DỰ KIẾN CÒN 2 MÔN THI Bộ GD&ĐT vừa lấy ý kiến góp ý của Sở GD&ĐT 3 địa phương là TP Hà Nội, TP Hải Phòng và TPHCM về dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận và tuyển sinh học sinh đầu cấp. Trong đó, nội dung đáng chú ý là tổ chức thi tuyển, trong đó quy định: Số môn thi gồm 2 môn: Toán và Ngữ văn (đối với tuyển sinh lớp 10), 2 môn Toán và Tiếng Việt (đối với tuyển sinh lớp 6). Chị Nguyễn Thị Mai, phường Yên Sở, Hà Nội bày tỏ niềm vui nếu kì thi tuyển sinh lớp 10 sắp tới chỉ còn 2 môn là Văn, Toán. Theo chị Mai, như vậy, phụ huynh, học sinh không thấp thỏm môn thi thứ ba hằng năm. Chương trình giáo dục phổ thông trước đây, học sinh THCS học các môn đơn, nhưng từ chương trình 2018, có môn tổ hợp. Nếu môn thi thứ ba là khoa học tự nhiên, học sinh không phải thi 3 môn mà thực tế sẽ thi 5 môn: Toán, Ngữ văn, Hóa học, Sinh học, Vật lí. Nếu môn thi thứ 3 là Lịch sử-Địa lí, học sinh sẽ phải thi 4 môn. Năm học nào rơi vào môn thi tổ hợp, học sinh thực sự quá tải vì căng thẳng ôn thi. Bà Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chương Dương, Hà Nội cho rằng, nên duy trì 3 môn thi vào lớp 10, trong đó Toán và Ngữ văn là hai môn ổn định, còn môn thứ ba có thể là bất kì môn học nào trong chương trình THCS, không nên cố định một môn. “Điều tôi thấy có ý nghĩa nhất ở phương án này là giúp học sinh không học lệch, không học chỉ để thi. Khi biết môn thứ ba có thể được lựa chọn từ các môn học trong chương trình, các em sẽ có ý thức học đều và nghiêm túc hơn trong suốt quá trình học THCS”, bà Vân Hồng nói. Theo bà, môn thứ ba cần được lựa chọn và công bố vào thời điểm hợp lí. Đề thi nên tập trung vào kiến thức, năng lực cơ bản, tránh đánh đố và không tạo thêm áp lực luyện thi. Bà Vân Hồng khẳng định, giảm áp lực cho học sinh không đơn thuần là giảm từ ba môn xuống hai môn. Quan trọng hơn là cách ra đề, cách tổ chức kì thi và làm sao để việc thi cử tác động tích cực trở lại việc dạy và học trong nhà trường. Bà nghiêng về phương án Toán, Ngữ văn và một môn thứ ba được lựa chọn phù hợp theo từng năm, thay vì cố định môn thứ ba. BÀI TOÁN KHÓ Thực tế cho thấy, kì thi tuyển sinh lớp 10 hiện nay tạo áp lực rất lớn đối với phụ huynh, học sinh tại các địa phương, đặc biệt là các thành phố lớn. Áp lực đến từ cơ hội học công lập THPT ít, cạnh tranh suất vào trường điểm, trường chuyên. Với phụ huynh tại Hà Nội, còn trải qua cảm giác căng thẳng ngóng môn thi thứ 3 trong khi các địa phương khác đã công bố từ lâu. Khi chỉ còn hai môn thi Toán, Ngữ văn, phụ huynh không còn nỗi lo “bốc thăm môn thứ 3” vào sát kì thi như một số địa phương từng áp dụng, giúp học sinh, nhà trường chủ động kế hoạch giảng dạy, ôn tập, học tập ngay từ đầu năm. Nhưng có thể nói, áp lực lớn nhất của kì tuyển sinh lớp 10 không phải bao nhiêu môn thi mà là bao nhiêu phần trăm học sinh thi có cơ hội học tập tại các trường THPT công lập có chất lượng. Việc chỉ còn 2 môn thi được biết trước cũng có những