12 n Thứ Ba n Ngày 18/8/2026 QUỐC TẾ Theo các nhà phân tích, chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi tới Úc và Ấn Độ trong tuần này sẽ thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực, từ tàu chiến đến công nghệ tàng hình và máy bay không người lái (drone). Điều này diễn ra trong bối cảnh tình trạng chiến sự kéo dài ở Trung Đông và Ukraine làm cạn kiệt kho vũ khí của Mỹ và các đồng minh. Bộ trưởng Koizumi có chuyến công du kéo dài 3 ngày từ ngày 18/8. Tại Canberra, ông dự kiến tham dự cuộc họp ba bên với bộ trưởng quốc phòng Úc và New Zealand, để thảo luận đề xuất xuất khẩu phiên bản nâng cấp của khinh hạm lớp Mogami của Nhật Bản cho New Zealand. Tại New Delhi, ông Koizumi sẽ hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh để thảo luận về hợp tác trang thiết bị quốc phòng, trong đó có kế hoạch Nhật Bản xuất khẩu hệ thống liên lạc tàng hình Unicorn. Nhà nghiên cứu Rintaro Inoue - công tác tại Viện Địa kinh tế tại Tokyo, cho rằng mãi đến gần đây Nhật Bản vẫn tin rằng họ có thể dựa nhiều vào Mỹ trong trường hợp xảy ra tình huống khẩn cấp. “Tuy nhiên, xét đến những hạn chế về năng lực sản xuất của Mỹ, lượng dự trữ không đủ và danh sách chờ kéo dài, Washington có thể không đáp ứng nhu cầu của Nhật Bản đủ nhanh. Đây là lý do hợp tác với các quốc gia có cùng chí hướng như Úc và Ấn Độ ngày càng trở nên quan trọng”, ông Inoue nói. Theo ông Inoue, Tokyo có thể hợp tác với các đối tác để cùng sản xuất tên lửa, drone và các hệ thống khác, những thứ vốn có thể nhanh chóng tiêu hao trong thời chiến. Ông cho rằng chiến sự ở Ukraine và Trung Đông cho thấy các cuộc xung đột hiện đại có thể kéo dài và tiêu tốn lượng lớn vũ khí cùng các trang thiết bị khác. “Do đó, nếu muốn duy trì khả năng răn đe đáng tin cậy, Nhật Bản cần chuẩn bị cho một cuộc xung đột kéo dài”, ông nói. Mỹ đang đối mặt ngày càng nhiều câu hỏi về lượng vũ khí dự trữ, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran và xung đột Nga - Ukraine tiêu tốn nhanh các loại vũ khí dẫn đường chính xác và tên lửa đánh chặn. Lầu Năm Góc yêu cầu các nhà thầu quốc phòng đẩy nhanh sản xuất. KHINH HẠM MOGAMI, DRONE VÀ TẬP TRẬN CHUNG Hồi tháng 5, New Zealand cho biết đang cân nhắc mua khinh hạm lớp Mogami của Nhật Bản - mẫu tàu mà Úc đã lựa chọn vào năm ngoái - để thay thế đội tàu chiến lớp Anzac đã cũ. Ông Inoue cho rằng khả năng cao New Zealand sẽ lựa chọn Mogami, để nước này sử dụng chung nền tảng với Hải quân Úc. Theo ông, Wellington phụ thuộc nhiều vào Canberra trong việc bảo dưỡng tàu chiến và đặc biệt coi trọng khả năng phối hợp tác chiến với Úc. Theo ông Yoichiro Sato - giáo sư ngành quan hệ quốc tế tại Đại học Ritsumeikan Asia-Pacific Nhật Bản, Tokyo đang đẩy mạnh phối hợp ngoại giao và nâng cao năng lực hàng hải với các cường quốc tầm trung. Ông cho rằng nỗ lực này được thúc đẩy bởi cách hành động ngày càng quyết đoán của Trung Quốc trên các vùng biển khu vực, trong khi vai trò thiếu