6 KHOA GIÁO n Thứ Ba n Ngày 18/8/2026 NHỮNG TỔN THƯƠNG ÂM THẦM Tại Diễn đàn, các chuyên gia, phụ huynh và quản lí giáo dục đã cùng mổ xẻ những góc khuất tinh thần của trẻ, từ đó đề xuất giải pháp tạo dựng "hệ miễn dịch số" vững vàng cho thế hệ trẻ. Phát biểu khai mạc diễn đàn, nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập báo Tiền Phong, đặt ra câu hỏi trăn trở sau 4 năm tổ chức chương trình: Người lớn đã thực sự nghe được bao nhiêu điều các em muốn nói? Trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, học sinh đối mặt với nhiều thách thức mới như giữ tư duy độc lập trước biển thông tin, không để công nghệ chi phối và duy trì kết nối thực tế. Việc bảo vệ trẻ không thể dừng lại ở những lời cấm đoán, mà cần trang bị kiến thức, kĩ năng và sự đồng hành cởi mở từ gia đình, nhà trường. Thực tế cho thấy, nhiều vấn đề tâm lí của trẻ diễn ra âm thầm và rất khó nhận biết nếu người lớn thiếu sự quan sát tinh tế. Chia sẻ tại sự kiện, bà Trương Thúy Hà, một phụ huynh học sinh, kể lại câu chuyện con từng bị bạn cấu bầm tím người khi học lớp 2 nhưng không chủ động nói ra, thậm chí luôn mặc áo dài tay giữa thời tiết nắng nóng để che giấu. Sự việc chỉ được phát hiện nhờ một người thân chia sẻ lại. Từ biến cố đó, bà Hà nhận ra tầm quan trọng của việc dành thời gian hướng dẫn con nhận diện nguy cơ, kĩ năng tự vệ, đồng thời chủ động xin phép nhà trường cho con dùng điện thoại để tiện liên lạc và hướng dẫn con sử dụng công nghệ một cách văn minh. Giải đáp thắc mắc của MC Khánh Vy về ranh giới giữa cảm xúc tuổi dậy thì và các dấu hiệu bất thường, TS Nguyễn Thị Mai Hương, bác sĩ, giảng viên Trường Đại học Y Hà Nội nhận định, điều cốt lõi là người lớn phải tạo cho trẻ cảm giác an toàn. Việc đánh giá sức khỏe tâm thần cần sự phối hợp đa chiều giữa gia đình, nhà trường và xã hội, thay vì chỉ chăm chăm vào điểm số hay thành tích. Cha mẹ và thầy cô cần giúp trẻ hiểu rằng một bài thi không định đoạt giá trị con người, đồng thời thường xuyên trao đổi về đặc điểm tâm sinh lí theo từng giai đoạn để kịp thời hỗ trợ khi trẻ gặp khủng hoảng. TRANG BỊ "HỆ MIỄN DỊCH SỐ" Ông Lê Xuân Trung, Chủ tịch Hội đồng Quản lí, Viện Tâm lí Giáo dục và Đào tạo cho biết kể từ giai đoạn dịch COVID-19, Internet không còn chỉ là công cụ, mà đã trở thành môi trường sống thứ hai của thanh thiếu niên. Ông Trung viện dẫn số liệu khảo sát từ Cục Trẻ em (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cũ) cho thấy gần 90% trẻ em và thanh thiếu niên Việt Nam sử dụng Internet hằng ngày, trung bình từ 5 đến 7 giờ. Báo cáo của UNICEF và WHO cũng chỉ ra cứ 5 thanh thiếu niên thì có 1 em gặp vấn đề sức khỏe tâm thần, trong đó 70% các rối loạn khởi phát từ độ tuổi này. Đáng chú ý, khảo sát của Bộ GD&ĐT giai đoạn 2024-2025 ghi nhận 67% học sinh THPT từng trải qua căng thẳng cực độ, 30% có dấu hiệu trầm cảm, 34% cảm thấy áp lực từ mạng xã hội và gần 30% từng bị bắt nạt trực tuyến. Đứng dưới góc độ chuyên môn, ông Trung lưu ý rằng, giới trẻ đang lớn lên trong môi trường mà thông tin lan truyền nhanh hơn khả năng xử lí của não bộ, nơi lời xúc phạm có thể xuất hiện chỉ sau một cú chạm. Áp lực thành công, hình ảnh cá nhân và nhu cầu hòa nhập trên mạng xã hội đang đẩy nhiều em vào trạng thái lo âu, tự ti. Đã có những vụ việc đau lòng xảy ra bắt nguồn từ các rối loạn tâm lí không được phát hiện và can thiệp kịp thời. Tại Diễn đàn “Điều em muốn nói” lần thứ 4 với chủ đề: "Vắc-xin số cho em”, do báo Tiền Phong phối hợp Viện Tâm lí giáo dục và Đào tạo (IPET), Trường THCS-THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội) tổ chức, các chuyên gia, phụ huynh và nhà giáo dục cùng tìm lời giải để xây dựng “hệ miễn dịch số”, giúp trẻ nhận diện rủi ro, bảo vệ sức khỏe tinh thần và quan trọng hơn là có một nơi an toàn để được lắng nghe. Các em cần một "hệ miễn dịch số" Theo ông Việt, trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, Bộ GD&ĐT đã quy định Tin học là môn học bắt buộc từ lớp 3, trong đó có lồng ghép các bài học về kĩ năng an toàn, đạo đức và văn hóa trên không gian mạng. Những hoạt động giáo dục kĩ năng, tuyên truyền pháp luật mang tính tương tác cao như diễn đàn này đang cùng ngành giáo dục chung tay phòng ngừa chủ động từ sớm, từ xa, giải quyết từ gốc rễ, thay vì thụ động chờ đến khi học sinh vi phạm mới tiến hành giáo dục. Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT và Bộ Công an vừa ban hành Kế hoạch phối hợp số 113/ về bảo đảm an toàn trường học; phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lí kịp thời các vụ việc bạo lực học đường, xâm hại trẻ Các chuyên gia giao lưu tại Diễn đàn Ban Tổ chức và các đại biểu thăm góc triển lãm tranh của học sinh Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập báo Tiền Phong phát biểu tại Diễn đàn Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong tại Diễn đàn, ông Nguyễn Xuân An Việt, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Chính trị và Công tác học sinh, sinh viên (Bộ GD&ĐT), đánh giá cao Diễn đàn "Điều em muốn nói" với chủ đề "Vắc-xin số cho em" do báo Tiền Phong phối hợp các đơn vị tổ chức. Đây là chương trình có ý nghĩa thiết thực, đề cập đúng vấn đề mà ngành giáo dục đang tập trung quan tâm và chỉ đạo quyết liệt thời gian qua. Đông đảo học sinh tham gia Diễn đàn DIỄN ĐÀN “ĐIỀU EM MUỐN NÓI”: Chương trình có ý nghĩa thiết “Chính vì vậy, điều các em thực sự cần không phải là những lời giáo huấn hay sự coi nhẹ của người lớn, mà là một không gian an toàn, sự kiên nhẫn và lòng thấu cảm để các em yên tâm trút bỏ những trăn trở đang chất chứa trong lòng”. Bà NGUYỄN THỊ VÂN HỒNG - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chương Dương
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==