Ngồi trên hiên nhà ở thị trấn Teshie, gần thủ đô Accra, ông Heavy J nhúng cọ vào sơn dầu màu đỏ rồi cẩn thận chấm lên tấm toan – thực chất là một chiếc bao đựng bột mì. Ông thêm những vệt máu lên con dao mà một người đàn ông đang cầm. Phía trên bức tranh, ông cũng đã bắt đầu phác họa hình một chiếc đầu lâu. Ông Heavy J đang vẽ một tấm áp phích, nhưng không phải dành cho một bộ phim kinh dị. Thực chất, đó là áp phích cho bộ phim hoạt hình cổ tích “Nàng tiên cá”, và người đàn ông cầm dao không phải kẻ sát nhân mà chính là Hoàng tử Eric tốt bụng trong phim. Chiếc đầu lâu cũng hoàn toàn không liên quan đến cốt truyện. “Chúng tôi thêm thắt chi tiết để khiến mọi người tò mò”, ông Heavy J, tên thật là Jeaurs Affutu, cho biết. Những tấm áp phích phim vẽ tay của các họa sĩ địa phương từng là biểu tượng của văn hóa điện ảnh Ghana từ cuối thập niên 1970 đến đầu những năm 2000. Chúng được dùng để quảng bá các buổi chiếu tại những địa điểm trong khu dân cư gọi là “video club” (câu lạc bộ video), sau khi nhà tổ chức nhận ra rằng những tấm áp phích gốc không đủ sức thu hút khán giả. Nội dung phim thường được coi là điểm khởi đầu cho những ý tưởng hài hước và siêu thực. Các họa sĩ làm việc cho những video club khác nhau thường cạnh tranh để tạo ra bản “giả mạo” xuất sắc nhất. TÀN PHAI RỒI RỰC RỠ TRỞ LẠI Truyền thống này bắt đầu mai một vào khoảng đầu thế kỷ 21, khi ngày càng nhiều người Ghana có điện, sở hữu tivi và đầu phát video tại nhà. Nhiều video club phải đóng cửa và các họa sĩ chuyển sang những công việc khác. Nhưng đến lúc đó, các tấm áp phích đã thu hút sự quan tâm trên toàn cầu, được giới thiệu trong nhiều cuốn sách và triển lãm ở nước ngoài, còn những tác phẩm cũ trở thành món đồ sưu tầm hấp dẫn. Trong những năm đầu thế kỷ 21, sự quan tâm đến những tấm áp phích vẽ tay mới có phần giảm sút nhưng sau đó đã tăng trở lại nhờ tiếp thị trực tuyến và lượng khách hàng yêu thích điện ảnh ở phương Tây. Phòng trưng bày Deadly Prey Gallery đã hợp tác với các họa sĩ nhằm gìn giữ truyền thống vẽ áp phích phim bằng tay, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Được đặt theo tên một bộ phim hành động, doanh nghiệp này được đồng sáng lập vào năm 2012 bởi ông Brian Chankin, khi đó là chủ một cửa hàng cho thuê băng đĩa tại Chicago (Mỹ), và ông Robert Kofi, một người Ghana từng làm MC cho các video club ở quê nhà từ khi còn nhỏ, trước khi bắt đầu sưu tầm và buôn bán áp phích. Hai người trở thành đối tác sau khi ông Kofi bán cho ông Chankin một số tác phẩm. Deadly Prey Gallery hợp tác với 15 họa sĩ, trong đó có ông Heavy J – người đã vẽ áp phích suốt bốn thập kỷ. Phòng trưng bày kết nối họ với khách hàng trực tuyến và vận chuyển tác phẩm sau khi hoàn thành. Phần lớn đơn đặt hàng đến từ Mỹ. Những bộ phim hành động, khoa học viễn tưởng và kinh dị kinh điển được ưa chuộng nhất. Các tựa phim nổi bật gồm “The Exorcist”, cùng loạt phim “Star Wars” và “Terminator”. Giá khởi điểm cho một tác phẩm đặt vẽ là 600 USD (15,8 triệu VND) và thay đổi tùy theo kích thước tấm toan cũng như các yêu cầu khác của khách hàng. Ông Kofi, hiện sống tại Accra, vừa là quản lý vừa là biên tập viên. Ông lựa chọn họa sĩ phù hợp nhất cho từng tác phẩm, chia sẻ ý tưởng của mình về áp phích và thường xuyên đến xưởng để xem xét quá trình thực hiện. Trong một xưởng vẽ ở thành phố Ashaiman, cách nhà ông Heavy J khoảng 18 km, một họa sĩ khác tên Stoger đang thực hiện hai đơn đặt hàng: một cho bộ phim kinh dị “Poltergeist”, và một cho bộ phim chính kịch thử nghiệm “Gummo”. Ông Stoger, tên thật là Benjamin Amartey, từng là một nhà điêu khắc trước khi ông nảy sinh niềm đam mê điện ảnh và trở thành họa sĩ vẽ áp phích vào năm 1992 “Tôi dùng trí tưởng tượng