Đề án nhằm hình thành một mạng lưới chuyên gia AI trình độ cao, kết nối nguồn lực trí tuệ trong nước và quốc tế để phục vụ trực tiếp các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Mạng lưới được tổ chức theo mô hình mở, linh hoạt, gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước, viện/trường, doanh nghiệp, hướng tới làm chủ công nghệ AI cốt lõi và phát triển các sản phẩm AI chiến lược của Việt Nam. Đề án sẽ được triển khai thông qua ba chương trình hành động cốt lõi gồm: Chương trình Dẫn dắt và phát triển tài năng AI; Chương trình Thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, kết nối chuyên gia với các bài toán thực tiễn và hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp AI; Chương trình Phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược, huy động chuyên gia tham gia các dự án AI trọng điểm quốc gia như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, chip AI, an ninh mạng và AI có trách nhiệm. Bên cạnh đó, Đề án tổ chức Diễn đàn AI Việt Nam toàn cầu thường niên và xây dựng nền tảng số để kết nối, quản lý và khai thác nguồn lực chuyên gia. Để thu hút nguồn nhân lực AI chất lượng cao, Đề án đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm xây dựng cơ chế thu hút chuyên gia AI người Việt Nam trên toàn cầu, phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, triển khai cơ chế tài chính linh hoạt, hỗ trợ thủ tục xuất nhập cảnh, cư trú và làm việc đồng thời thực hiện chính sách tôn vinh, ghi nhận và đãi ngộ phù hợp đối với các chuyên gia có đóng góp. Mục tiêu đến năm 2030 là kết nối tối thiểu 500 chuyên gia AI, hình thành 30 nhóm nghiên cứu và triển khai các nhiệm vụ AI quy mô lớn có khả năng thương mại hóa. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề xuất lộ trình thực hiện được chia thành ba giai đoạn. Giai đoạn 2026-2027 tập trung xây dựng và vận hành mạng lưới. Giai đoạn 2028-2030 mở rộng quy mô, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và sản phẩm AI ứng dụng. Từ sau năm 2030, hướng tới phát triển bền vững, từng bước làm chủ các công nghệ AI cốt lõi và nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ AI thế giới. NGUYỄN HOÀI 11 n Thứ Sáu n Ngày 17/7/2026 Theo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, tại nhiều trang trại, hợp tác xã và doanh nghiệp, việc phân loại, đánh giá chất lượng nông sản vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và cảm quan của người lao động. Phương pháp này tốn nhiều nhân lực, khó bảo đảm tính khách quan và đồng nhất, trong khi yêu cầu về truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của nông sản. Các nhà khoa học của Trung tâm Đổi mới sáng tạo công nghệ cao, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã thực hiện đề tài "Nghiên cứu ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo trong đánh giá chất lượng nông sản" do TS Bùi Quang Minh làm chủ nhiệm. Nhóm nghiên cứu lựa chọn xoài và thanh long - hai loại trái cây có giá trị xuất khẩu cao - làm đối tượng nghiên cứu và xây dựng hệ thống AI hoàn chỉnh gồm cơ sở dữ liệu, mô hình học sâu, phần mềm quản lý và quy trình vận hành. Một trong những kết quả nổi bật là xây dựng bộ cơ sở dữ liệu chuẩn hóa với hơn 14.400 hình ảnh xoài và thanh long ở nhiều mức chất lượng khác nhau. Mỗi hình ảnh được liên kết với các chỉ tiêu hóa lý và dinh dưỡng như độ axit, độ ngọt, hàm lượng vitamin C cùng một số thành phần đặc trưng. Nhờ đó, AI không chỉ nhận diện hình dáng bên ngoài mà còn học được mối liên hệ giữa biểu hiện bên ngoài và chất lượng bên trong của nông sản. Trên nền tảng này, nhóm nghiên cứu ứng dụng mô hình có thể tự động phát hiện, nhận diện và phân loại nông sản. Thay vì phải thực hiện nhiều bước phân tích như trước, hệ thống chỉ cần xử lý hình ảnh một lần để xác định vị trí và đặc điểm của từng quả, đồng thời phát hiện dấu hiệu hư hỏng trong kho bảo quản. Kết quả thử nghiệm cho thấy mô hình đạt độ chính xác trên 94% trong đánh giá chất lượng và trên 90% trong nhận diện đối tượng, đáp ứng yêu cầu triển khai trong thực tế. Nhóm cũng phát triển một hệ thống cho phép thu nhận dữ liệu từ camera, theo dõi chất lượng nông sản theo thời gian thực, lưu trữ dữ liệu, hỗ trợ quản lý kho bảo quản và cảnh báo sớm các lô hàng có nguy cơ suy giảm chất lượng. Hệ thống được thiết kế theo hướng mở, có thể bổ sung dữ liệu và huấn luyện lại để thích ứng với những thay đổi của điều kiện sản xuất và bảo quản. TÍNH KHẢ THI CAO, CÓ THỂ TRIỂN KHAI RỘNG RÃI Điểm nổi bật của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc ứng dụng AI trong nhận diện hình ảnh mà còn ở cách tiếp cận tích hợp dữ liệu hình ảnh với các chỉ tiêu hóa lý và dinh dưỡng để đánh giá chất lượng nông sản toàn diện. Theo TS Bùi Quang Minh, đây là một trong những hệ thống AI đầu tiên tại Việt Nam được phát triển đồng bộ từ xây dựng cơ sở dữ liệu, phát triển thuật toán đến phần mềm quản lý và thử nghiệm trong môi trường thực tế, giúp việc giám sát chất lượng trở nên khách quan, liên tục và dựa trên dữ liệu, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm của người vận hành. Kết quả nghiên cứu mở ra nhiều cơ hội ứng dụng trong thực tiễn, giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở bảo quản phát hiện sớm nông sản có dấu hiệu hư hỏng, giảm thất thoát sau thu hoạch, tiết kiệm chi phí nhân công, đồng thời nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Hội đồng nghiệm thu cấp Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đánh giá giải pháp có tính khả thi cao và có thể triển khai rộng rãi trong thực tế. TUỆ MINH Các nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát triển thành công một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng theo dõi, đánh giá và cảnh báo chất lượng nông sản theo thời gian thực, góp phần tự động hóa quá trình kiểm soát chất lượng nông sản. Bộ Khoa học và Công nghệ đang dự thảo Đề án “Thành lập và phát triển Mạng lưới chuyên gia trí tuệ nhân tạo (AI) Việt Nam toàn cầu”, hướng tới kết nối nguồn lực trí tuệ trong nước và quốc tế, phục vụ các nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Việt Nam đặt mục tiêu kết nối 500 chuyên gia về AI. (Trong ảnh là các bạn trẻ tham gia một cuộc thi về AI thực chiến) TS Bùi Quang Minh cho biết, thời gian tới, nhóm nghiên cứu sẽ tiếp tục hoàn thiện thuật toán, mở rộng ứng dụng tại nhiều trang trại và kho bảo quản, đồng thời đẩy mạnh chuyển giao công nghệ. Ứng dụng AI trong đánh giá chất lượng nông sản Tài trợ nghiên cứu khoa học cơ bản 2026 Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia vừa công bố chương trình tài trợ nghiên cứu khoa học cơ bản năm 2026 cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng có quyền và nghĩa vụ theo pháp luật Việt Nam, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Mức trần kinh phí tài trợ từ ngân sách nhà nước cho nhiệm vụ có mức độ phức tạp trung bình là 1,5 tỷ đồng và nhiệm vụ có mức độ phức tạp cao là 3 tỷ đồng. Kinh phí tài trợ cụ thể của từng nhiệm vụ được xác định trên cơ sở mục tiêu, nội dung nghiên cứu, mức độ rủi ro khoa học, sản phẩm khoa học và kết quả đào tạo dự kiến, nhu cầu nghiên cứu thực tế, năng lực của nhóm nghiên cứu và tác động khoa học, thực tiễn dự kiến của nhiệm vụ. Tài trợ nghiên cứu trong khuôn khổ hợp tác Việt Nam-Italia Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia vừa thông báo Kế hoạch tài trợ nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong khuôn khổ hợp tác quốc tế với Italia giai đoạn 2027-2029. Lĩnh vực tài trợ gồm chuyển đổi xanh; công nghệ sinh học y dược và y sinh tiên tiến; chăm sóc sức khỏe y tế; các công nghệ thông tin như lượng tử, bán dẫn và mạng di động thế hệ mới (5G/6G). Trong đó, ưu tiên các đề xuất phù hợp với Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển. Tài trợ nhiệm vụ phát triển giải pháp xã hội năm 2026 Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia thông báo Kế hoạch tài trợ nhiệm vụ phát triển giải pháp xã hội năm 2026 dành cho các nhiệm vụ/cụm nhiệm vụ thuộc loại hình “phát triển giải pháp xã hội”. Quỹ ưu tiên các đề xuất có nội dung nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định, hoàn thiện và tổ chức thực hiện đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước được xác định trong các văn kiện, nghị quyết. Kinh phí tài trợ tối đa cho nhiệm vụ phát triển giải pháp xã hội là 5 tỷ đồng. TUỆ MINH Hướng tới kết nối 500 chuyên gia về AI Việc ứng dụng AI trong đánh giá chất lượng sẽ góp phần nâng cao giá trị nông sản của Việt Nam
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==