MÔ HÌNH KỶ NIỆM GIÀU CẢM XÚC Theo kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, từ ngày 2128/7, khoảng 190 cụm rạp sẽ đồng loạt tổ chức 1.140 suất chiếu miễn phí, cùng với hệ thống rạp nhà nước, các đội chiếu phim lưu động và nền tảng số TV360, đưa những tác phẩm điện ảnh cách mạng đến nhiều nhóm công chúng khác nhau. Đây là một thay đổi đáng chú ý nếu nhìn vào lịch sử phổ biến phim cách mạng ở Việt Nam. Trong nhiều năm, dòng phim này chủ yếu xuất hiện tại các đợt sinh hoạt chính trị, trường học, đơn vị quân đội hoặc những tuần phim chuyên đề. Không gian tiếp nhận vì thế cũng mang màu sắc nghi lễ nhiều hơn là trải nghiệm văn hóa. Lần này, những bộ phim như Đừng đốt, Mùi cỏ cháy, Những người viết huyền thoại, Đường xuyên rừng, Truyền thuyết về Quán Tiên và Bình minh đỏ sẽ được trình chiếu ngay trong các rạp vốn hằng ngày chiếu bom tấn Hollywood, phim hoạt hình Nhật Bản hay các tác phẩm giải trí ăn khách. Sự thay đổi tưởng như chỉ là địa điểm tổ chức, nhưng thực chất phản ánh một cách tiếp cận mới đối với ký ức lịch sử. Trong xã hội hiện đại, ký ức tập thể không còn chỉ được lưu giữ ở tượng đài, nghĩa trang hay bảo tàng. Các nhà nghiên cứu văn hóa từ lâu đã chỉ ra rằng, ký ức cũng được nuôi dưỡng thông qua những trải nghiệm văn hóa mà cộng đồng cùng chia sẻ. Điện ảnh là một trong những hình thức giàu sức lan tỏa nhất bởi nó kết hợp hình ảnh, âm thanh, cảm xúc và câu chuyện trong cùng một trải nghiệm. Có lẽ vì vậy mà nhiều quốc gia đều coi điện ảnh là một phần của văn hóa tưởng niệm. Tại Mỹ, nhiều trường học lựa chọn các tác phẩm như Giải cứu binh nhì Ryan (Saving Private Ryan) hay Bản danh sách của Schindler (Schindler’s List) trong các chương trình giáo dục về Thế chiến II, kết hợp với thảo luận và phân tích lịch sử. Ở Pháp, nhiều rạp phim và viện lưu trữ điện ảnh thường xuyên tổ chức các mùa phim về Chiến tranh thế giới, kháng chiến chống phát xít hay Holocaust vào những dịp kỷ niệm lịch sử. Nhật Bản cũng duy trì nhiều tuần phim về Hiroshima và Nagasaki để khơi gợi đối thoại giữa các thế hệ về chiến tranh và hòa bình. Về hình thức tri ân mới này, TS Hồ Minh Khuê (Viện Hàn lâm KHXH) đánh giá: “Đây thực sự là một thay đổi trong cách xã hội thực hành lòng biết ơn. Trong nhiều năm, hoạt động tri ân chủ yếu được biểu đạt qua các nghi lễ mang tính tưởng niệm như dâng hương, thắp nến hay mít tinh. Những nghi thức ấy vẫn cần thiết, nhưng nếu chỉ dừng ở đó, ký ức lịch sử rất khó đi vào đời sống thường nhật của thế hệ trẻ. Điện ảnh có thể mở ra một con đường khác. Một bộ phim không yêu cầu khán giả phải ghi nhớ những con số hay sự kiện, mà đưa họ bước vào số phận của những con người cụ thể. Như vậy, sự đồng cảm được hình thành từ cảm xúc, rồi mới chuyển hóa thành nhận thức”. 