rủi ro về chiến thuật làm bài. Khi chỉ còn 2 môn, yêu cầu về độ chính xác và tính phân hóa trong đề thi sẽ cao hơn. Học sinh phải đối mặt với đề thi có tính phân loại sâu hơn để các trường tốp xét tuyển, không còn môn thi gỡ điểm. Giáo dục phổ thông sẽ đối diện với nguy cơ hổng kiến thức của học sinh khi lên THPT. Nếu không tự giác, học sinh dễ bỏ qua việc học các môn còn lại, dẫn đến việc gặp khó khăn khi lên cấp THPT, nơi áp dụng Chương trình GDPT 2018 với nhiều môn lựa chọn chuyên sâu. Phụ huynh giảm gánh nặng chi phí, thời gian trong việc đưa đón con đi học thêm nhiều môn cùng lúc, giải tỏa không khí căng thẳng trong gia đình vào mùa thi. Nhưng nỗi lo không mất đi mà chuyển từ lo học nhiều môn sang lo cạnh tranh khốc liệt hơn khi chỉ còn 2 môn thi. Đề xuất giảm xuống 2 môn thi tuyển sinh lớp 10 mang lại điểm tựa lớn về mặt giải tỏa áp lực tâm lí và chi phí xã hội. Tuy nhiên, để quy định này phát huy hiệu quả thực tế mà không gây ra tác động ngược (như học lệch hay áp lực chọi gay gắt), việc đổi mới cách ra đề thi theo hướng đánh giá năng lực thay vì học thuộc lòng, cùng với việc duy trì đánh giá quá trình học tập ở THCS, sẽ là yếu tố then chốt. Tại TPHCM từ nhiều năm nay kì thi tuyển sinh lớp 10 được tổ chức với 3 môn Toán, Ngữ văn và tiếng Anh. Còn một số trường THCS có số học sinh có nhu cầu học tập cao hơn so với chỉ tiêu tuyển sinh thì tổ chức tuyển sinh bằng bài khảo sát năng lực đầu vào. Đề xuất còn 2 môn thi của Bộ GD&ĐT không đơn thuần là một thay đổi về mặt thủ tục hành chính hay hình thức thi cử, mà là một bước chuyển dịch có ảnh hưởng sâu rộng đến định hướng dạy và học, tâm lí người trong cuộc cũng như cấu trúc phân hóa của hệ thống giáo dục phổ thông. Từ những tác động hai mặt nêu trên, trải nghiệm thực tế của phụ huynh và học sinh sẽ có sự thay đổi căn bản. Đối với học sinh, các em sẽ cảm nhận được sự nhẹ nhàng hơn trong lịch ôn tập hàng ngày, song lại phải đối mặt với yêu cầu cao hơn về độ chính xác và chiều sâu kiến thức trong từng bài làm. Những em có thế mạnh ở các môn học khác cũng mất đi cơ hội dùng môn sở trường để bù đắp điểm số. NGHIÊM HUÊ Diễn đàn lắng nghe những chia sẻ của học sinh THCS, THPT trước bối cảnh diễn biến bạo lực học đường, các vấn đề diễn ra trên không gian mạng ngày càng phức tạp, tác động tiêu cực tới tâm lí lứa tuổi học sinh. Bước sang năm 2026, thế giới số đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người trẻ. Internet mở ra cánh cửa tri thức vô tận, nhưng đồng thời cũng ẩn chứa vô vàn thách thức đối với sức khỏe tâm thần và sự an toàn của lứa tuổi học đường. Làm sao để các em có một “hệ miễn dịch” vững chắc trước những áp lực và cạm bẫy trực tuyến? Nói về chủ đề mạng xã hội và sức khỏe tâm thần của trẻ em, thanh thiếu niên, bà Bùi Thị Nhung, Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, Sinh viên, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, mạng xã hội đã trở thành một phần trong đời sống của trẻ em, thanh thiếu niên, mang lại nhiều cơ hội học tập, kết nối, sáng tạo và tìm kiếm sự hỗ trợ. Tuy nhiên, việc sử dụng thiếu kiểm soát, cùng các nguy cơ như áp lực hình ảnh, so sánh xã hội, nội dung có hại, bắt nạt trực tuyến và xâm phạm dữ liệu cá nhân có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của trẻ. Theo bà Bùi Thị Nhung, tác động của mạng xã hội không giống nhau đối với mọi trẻ em mà phụ thuộc vào nội dung, cách sử dụng, độ tuổi, hoàn cảnh và mức độ dễ bị tổn thương của từng em. Do đó, cần tránh cách tiếp cận cực đoan, đồng thời gắn bảo đảm an toàn số với chăm sóc sức khỏe tâm thần trong cùng một hệ thống phòng ngừa, phát hiện sớm, hỗ trợ trẻ em. KHÔNG TÁCH TRẺ EM RA KHỎI THẾ GIỚI SỐ Bà Nhung cho rằng, các giải pháp cần dựa trên quyền, lợi ích tốt nhất của trẻ, lắng nghe tiếng nói của trẻ, dựa trên bằng chứng và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lí, cần tăng cường an toàn ngay từ khâu thiết kế nền tảng, giáo dục kĩ năng số và sức khỏe tâm thần, hỗ trợ cha mẹ, giáo viên và củng cố các dịch vụ tham vấn, bảo vệ trẻ em. Bà Nhung khẳng định, mục tiêu không phải tách trẻ em khỏi thế giới số, mà cùng các em xây dựng một môi trường số an toàn, lành mạnh, tôn trọng quyền trẻ em và hỗ trợ sự phát triển toàn diện. Bà Lê Anh Lan, chuyên gia Giáo dục UNICEF Việt Nam cho biết, bảo vệ sức khỏe tâm thần của trẻ em trên mạng xã hội không nằm ở cấm đoán hay tách các em khỏi thế giới số. Giải pháp bền vững cần sự cân bằng giữa quyền được bảo vệ khỏi rủi ro với quyền học tập, giải trí, tham gia và đặc biệt là quyền được lắng nghe. Dù tiềm ẩn nguy cơ, mạng xã hội vẫn đóng vai trò tích cực giúp thế hệ trẻ rèn luyện kĩ năng số, kết nối và phát triển toàn diện. Chính sách chỉ có thể thành công khi chúng ta tôn trọng trải nghiệm thực tế và đặt tiếng nói của chính các em làm trung tâm. HOA BAN 6 n Thứ Hai n Ngày 17/8/2026 KHOA GIÁO Có giải quyết triệt để áp lực thi cử? Vắc-xin số cho em Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư thay thế Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT, trong đó có đề xuất thi tuyển sinh lớp 6 và lớp 10 theo hướng chỉ còn 2 môn. Hôm nay, báo Tiền Phong phối hợp cùng Viện Tâm lí giáo dục và Đào tạo (IPET), Trường THCS-THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội) tổ chức diễn đàn Điều em muốn nói lần thứ 4 với chủ đề: "Vắc-xin số cho em". Sự điều chỉnh số môn thi vào lớp 10 phản ánh nỗ lực tìm kiếm giải pháp nhân văn nhằm giảm áp lực cho người học. Dẫu vậy, ngành giáo dục phải giải quyết đồng thời nhiều bài toán khó như tăng cơ hội học tập trường THPT công lập, đổi mới kiểm tra đánh giá hằng ngày, đổi mới cách ra đề thi, kéo gần khoảng cách chất lượng giữa các trường trong địa bàn. Thi lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội ẢNH MINH HỌA: DUY PHẠM DIỄN ĐÀN ĐIỀU EM MUỐN NÓI LẦN THỨ 4: ĐỀ XUẤT THI TUYỂN SINH LỚP 10 CHỈ CÒN 2 MÔN:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==