ổn định của Mỹ gây tổn hại uy tín cam kết của Washington về phòng thủ tập thể trên toàn khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Theo ông Inoue, một lĩnh vực hợp tác tiềm năng giữa Nhật Bản và Ấn Độ là phát triển drone, đặc biệt là các hệ thống được thiết kế để bảo vệ căn cứ quân sự. “Đây có thể trở thành một trong những kết quả thực tế của chuyến thăm”, ông nhận định. Máy bay chiến đấu cũng có thể là lĩnh vực được quan tâm. Truyền thông Nhật Bản dẫn nguồn chính phủ cho biết, Tokyo có kế hoạch đưa các tiêm kích F-2 tới Ấn Độ để tham gia một cuộc tập trận chung. Hai nước tổ chức cuộc diễn tập phòng không song phương bằng máy bay chiến đấu đầu tiên tại Nhật Bản vào năm 2023, cũng có sự tham gia của F-2. “Do khả năng Ấn Độ mua F-35 là không cao, F-2 có thể thu hút sự quan tâm của New Delhi nhờ khả năng đa nhiệm trong vai trò máy bay tiêm kích - tấn công”, ông Sato nói. Theo ông Inoue, hợp tác về trang thiết bị quốc phòng cũng có thể được thúc đẩy, bao gồm xuất khẩu và đồng phát triển hệ thống tàng hình Unicorn trang bị cho tàu Mogami. Tại hội nghị thượng đỉnh Nhật Bản - Ấn Độ hồi tháng 7, hai bên cho biết đã đạt thỏa thuận nguyên tắc về những chi tiết kỹ thuật còn lại. BÌNH GIANG (theo SCMP) Nhật Bản đang hướng tới việc vượt khỏi phạm vi hợp tác với Mỹ để tăng cường năng lực quốc phòng. Những nghi ngại ngày càng lớn về nguồn cung đạn dược của Washington thúc đẩy Tokyo hợp tác sâu rộng hơn với các đối tác khác về công nghiệp quốc phòng. Theo tin của hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 16/8, Tư lệnh Lục quân Iran Amir Hatami cho biết kế hoạch này được đưa ra sau khi họ nhận được “rất nhiều yêu cầu” từ những người muốn tham gia. Hiện chưa ghi nhận việc Mỹ triển khai lực lượng bộ binh tại Iran trong cuộc chiến từ ngày 28/2, ngoại trừ chiến dịch giải cứu hồi tháng 4 nhằm đưa phi công Mỹ bị bắn rơi ra khỏi lãnh thổ Iran. Ông Hatami không nêu cụ thể việc giết hoặc bắt giữ binh sĩ Mỹ dự kiến sẽ diễn ra ở đâu và khi nào. Ông Hatami một lần nữa yêu cầu Mỹ rời khỏi Trung Đông. “Họ không còn được phép tiến vào vịnh Ba Tư, vịnh Oman hay eo biển Hormuz”, Tư lệnh Lục quân Iran tuyên bố. Cuộc chiến giữa Tehran và Washington bắt đầu ngày 28/2, khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran. Hơn 1 tháng sau khi chiến sự nổ ra, Mỹ triển khai chiến dịch giải cứu quy mô lớn để đưa sĩ quan phụ trách vũ khí của chiếc tiêm kích F-15 ra khỏi Iran. Chiến dịch huy động khoảng 200 binh sĩ Mỹ và hơn 170 máy bay. Trong chiến dịch giải cứu, quân đội Iran đã bắn hạ máy bay cường kích A-10 của Mỹ, buộc máy bay phải hạ cánh khẩn cấp xuống khu vực do lực lượng đồng minh kiểm soát. Mỹ cũng được cho là đã bỏ lại và phá hủy một số máy bay sử dụng trong chiến dịch, trong đó có máy bay vận tải C-130. Vài ngày trước đó, phi công của chiếc F-15 được tổ bay trực thăng giải cứu trong chiến dịch quy mô nhỏ hơn. Cuộc chiến sau đó tạm dừng với lệnh ngừng bắn hồi tháng 