24 2 9 NỀN MÓNG ĐỘC LẬP - HÙNG CƯỜNG NƠI BÁC HỒ VIẾT TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Tôi đến gặp nhà giáo Trịnh Lương, con trai trưởng của nhà tư sản dân tộc Trịnh Văn Bô, chủ ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang năm xưa. Ông Trịnh Lương nay đã 93 tuổi, nhưng những ký ức về việc Bác Hồ đã ở tại ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang ông vẫn còn nhớ khá rõ. Ông cho biết, năm 1945, tuy mới 12 tuổi, nhưng do tham gia đội “Sói con” (một bộ phận thuộc tổ chức Hướng đạo sinh, từng tham gia rải truyền đơn ủng hộ Việt Minh) nên cậu thiếu niên Trịnh Lương đã có khả năng quan sát và trí nhớ khá tốt. “Những hiểu biết của tôi khi Bác Hồ đến nhà 48 Hàng Ngang vừa do ký ức của thời niên thiếu, vừa do được nghe mẹ tôi sau này kể lại”, nhà giáo Trịnh Lương cho biết. Ông Trịnh Lương kể, trước khi Bác Hồ đến nhà 48 Hàng Ngang, căn nhà của gia đình đã là một cơ sở của Việt Minh. Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, các cán bộ đứng đầu của Việt Minh đã họp tại gác hai nhà 48 Hàng Ngang. Một thời gian sau, Bác Hồ được đón đến đây, nhưng mọi người trong gia đình ông đều không được biết Người là ai. Nhưng qua cách thưa gửi, nói chuyện của người lớn trong gia đình ông với Bác, cậu thiếu niên Trịnh Lương đủ nhận thức để biết cụ già lưu lại nhà mình là một người rất quan trọng. Khi đó, bố mẹ ông Lương đã thu xếp toàn bộ tầng hai để Bác tiếp khách và làm việc, đồng thời mời Người lên nghỉ tại tầng ba. Tuy nhiên, Bác muốn ở luôn tại tầng hai để tiện làm việc, và nhận một chiếc giường để nghỉ đêm. Thời gian Bác Hồ ở tại 48 Hàng Ngang, người làm tại nhà ông Trịnh Lương khi đó đều là họ hàng được lựa chọn kỹ trong quê, rất kín tiếng và thạo việc. Tuy vậy, bà Hoàng Thị Minh Hồ (mẹ ông Trịnh Lương) vẫn cho đầu bếp của gia đình về quê nghỉ một thời gian, khi nào được gọi mới lên. Sau đó, bà cho gọi một người họ hàng khác thật thân tín đang làm đầu bếp tại một hiệu ăn lớn trên phố Hàng Buồm về thay. “Vậy mà trước khi bưng cơm mời Bác, mẹ tôi đều bớt mỗi thứ một chút để cẩn thận nếm trước”, ông Trịnh Lương cho biết. Năm 2015, tôi từng được ông Trịnh Lương đưa tới ngôi nhà 48 Hàng Ngang và giới thiệu chi tiết từng hiện vật tại đây. Nay xem lại những bức ảnh cũ tôi chụp khi đó, ông Trịnh Lương bồi hồi chỉ vào một chiếc bàn, cho biết: “Nghe mẹ tôi kể lại, năm xưa tại căn phòng tầng hai và bên chiếc bàn tròn gỗ gụ này, Bác Hồ đã thức rất khuya để làm việc. Nhiều đêm mẹ tôi thức giấc vẫn thấy căn phòng sáng đèn và nghe được tiếng máy chữ kêu lách tách trong phòng vọng ra. Sau này mẹ tôi mới biết, trong những đêm thức khuya làm việc đó, Người đã viết bản Tuyên ngôn Độc lập”. Ông Trịnh Lương bồi hồi nhớ lại: Ngày 2/9/1945, đội “Sói con” mà ông Lương tham gia cũng được tổ chức bố trí đến dự ngày hội lớn tại Quảng trường Ba Đình. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng trên lễ đài đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, Cách đây 81 năm, tại ngôi nhà 48 phố Hàng Ngang (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là một bản Tuyên ngôn có giá trị trường tồn với những tư tưởng mang tính thời đại, mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc. GIÁ TRỊ TRƯỜNG TỒN của TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 ẢNH: T.L Năm 2015, tại 48 phố Hàng Ngang, ông Trịnh Lương giới thiệu về chiếc bàn năm 1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bản Tuyên ngôn Độc lập ẢNH: KIẾN NGHĨA Đoàn xe chở Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đại biểu Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến vào Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945 n KIẾN NGHĨA Sau khi viết Tuyên ngôn Độc lập, Bác Hồ nói: “Đây là giờ phút sung sướng nhất trong cuộc đời tôi. Tôi đã viết nhiều, nhưng viết Tuyên ngôn Độc lập là lúc lòng tôi sung sướng nhất...”. Bản Tuyên ngôn Độc lập Ông Trịnh Lương trò chuyện với tác giả (tháng 7/2026)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==