn kiểm tra về an toàn thực phẩm, quản lý thị trường… Chưa kể còn phải cạnh tranh với các kênh bán hàng online khiến ông C. gần như không còn tâm trí để sáng tạo, tìm tòi món mới phục vụ khách. “Muốn lên DN để kinh doanh phải đáp ứng rất nhiều điều kiện, thật sự mình cũng không đủ sức để gắng gượng dù rất tha thiết với công việc này” - ông C. nói. Vay tiền lãi suất cao cũng là rào cản với nhiều DN nhỏ và vừa. Ông Nguyễn An Hoài, chủ một cơ sở chế biến gỗ ở xã Củ Chi, TPHCM, nói rằng, với lãi suất vay trung và dài hạn phổ biến 9-11%/năm, chi phí tài chính đã tăng gần gấp đôi so với trước. “Chúng tôi gần như không còn dư địa để xoay xở. Nếu tiếp tục vay mới để duy trì sản xuất, áp lực trả nợ sẽ rất lớn trong những năm tới. Nhưng không có tiền không thể mua nguyên vật liệu, đầu tư nhà máy sẽ dẫn đến việc không có đơn hàng. Như vậy công nhân không có việc làm, nguy cơ DN đóng cửa luôn hiện hữu” - ông Hoài than. Bên cạnh đó, có những áp lực đến từ sự bất định của kinh tế thế giới. Những biến động về giá năng lượng, xung đột địa chính trị, chi phí logistics, cùng các thay đổi về chính sách thuế và thương mại từ các nền kinh tế lớn cũng ảnh hưởng lớn đến DN. Ngoài ra, DN cũng phải bước vào một cuộc chơi mới với yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI)… khiến những DN không đủ sức đề kháng, không theo được xu hướng buộc phải rời khỏi thị trường. VẪN CÓ CƠ HỘI PHÁT TRIỂN Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, TS Huỳnh Thanh Điền, chuyên gia kinh tế, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng, nhóm rút lui khỏi thị trường phần lớn là DN nhỏ, vừa và siêu nhỏ. “Việc rút lui có nhiều nguyên nhân, trong đó có những yếu tố mang tính cơ cấu chứ không hoàn toàn phản ánh tình trạng DN làm ăn khó khăn hay phá sản” - ông Điền nhận định. Đặc biệt trong năm qua, Quốc hội ban hành Nghị quyết 198 với nhiều chính sách hỗ trợ DN, trong đó có việc giảm thuế 3 năm cho DN mới thành lập. Đồng thời, chủ trương minh bạch hóa hoạt động của hộ kinh doanh, yêu cầu kê khai và nộp thuế nhằm khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển lên DN được hưởng chính sách ưu đãi thuế. Do đó, một số chủ DN không phải làm ăn thất bại nhưng vẫn chủ động ngừng hoạt động, sau đó thành lập DN mới để được hưởng chính sách ưu đãi giảm thuế trong 3 năm. Trường hợp này có thể xem là sự tái cơ cấu mang tính kỹ thuật. Do đó, không nên chỉ nhìn vào con số DN rút lui để đánh giá rằng thị trường đang quá khó khăn. Đồng thời, các tiêu chuẩn đối với DN ngày càng cao, từ những cam kết quốc tế liên quan đến lao động, môi trường đến việc nội luật hóa các yêu cầu này trong nước. Hoạt động mua sắm, đấu thầu cũng ngày càng yêu cầu DN tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn xanh và chính sách lao động. Ngoài ra, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất vay lưu động còn cao, việc tiếp cận vốn tín dụng còn gặp nhiều khó khăn từ đầu năm đến nay khiến các DN yếu thế, có quy mô nhỏ và vừa, không đủ sức chịu đựng chi phí sẽ dễ rơi vào tình trạng không thể trụ lại. “Đây là quá trình thanh lọc tự nhiên và tái cơ cấu kinh tế. DN nào không chuẩn bị, không có chiến lược dài hạn sẽ gặp khó khăn và có thể phải rút lui. Ngược lại, những DN chuẩn bị tốt, có chiến lược và chuyển đổi phù hợp thì vẫn có cơ hội phát triển” - TS Điền nhận định. Tuy nhiên, thị trường TPHCM vẫn có những điểm tích cực. Trong 7 tháng đầu năm, TPHCM có hơn 34.000 DN thành lập mới, tăng 22,8% so với cùng kỳ; hơn 12.000 DN quay lại hoạt động. Tính chung, số DN thành lập mới và quay lại hoạt động đạt hơn 46.000 đơn vị. UYÊN PHƯƠNG Việc hàng chục nghìn doanh nghiệp ở TPHCM (trong tổng số hơn 155.000 doanh nghiệp trên toàn quốc) chấm dứt hoặc tạm ngừng hoạt động trong 7 tháng đầu năm nay thể hiện thị trường hiện nay đan xen giữa khó khăn và cơ hội. Trong đó, thách thức lớn, nhưng nền tảng phục hồi vẫn đang được duy trì. ÁP LỰC THÍCH ỨNG Doanh nghiệp cần nhiều hỗ trợ để phát triển bền vững ẢNH: U.P Mặt bằng trả nhiều nơi tại TPHCM ẢNH: U.P Chợ ế ẩm, vắng khách ẢNH: U.P Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, DN muốn tồn tại buộc phải tái cấu trúc mô hình hoạt động, tinh gọn bộ máy và đẩy nhanh chuyển đổi số. Đồng thời, xu hướng phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn và quản trị bền vững đang trở thành điều kiện sinh tồn của DN. Theo các chuyên gia, việc số DN gia nhập thị trường vẫn lớn hơn số DN rút lui cho thấy nền kinh tế còn dư địa phục hồi. Tuy nhiên, tỷ lệ DN đóng cửa cao phản ánh thực tế, khả năng thích ứng của một bộ phận lớn DN, nhất là DN nhỏ và vừa vẫn còn hạn chế. HƠN 155.000 DOANH NGHIỆP
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==