của mình để tạo nên những cảnh tượng thu hút mọi người, khiến họ yêu thích tấm áp phích”, ông nói. Theo ông Joseph OduroFrimpong, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Đại chúng châu Phi tại Đại học Ashesi và cũng là một nhà sưu tầm áp phích, việc nhấn mạnh vào sự phóng đại bắt nguồn từ truyền thống châu Phi về “hình tượng hóa những điều vô hình”. “Khán giả của những tấm áp phích chưa hề xem bộ phim, nên họ không thể biết chúng có chính xác hay không. Vì vậy, các họa sĩ khai thác cái mà họ gọi là hội họa giàu trí tưởng tượng”, ông nói. “Họ sẽ nêu bật điều này bằng cách đưa thêm vào nhiều chi tiết không có trong phim. Có yếu tố giật gân rất rõ”. Những cách diễn giải này đôi khi lại dẫn đến những lời đe dọa, xúc phạm, thậm chí là các vụ tấn công nhằm vào họa sĩ khi khán giả cảm thấy mình bị lừa. Ông Kofi cười khi nhớ lại một sự việc vào thập niên 1990: ông từng bị đánh sau khi mọi người xem bộ phim hành động “Double Impact” và phát hiện phim không hề có cảnh diễn viên Jean-Claude Van Damme chém đầu ai cả, trái ngược với hình minh họa trên áp phích..n Văn phòng Công tố quận Gwangju tháng trước truy tố một người đàn ông ngoài 40 tuổi với cáo buộc vi phạm Luật Chứng chỉ Kỹ thuật Quốc gia sau khi người này bị phát hiện sử dụng kính thông minh trong kỳ thi tháng 5. Người đàn ông bị phát hiện sau khi một giám thị của kỳ thi cấp chứng chỉ kỹ sư hệ thống phòng cháy chữa cháy nhìn thấy ánh sáng phản chiếu từ tròng kính của ông trong lúc làm bài thi tại Gwangju. Trong quá trình thẩm vấn, người này thừa nhận hành vi gian lận và nói với các điều tra viên rằng ông đã phát triển một ứng dụng AI kết nối với cặp kính “và muốn xem liệu nó có thể đưa ra đáp án chính xác trong một kỳ thi thực tế hay không”. Các nhà chức trách cho biết đây không phải là một vụ việc cá biệt. Hai thanh niên khoảng 20 tuổi cũng bị bắt giữ vào tháng 5 sau khi bị cáo buộc cố gắng sử dụng kính thông minh tích hợp AI trong các kỳ thi cấp chứng chỉ kỹ thuật quốc gia tại Seoul và Mokpo. Các thiết bị tương tự cũng được sử dụng trong một số kỳ thi tiếng Anh lấy chứng chỉ quốc tế TOEIC, với hai thí sinh bị phát hiện vào tháng 5 và một người khác vào tháng 6. Đại diện từ các cơ quan tổ chức những kỳ thi cấp chứng chỉ quốc gia quan trọng họp ngày 10/7 để thảo luận các biện pháp đối phó, bao gồm việc chính thức bổ sung kính thông minh AI vào danh sách vật dụng bị cấm trong phòng thi và tăng đáng kể mức xử phạt đối với những người bị bắt quả tang sử dụng chúng. n 25-26/7/2026 www.tienphong.vn NHÌN RA THẾ GIỚI 18 NHỮNG ÁP PHÍCH PHIM GIẬT GÂN NHỮNG TẤM ÁP PHÍCH VẼ TAY - THƯỜNG KHÁC XA NỘI DUNG THỰC CỦA BỘ PHIM MÀ CHÚNG QUẢNG BÁ – GIỜ ĐÂY ĐÃ TRỞ THÀNH TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT SƯU TẦM ĐƯỢC SĂN ĐÓN QUỐC TẾ. HOÀI VY (theo theguardian.com) Tại Trung tâm Văn hóa Quốc gia ở Accra, hàng chục tấm áp phích sặc sỡ của Deadly Prey Gallery được treo trên những bức tường gỗ. “Chúng tôi đang bảo tồn một truyền thống”, ông Kofi nói về nghề vẽ áp phích phim. “Chúng tôi đang gìn giữ một phần lịch sử”. Ông Benjamin Amartey, nghệ danh Stoger, vẽ áp phích cho phim “Poltergeist” Các áp phích phim vẽ tay được trưng bày tại Trung tâm Văn hóa Quốc gia ở Accra, Ghana Ông Jeaurs Affutu, nghệ danh Heavy J, vẽ áp phích cho phim “Nàng tiên cá” CỦA GHANA Khởi tố vụ án hình sự đầu tiên liên quan gian lận thi cử bằng AI CÁC CÔNG TỐ VIÊN HÀN QUỐC ĐÃ KHỞI TỐ VỤ ÁN HÌNH SỰ ĐẦU TIÊN TRONG NƯỚC LIÊN QUAN VIỆC SỬ DỤNG KÍNH THÔNG MINH TÍCH HỢP AI ĐỂ GIAN LẬN TRONG MỘT KỲ THI CẤP CHỨNG CHỈ QUỐC GIA. Một cặp kính thông minh tích hợp AI được trưng bày ở Seoul HÀ MY (theo koreajoongangdaily.com) HÀN QUỐC:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==