10 n Thứ Hai n Ngày 13/7/2026 ĐỜI SỐNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN NIÊM MẠC MIỆNG VÀ HỆ TIM MẠCH Theo bà Nguyễn Việt Hà, chuyên gia Viện Chiến lược và Chính sách y tế (Bộ Y tế), khi việc quản lý thuốc lá truyền thống ngày càng chặt chẽ, ngành công nghiệp thuốc lá đang chuyển hướng sang các sản phẩm nicotine thế hệ mới, trong đó có túi ngậm nicotine. Túi ngậm nicotine là những túi nhỏ được đặt giữa môi và lợi khi sử dụng. Dù không chứa lá thuốc lá nhưng vẫn chứa nicotine - chất gây nghiện chính, có thể được chiết xuất từ thuốc lá hoặc tổng hợp nhân tạo. Theo bà Hà, chính đặc điểm “không chứa lá thuốc lá” khiến nhiều sản phẩm được quảng bá như lựa chọn hiện đại, sạch hơn thuốc lá điếu. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo việc sử dụng các thuật ngữ như “không thuốc lá” hay “tobacco-free” có thể khiến người tiêu dùng hiểu nhầm rằng sản phẩm an toàn hơn, trong khi bản chất vẫn chứa nicotine gây nghiện. Túi ngậm nicotine thường có thiết kế nhỏ gọn, bao bì nhiều màu sắc, đa dạng hương vị như bạc hà, trái cây hay “ice”, dễ tạo sức hút với thanh thiếu niên. Một số phụ gia, acid hữu cơ hoặc chất làm mát còn có thể làm tăng khả năng hấp thu nicotine, từ đó gia tăng nguy cơ lệ thuộc, nhất là ở người chưa từng hút thuốc. “Ngoài nguy cơ gây nghiện, túi ngậm nicotine còn có thể ảnh hưởng đến niêm mạc miệng và hệ tim mạch”, bà Hà cho biết. Theo nghiên cứu của Bộ Y tế năm 2021, khoảng 45% thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử chưa từng hút thuốc lá truyền thống. Điều này cho thấy các sản phẩm nicotine mới có khả năng tạo ra nhóm người sử dụng hoàn toàn mới thay vì chỉ thay thế người hút thuốc lá điếu. THỊ TRƯỜNG TĂNG TRƯỞNG NHANH Theo mạng lưới giám sát ngành công nghiệp thuốc lá toàn cầu STOP, năm 2025 thế giới tiêu thụ khoảng 34 tỷ túi ngậm nicotine, tăng 253% so với năm 2019. Riêng tại Mỹ, doanh số sản phẩm này đã tăng hơn 1.300% chỉ trong vài năm gần đây. WHO cho biết doanh thu thị trường túi ngậm nicotine toàn cầu năm 2025 đạt gần 7 tỷ USD và đang nằm trong nhóm sản phẩm nicotine tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Liên quan đến việc Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cho phép tiếp thị một số sản phẩm túi ngậm nicotine ZYN từ đầu năm 2025, bà Hoàng Mỹ Hạnh, Trưởng khoa Xã hội học y tế và dân số (Viện Chiến lược và Chính sách y tế) lưu ý quyết định này thường bị hiểu sai. Theo bà Hạnh, FDA không xác nhận ZYN là sản phẩm an toàn, cũng không công nhận đây là thuốc hay công cụ hỗ trợ cai nghiện thuốc lá. Việc cho phép tiếp thị chỉ dựa trên hồ sơ doanh nghiệp cung cấp theo quy trình quản lý của cơ quan này. Hiện khoảng 160 quốc gia vẫn chưa có quy định riêng đối với túi ngậm nicotine. WHO cho rằng tốc độ xuất hiện của các sản phẩm nicotine mới đang nhanh hơn quá trình xây dựng chính sách, tạo ra những khoảng trống pháp lý để thị trường phát triển. Theo bà Hạnh, nếu chỉ xử lý từng sản phẩm khi xuất hiện, cơ quan quản lý sẽ luôn ở thế bị động. Thay vào đó, cần xây dựng khung pháp lý bao quát đối với tất cả sản phẩm chứa nicotine để chủ động ứng phó với những biến đổi của thị trường trong tương lai. ĐỀ XUẤT CẤM TOÀN DIỆN SẢN PHẨM THUỐC LÁ MỚI TS.BS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho biết sau hơn 13 năm thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhiều sản phẩm và phương thức kinh doanh mới đã xuất hiện, đòi hỏi phải hoàn thiện hành lang pháp lý. Bộ Y tế đề xuất hai nhóm chính sách lớn. Thứ nhất là cấm toàn diện việc sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, vận chuyển, sử dụng và các hoạt động liên quan đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá mới khác, trong đó có túi ngậm nicotine. Nhóm chính sách thứ hai là cấm các cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức. Dự thảo cũng bổ sung quy định cơ sở bán thuốc lá phải có giấy phép, treo biển không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi. Trong trường hợp nghi ngờ người mua chưa đủ tuổi, người bán phải kiểm tra căn cước công dân gắn chip hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID. Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất cấm bán thuốc lá qua mạng và máy bán hàng tự động; bổ sung quy định sử dụng các phương tiện, thiết bị kỹ thuật để phát hiện vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống tác hại của thuốc lá. Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung khái niệm “thuốc lá mới khác” sẽ góp phần khắc phục khoảng trống pháp lý, bảo đảm thực thi hiệu quả Nghị quyết 173 của Quốc hội, đồng thời tăng cường bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trước nguy cơ lệ thuộc nicotine từ các sản phẩm thế hệ mới. HÀ MINH Ẩn dưới lớp vỏ không khói, nhiều hương vị và thiết kế thời thượng lôi kéo giới trẻ, túi ngậm nicotine được các chuyên gia cảnh báo là sản phẩm chứa chất gây nghiện. Bộ Y tế đề xuất đưa túi ngậm nicotine vào nhóm “thuốc lá mới khác” để cấm toàn diện. Bộ Y tế đề xuất đưa túi ngậm nicotine vào nhóm “thuốc lá mới khác” để cấm toàn diện Hiểm họa túi ngậm nicotine VỤ NHIỀU HỌC SINH NHẬP VIỆN SAU BỮA ĂN Ở ĐẮK LẮK: Theo kết luận, bữa ăn liên quan đến vụ việc là bữa trưa ngày 2/7. Trong hơn 2.100 học sinh sử dụng suất ăn bán trú, ghi nhận 28 em xuất hiện các triệu chứng đau bụng, sốt, buồn nôn và được đưa đến các cơ sở y tế theo dõi, điều trị. Đến thời điểm ban hành báo cáo (ngày 10/7), 27 học sinh đã xuất viện, trường hợp còn lại có sức khỏe ổn định. Kết quả xét nghiệm ghi nhận 2 trường hợp nhiễm vi khuẩn Salmonella. Cơ quan chuyên môn nhận định nguyên nhân xảy ra vụ việc là nghi ngờ vi khuẩn Salmonella spp từ dụng cụ chứa đựng thực phẩm sau chế biến làm nhiễm vào món trứng cuộn. Kết luận được đưa ra trên cơ sở điều tra dịch tễ, điều tra hiện trường, kiểm nghiệm mẫu thực phẩm và xét nghiệm bệnh phẩm. Quá trình kiểm tra của Sở Y tế cho thấy bếp ăn tập thể của Trường Tiểu học, THCS và THPT Hoàng Việt được bố trí các khu vực tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến và chia suất ăn theo hướng bảo đảm hạn chế nhiễm chéo; thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn theo đúng quy định. Đội ngũ nhân viên trực tiếp chế biến đã được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm, khám sức khỏe định kỳ; nguồn nước phục vụ chế biến và nước uống cho học sinh đáp ứng các quy định hiện hành. Theo phía nhà trường, ngay sau khi phát hiện học sinh có biểu hiện bất thường vào sáng 3/7, đơn vị đã phối hợp với phụ huynh đưa các em đến cơ sở y tế thăm khám, điều trị; đồng thời báo cáo Sở Y tế và phối hợp với các cơ quan chức năng trong quá trình xác minh vụ việc. Theo đại diện nhà trường, sẽ rà soát toàn bộ quy trình bếp ăn bán trú, từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến, bảo quản đến truy xuất nguồn gốc; tăng cường vệ sinh dụng cụ, siết chặt việc kiểm soát chất lượng nguyên liệu, rà soát lại các hợp đồng cung ứng thực phẩm và tổ chức đào tạo lại đội ngũ hơn 40 nhân viên bếp. Nhà trường sẽ hoàn thiện quy trình và triển khai các khóa tập huấn để nâng cao năng lực cho bộ phận bếp. HUỲNH THỦY Liên quan đến vụ nhiều học sinh của Trường Tiểu học, THCS và THPT Hoàng Việt nhập viện sau bữa ăn bán trú, Sở Y tế Đắk Lắk vừa có kết luận, xác định món trứng cuộn là thực phẩm liên quan và nghi ngờ vi khuẩn Salmonella spp từ dụng cụ chứa đựng. Nghi vi khuẩn Salmonella từ dụng cụ đựng thực phẩm Hầu hết học sinh nghi bị ngộ độc thực phẩm đã ổn định và được xuất viện Theo đại diện nhà trường, kế hoạch khóa học hè diễn ra 5 tuần, tuy nhiên mới học được khoảng 3 tuần thì xảy ra sự việc. Nhà trường quyết định kết thúc sớm để tập trung rà soát, hoàn thiện toàn bộ quy trình hoạt động, trong đó đặc biệt là bếp ăn bán trú. Nhà trường nhận trách nhiệm về sự việc đã xảy ra và cam kết từ nay sẽ nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe học sinh. Hơn 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá mỗi năm GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia cho biết, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong đó có không ít trường hợp không hút thuốc nhưng vẫn chịu ảnh hưởng của khói thuốc thụ động. “Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ nhằm hoàn thiện một đạo luật chuyên ngành mà còn thiết lập hàng rào pháp lý đủ mạnh để bảo vệ người dân, nhất là trẻ em và thanh thiếu niên trước các sản phẩm chứa nicotine ngày càng đa dạng”, Thứ trưởng Thuấn nhấn mạnh. Do đó trong dự thảo luật, các sản phẩm này sẽ bị cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, quá cảnh, vận chuyển, quảng cáo, khuyến mại, tài trợ, chứa chấp và sử dụng dưới mọi hình thức nhằm ngăn chặn nguy cơ gia tăng nghiện nicotine, đặc biệt trong giới trẻ.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==