4, tiếp đó là biên bản ghi nhớ được ký vào tháng 6, nhưng cuối cùng đổ vỡ. Kể từ đó, Iran và Mỹ vẫn tiến hành các cuộc tấn công trả đũa rải rác, với giao tranh chủ yếu tập trung ở miền Nam Iran và khu vực xung quanh eo biển Hormuz. Liên lạc gián tiếp giữa hai bên thông qua trung gian vẫn được duy trì, nhưng chưa có dấu hiệu có thể đạt được đột phá ngoại giao. Iran đưa ra một loạt điều kiện để mở lại eo biển Hormuz, bao gồm yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh. Mỹ báo cáo 17 quân nhân thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran từ tháng 2, nhưng tất cả đều thiệt mạng bên ngoài lãnh thổ Iran, tại các quốc gia như Jordan và Iraq. HẠN CHẾ ẢNH HƯỞNG TỪ BÊN NGOÀI Ngày 16/8, Quốc hội Iran thông qua các nguyên tắc chung của dự luật hình sự hóa việc trả lời phỏng vấn và các hình thức liên lạc khác với những cơ quan truyền thông bị coi là thù địch với Iran, báo Shargh đưa tin. Theo dự luật, việc trả lời phỏng vấn hoặc tham gia thảo luận với những cơ quan truyền thông nói trên sẽ bị cấm. Người vi phạm có thể bị phạt tù từ 6 tháng tới 2 năm. Việc trả lời phỏng vấn các cơ quan truyền thông nước ngoài khác sẽ phải được thông báo cho Bộ Tình báo. Trong khi đó, việc liên hệ với các đại sứ quán, văn phòng của tổ chức nước ngoài hoặc các cơ quan không phải của Iran mà không thông báo và không có văn bản cho phép của Bộ Ngoại giao sẽ bị phạt tiền và tước một số quyền xã hội. Dự luật cũng đề xuất tăng mức phạt đối với các tội phạm kinh tế được thực hiện dưới sự chỉ đạo hoặc giám sát của người nước ngoài, cấm cung cấp thông tin cho người nước ngoài nếu chưa được Bộ Tình báo chấp thuận, đồng thời hạn chế hợp tác khoa học với các tổ chức nước ngoài nằm ngoài danh sách được phê duyệt. Những người đưa ra các đề xuất về chính sách hoặc lập pháp theo chỉ đạo của cơ quan tình báo nước ngoài, nếu gây tổn hại đến an ninh hoặc nền độc lập của Iran, có thể bị phạt tù tới 30 năm. Các vụ án sẽ được xét xử tại Tòa án Cách mạng. Trong tháng này, nữ phóng viên ảnh Iran Yalda Moaiery bị tuyên án 15 năm tù vì trả lời phỏng vấn các cơ quan truyền thông bị coi là thù địch và cung cấp ảnh cho các tổ chức có quan hệ với Mỹ và Israel. BÌNH GIANG (theo IRNA, AP) Khinh hạm lớp Mogami của Nhật Bản ẢNH: K BERGMANN Iran treo thưởng 30.000 USD cho người bắt lính Mỹ Quân đội Iran tuyên bố treo thưởng khoản tiền tương đương 30.000 USD cho bất kỳ ai giết hoặc bắt giữ binh lính Mỹ. Mức thưởng sẽ tăng gấp đôi nếu người thực hiện là phụ nữ. Năm ngoái, Ấn Độ thông báo với Mỹ rằng nước này không quan tâm đến việc mua F-35 của Lockheed Martin vì ưu tiên sản xuất trong nước, do những hạn chế nghiêm ngặt của Mỹ về chuyển giao công nghệ. Nhật Bản tính nước cờ mới giữa lúc nguồn vũ khí Mỹ eo hẹp Hình ảnh cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei và khẩu hiệu “Chúng ta phải vùng lên” ở Thủ đô Tehran (ảnh chụp ngày 15/8) ẢNH: AP
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==