8 n Thứ Sáu n Ngày 17/7/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Năm nay, để kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ, lần đầu tiên, hệ thống rạp chiếu phim thương mại trên toàn quốc cùng tham gia một hoạt động tri ân quy mô quốc gia, mở cửa chiếu phim miễn phí. Danh mục phim quy tụ nhiều tác phẩm kinh điển, mỗi tác phẩm khai thác một lát cắt khác nhau của lịch sử chiến tranh, qua đó tôn vinh tinh thần yêu nước, lòng quả cảm và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. HƠN 60 NĂM NGÓNG CON Trong căn nhà nhỏ ở phường Hội An Tây, Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang vẫn minh mẫn dù đã bước sang tuổi 105. Đôi mắt đã mờ theo năm tháng, mái tóc bạc trắng, nhưng mỗi khi nhắc đến người con trai liệt sĩ Huỳnh Quang Thợ, ký ức trong mẹ như còn nguyên vẹn. Mẹ Lang là thân nhân của hai liệt sĩ và một thương binh. Chồng mẹ là liệt sĩ Huỳnh Kinh Nhi hy sinh năm 1950 trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ đó, người phụ nữ gầy gò vừa thay chồng nuôi ba con khôn lớn, vừa âm thầm tham gia hoạt động cách mạng ngay tại căn hầm bí mật dưới gian bếp của gia đình. Năm 1963, khi người con gái đầu lên đường ra Bắc học tập, người con trai út cũng rời quê đi làm ăn xa, chỉ còn người con trai thứ là ông Huỳnh Quang Thợ (sinh năm 1946) ở lại phụ giúp mẹ quán xuyến việc nhà. Mỗi lần nhắc đến người con đã hy sinh, đôi bàn tay gầy guộc của mẹ lại run run siết chặt. Mẹ nghẹn ngào: “Mỗi lần nhắc đến nó là tôi lại nhớ thương thắt ruột. Thằng Thợ da trắng, mắt tròn. Nếu còn sống thì năm nay cũng gần 80 tuổi rồi”. Hơn nửa thế kỷ kể từ ngày đất nước thống nhất, trong căn nhà nhỏ (phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng), Mẹ Việt Nam Anh hùng Ngô Thị Lang vẫn lặng lẽ ngóng về một hướng. Ở tuổi 105, điều khiến mẹ day dứt nhất đến tận hôm nay là hài cốt của con vẫn chưa được tìm thấy để đưa về với gia đình. Người mẹ 105 tuổi nghẹn ngào khi lần đầu nhìn thấy di ảnh người con liệt sĩ được phục dựng Tri ân qua những thước phim Danh mục phim miễn phí năm nay được tuyển chọn từ nhiều tác phẩm kinh điển về đề tài chiến tranh cách mạng Tuần phim tưởng niệm nhân 79 năm Ngày Thương binh Liệt sĩ diễn ra từ 21-28/7/2026, ở khoảng 190 cụm rạp, trình chiếu miễn phí 6 bộ phim gồm: Đừng đốt, Mùi cỏ cháy, Những người viết huyền thoại, Đường xuyên rừng, Truyền thuyết về Quán Tiên và Bình minh đỏ. Trung bình mỗi ngày sẽ có hai suất chiếu vào lúc 10h và 16h. Ngoài số vé xem phim phát trực tiếp tại quầy vé của rạp trước buổi chiếu từ 3-5 ngày, các rạp sẽ dành 1-2 hàng ghế cho các đối tượng cựu chiến binh, gia đình chính sách… đến xem trực tiếp mà không cần phải lấy vé từ trước. Sự kiện do Cục Điện ảnh, các sở văn hóa, thể thao tỉnh, thành phố, các trung tâm văn hóa, nghệ thuật, Viettel Telecom, Trung tâm Dịch vụ Truyền hình TV360, Trung tâm Điện ảnh Quốc gia (NCC), 13 nhà phân phối phim và các đơn vị vận hành rạp chiếu phim trên cả nước đồng tổ chức. MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG 105 TUỔI: Vẫn đau đáu chờ ngày đón con liệt sĩ trở về
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==